Araştırma Makalesi

Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması

Cilt: 17 Sayı: 1 25 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması

Öz

Endüstriyel süreçler, geniş zaman sabiteleri ve entegratör içermeleri nedeniyle ciddi zaman gecikmesine sahiptirler. Bu ise yüksek aşım oranı, salınım ve kararsızlık gibi istenmeyen durumları ortaya çıkarabilmektedir. O. J. M. Smith tarafından geliştirilen Smith Öngörücüsü, zaman gecikmesi içeren proseslerin kontrolünde etkili bir kontrolör yapısıdır. Bu çalışmada, daha önce literatürde sunulmuş dört farklı Smith Öngörücüsü yapısının performansları karşılaştırılmaktadır. Karşılaştırmaların nesnel olabilmesi için tüm öngörücü modellerinde kontrolör parametreleri, Genetik Algoritma (GA) temelli optimizasyon yöntemi ile aynı optimizasyon ayarları altında belirlenmiştir. Çalışmada üç farklı uzun zaman gecikmeli sistem dikkate alınmıştır: İlkinde dördüncü dereceden ve orijinde kök bulundurmayan bir sistem, ikincisinde beşinci dereceden, bir kökü orijinde ve diğerleri ayrık olan bir sistem, üçüncüsünde ise ikinci dereceden, orijinde bir kutup içeren iki kutuplu bir sistem ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular ile zaman gecikmeli sistemler için incelenen dört yapıdan en iyi kontrol performansını sunan Smith Öngörücüsü yapısı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] J Y. İçmez and M. S. Can, “Smith Predictor Controller Design Using the Direct Synthesis Method for Unstable Second-Order and Time-Delay Systems,” Processes, vol. 11, no. 3, p. 941, 2023, doi: 10.3390/pr11030941.
  2. [2] A. Rao, “Analytical design of modified Smith predictor in a two-degrees-of-freedom control scheme for second order unstable processes with time delay,” ISA Transactions, vol. 47, no. 4, pp. 407–419, 2008, doi: 10.1016/S0019-0578(07)60118-9.
  3. [3] V. L. Korupu and M. Muthukumarasamy, “A comparative study of various Smith predictor configurations for industrial delay processes,” Chemical Product and Process Modeling, vol. 17, no. 6, pp. 701–732, 2022, doi: 10.1515/cppm-2021-0026.
  4. [4] I. Kaya, “A PI-PD controller design for control of unstable and integrating processes,” ISA Transactions, vol. 42, no. 1, pp. 111–121, 2003, doi: 10.1016/S0019-0578(07)60118-9.
  5. [5] I. Kaya, “PI-PD controllers for controlling stable processes with inverse response and dead time,” Electrical Engineering, vol. 98, no. 1, pp. 55–65, 2016, doi: 10.1007/s00202-015-0352-3.
  6. [6] D. G. Padhan and S. Majhi, “Modified Smith predictor based cascade control of unstable time delay processes,” ISA Transactions, vol. 51, no. 1, pp. 95–104, 2012, doi: 10.1016/j.isatra.2011.08.002.
  7. [7] O. J. M. Smith, “A controller to overcome dead time,” ISA J., vol. 6, no. 2, pp. 28–33, 1959. [Online]. Available: https://cir.nii.ac.jp/crid/1572543025873489664
  8. [8] F. Alyoussef and I. Kaya, “Tuning proportional–integral controllers based on new analytical methods for finding centroid of stability locus for stable/unstable first-order plus dead-time processes,” Proc. Inst. Mech. Eng. Part I: J. Syst. Control Eng., 2021, doi: 10.1177/09596518211048028.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2025

Kabul Tarihi

30 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İçmez, Y., & Can, M. S. (2026). Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1807392
AMA
1.İçmez Y, Can MS. Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması. DÜMF MD. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1807392
Chicago
İçmez, Yasemin, ve Mehmet Serhat Can. 2026. “Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1807392.
EndNote
İçmez Y, Can MS (01 Mart 2026) Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]Y. İçmez ve M. S. Can, “Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması”, DÜMF MD, c. 17, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1807392.
ISNAD
İçmez, Yasemin - Can, Mehmet Serhat. “Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1807392.
JAMA
1.İçmez Y, Can MS. Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması. DÜMF MD. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1807392.
MLA
İçmez, Yasemin, ve Mehmet Serhat Can. “Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 17, sy 1, Mart 2026, doi:10.24012/dumf.1807392.
Vancouver
1.Yasemin İçmez, Mehmet Serhat Can. Farklı Smith Öngörücü kontrolör yapılarının performans karşılaştırması. DÜMF MD. 01 Mart 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1807392
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456