Araştırma Makalesi

Kuraklık Riskinin Bulanık Mantık Yardımıyla Türkiye Genelinde Değerlendirilmesi

Cilt: 10 Sayı: 1 15 Mart 2019
PDF İndir

Kuraklık Riskinin Bulanık Mantık Yardımıyla Türkiye Genelinde Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada meteorolojik ve sosyo-ekonomik veriler kullanılarak elde edilen kuraklık afet ve hassasiyetlik göstergeleri yardımıyla Türkiye genelinde kuraklık riski bulanık mantık çıkarımı (BMÇ) yaklaşımıyla bütüncül olarak değerlendirilmiştir. Kuraklık afetinin tam olarak anlaşılmasında kuraklık risk ve hassasiyetinin önemi bilinse de Türkiye için bütüncül ve yeterli miktarda bilimsel çalışmanın varlığından bahsetmek zordur. Kuraklık Afet Göstergesi (KAG) kuraklığın görülme ihtimaline dayanan standart yağış göstergesi (SYG) (Standardized Precipitation Index-SPI) kullanılarak kuraklık kavramının daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırmak için hesaplanmıştır. Bunun yanında, Kuraklık Hassasiyet Göstergesi (KHG) kuraklığın sonuçlarının bağlı olduğu güncel dört adet sosyo-ekonomik veri kullanılarak hesaplanmıştır. BMÇ yardımıyla kuraklık afet ve hassasiyet göstergelerinin, kuraklık riskinin belirlenmesindeki öneminin vurgulanması bu çalışmanın temel hedefidir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre Türkiye genelinde 81 il arasında 5 ilin düşük kuraklık riski taşıdığı, 61 ilin orta kuraklık riskine sahip olduğu, 14 ilde yüksek kuraklık riskinin bulunduğu ve son olarak sadece Konya’da çok yüksek kuraklık riski ortaya çıktığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Awange, J. L., Mpelasoka, F., Goncalves, R. M., Science of the Total Environment When every drop counts: Analysis of Droughts in Brazil for the 1901-2013 period. Science of the Total Environment, 566–567, 1472–1488, 2016. http://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2016.06.031
  2. Bates, B. C., Kundzewicz, Z. W., Wu, S., Palutikof (Eds.) J. P., Climate Change and Water, Tech. Pap. VI, Intergovernmental Panel on Clim. Change, Geneva, Switzerland, 2008.
  3. Brooks, N., Adger, W., Kelly, P., The determinants of vulnerability and adaptive capacity at the national level and the implications for adaptation. Glob. Environ. Change 15, 151-163, 2005.
  4. Dabanlı, İ., Mishra A.K., Şen, Z., "Long-term spatio-temporal drought variability in Turkey." Journal of Hydrology 552: 779-792, 2017. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2017.07.038
  5. Dabanlı, İ., Şen, Z., Yeleğen, M. Ö., Şişman, E., Selek, B., Güçlü, Y. S., Trend Assessment by the Innovative-Şen Method. Water Resources Management, 30(14), 5193–5203, 2016. http://doi.org/10.1007/s11269-016-1478-4.
  6. Dahal, P., Shrestha, N. S., Shrestha, M. L., Krakauer, N. Y., Panthi, J., Pradhanang, S. M., … Lakhankar, T., Drought risk assessment in central Nepal: temporal and spatial analysis. Natural Hazards, 80(3), 1913–1932, 2015. http://doi.org/10.1007/s11069-015-2055-5
  7. Dai, A., Drought under global warming: A review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 2(1), 45–65, 2011. http://doi.org/10.1002/wcc.81
  8. Eakin, H., Conley, J., Climate variability and the vulnerability of ranching in southeastern Arizona: a pilot study. Clim. Res. 21, 271-282, 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2019

Gönderilme Tarihi

19 Aralık 2018

Kabul Tarihi

27 Şubat 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

IEEE
[1]İ. Dabanlı, “Kuraklık Riskinin Bulanık Mantık Yardımıyla Türkiye Genelinde Değerlendirilmesi”, DÜMF MD, c. 10, sy 1, ss. 359–372, Mar. 2019, doi: 10.24012/dumf.499660.

Cited By

DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456