Kuraklık Riskinin Bulanık Mantık Yardımıyla Türkiye Genelinde Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışmada meteorolojik ve sosyo-ekonomik veriler kullanılarak elde edilen kuraklık afet ve hassasiyetlik göstergeleri yardımıyla Türkiye genelinde kuraklık riski bulanık mantık çıkarımı (BMÇ) yaklaşımıyla bütüncül olarak değerlendirilmiştir. Kuraklık afetinin tam olarak anlaşılmasında kuraklık risk ve hassasiyetinin önemi bilinse de Türkiye için bütüncül ve yeterli miktarda bilimsel çalışmanın varlığından bahsetmek zordur. Kuraklık Afet Göstergesi (KAG) kuraklığın görülme ihtimaline dayanan standart yağış göstergesi (SYG) (Standardized Precipitation Index-SPI) kullanılarak kuraklık kavramının daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırmak için hesaplanmıştır. Bunun yanında, Kuraklık Hassasiyet Göstergesi (KHG) kuraklığın sonuçlarının bağlı olduğu güncel dört adet sosyo-ekonomik veri kullanılarak hesaplanmıştır. BMÇ yardımıyla kuraklık afet ve hassasiyet göstergelerinin, kuraklık riskinin belirlenmesindeki öneminin vurgulanması bu çalışmanın temel hedefidir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre Türkiye genelinde 81 il arasında 5 ilin düşük kuraklık riski taşıdığı, 61 ilin orta kuraklık riskine sahip olduğu, 14 ilde yüksek kuraklık riskinin bulunduğu ve son olarak sadece Konya’da çok yüksek kuraklık riski ortaya çıktığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Awange, J. L., Mpelasoka, F., Goncalves, R. M., Science of the Total Environment When every drop counts: Analysis of Droughts in Brazil for the 1901-2013 period. Science of the Total Environment, 566–567, 1472–1488, 2016. http://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2016.06.031
- Bates, B. C., Kundzewicz, Z. W., Wu, S., Palutikof (Eds.) J. P., Climate Change and Water, Tech. Pap. VI, Intergovernmental Panel on Clim. Change, Geneva, Switzerland, 2008.
- Brooks, N., Adger, W., Kelly, P., The determinants of vulnerability and adaptive capacity at the national level and the implications for adaptation. Glob. Environ. Change 15, 151-163, 2005.
- Dabanlı, İ., Mishra A.K., Şen, Z., "Long-term spatio-temporal drought variability in Turkey." Journal of Hydrology 552: 779-792, 2017. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2017.07.038
- Dabanlı, İ., Şen, Z., Yeleğen, M. Ö., Şişman, E., Selek, B., Güçlü, Y. S., Trend Assessment by the Innovative-Şen Method. Water Resources Management, 30(14), 5193–5203, 2016. http://doi.org/10.1007/s11269-016-1478-4.
- Dahal, P., Shrestha, N. S., Shrestha, M. L., Krakauer, N. Y., Panthi, J., Pradhanang, S. M., … Lakhankar, T., Drought risk assessment in central Nepal: temporal and spatial analysis. Natural Hazards, 80(3), 1913–1932, 2015. http://doi.org/10.1007/s11069-015-2055-5
- Dai, A., Drought under global warming: A review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 2(1), 45–65, 2011. http://doi.org/10.1002/wcc.81
- Eakin, H., Conley, J., Climate variability and the vulnerability of ranching in southeastern Arizona: a pilot study. Clim. Res. 21, 271-282, 2002.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İsmail Dabanlı
*
0000-0003-3108-8167
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
19 Aralık 2018
Kabul Tarihi
27 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 1
Cited By
DEĞİŞEN İKLİMDE AŞIRI HAVA OLAYLARININ İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDE ÇOK BOYUTLU ETKİLERİ VE İKLİMSEL RİSKLERİN VEKTÖREL HASTALIKLAR ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ
Resilience
https://doi.org/10.32569/resilience.1170555Determining the Overflow of Kalecik Basin Using Fuzzy SMRGT Method
Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi
https://doi.org/10.24012/dumf.1576837