Erik J. Larson, Yapay Zekâ Miti: Bilgisayarlar Neden Bizim Gibi Düşünemez, Çev. Kadir Yiğit Us, Fol Kitap, 2022, Ankara, ss. 376, [Isbn: 978-625-8411-62-1]

Öz

Bu çalışmada Erik J. Larson’un Yapay Zekâ Miti: Bilgisayarlar Neden Bizim Gibi Düşünemez isimli kitabı incelenmiştir. İnceleme temel olarak üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada kitabın konusu özetlenerek ana teması ve ileri sürdüğü savlar üzerinde durulmuştur. Konuya eleştirel yaklaşan Larson’a göre hiçbir zaman insanın yerini tutamayacak olan yapay zekânın (YZ) mekanik yönü gereğinden fazla abartılmaktadır ve bu durum insanlığın ilerlemesinin önünde engeldir. Bu bağlamda, YZ’nin geleceğine yönelik öngörülerin spekülatifliği bilime zarar vermektedir. Sorunu çözmek için YZ süreçlerine mekanik unsurlarla birlikte toplumsal etkileşim, şans faktörleri ve çok katmanlı akıl yürütme biçimleri entegre edilmelidir. İkinci aşamada genel bir değerlendirmesi yapılan metnin güçlü ve zayıf yönlerine değinilmiştir. Buna göre, kapsamlı tarihsel ve felsefi perspektifi, akademik olduğu kadar genel okuyucuya hitap eden eleştirel dili ve dikkat çekici örnekleri eserin güçlü yönleridir. Diğer yandan YZ’yi basite alan insan-merkezci tutum ve felsefi açıdan YZ’yi salt makineye indirgeyen yaklaşım eserin zayıf yönleridir. Larson’un geleceğe yönelik çıkarım ve görüşlerindeki somut çözüm önerisi sunmayı engelleyen katı dili eleştiriye açıktır. Üçüncü aşamada, literatüre farklı bir bağlamda katkı sunan Larson’un görüşlerinin genel bir analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• yapay zekâ
• bilişim teknolojileri
• fütürizm
• insan
• derin öğrenme
• felsefe

Erik J. Larson, the Myth of Artificial Intelligence: Why Computers Can't Think Like Us, Trans. Kadir Yiğit Us, Fol Kitap, 2022, Ankara, pp. 376, [Isbn: 978-625-8411-62-1]

Abstract

In this study, Erik J. Larson's The Myth of Artificial Intelligence: Why Computers Can't Think Like Us is analyzed. The review basically consists of three stages. In the first stage, the subject of the book is summarized and its main theme and arguments are emphasized. According to Larson, who adopts a critical approach to the issue, the mechanical aspect of artificial intelligence (AI),which can never replace human beings is overestimated, and this constitutes an obstacle to the progress of humanity. In this context, the speculativeness of predictions for the future of AI is damaging to science. To solve the problem, social interaction, chance factors and multi-layered forms of reasoning should be integrated into AI processes along with mechanistic elements. In the second stage, the strengths and weaknesses of the text were addressed. Accordingly, its comprehensive historical and philosophical perspective, its critical language that appeals to the general reader as well as the academic, and its remarkable examples are the strengths of the work. On the other hand, the anthropocentric attitude that reduces AI and the philosophical approach that reduces AI to a mere machine are the weaknesses of the work. Larson's rigid language that prevents offering concrete solutions in his future-oriented inferences and views is open to criticism. In the third stage, a general analysis of Larson's views, which contributed to the literature in a different context, was made.

Keywords

• artificial ıntelligence
• ınformation technologies
• futurism
• human
• deep learning
• philosophy

Kaynakça

1. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2018). Artificial intelligence, automation and work (NBER Working Paper No. 24196). National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w24196
2. Alkaya, O. V. (2015, Şubat 20). O elmayı ısıran adam Alan Turing. Radikal Gazetesi. https://web.archive.org/web/20220607094004/http://www.radikal.com.tr/radikalist/o-elmayi-isiran-adam-alan-turing-1297516/ (Erişim tarihi: 20.05.2025)
3. Altıntop, M. (2023). Yapay zekâ/akıllı öğrenme teknolojileriyle akademik metin yazma: ChatGPT örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(46), 186-211. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/issue/79677/1254533
4. Beşiroğlu, M. K. (2020, Şubat 3). Geleceğimize ışık tutan fütüristler #4: Ray Kurzweil. Bilimkurgu Kulübü. https://www.bilimkurgukulubu.com/genel/inceleme/gelecegimize-isik-tutan-futuristler-4-ray-kurzweil/ (Erişim tarihi: 20.05.2025)
5. Brundage, M., Avin, S., Clark, C., Clark, H., Eckersley, P., Garfinkel, B., Dafoe, A., Scharre, P., Zeitzoff, T., Filar, B., Anderson, H., Roff, H., Allen, G. C., Steinhardt, J., Flynn, C., Ó hÉigeartaigh, S., Beard, S., Belfield, H., Farquhar, S., … Amodei, D. (2018). The malicious use of artificial intelligence: Forecasting, prevention, and mitigation. arXiv. https://arxiv.org/abs/1802.07228
6. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2016). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W. W. Norton & Company.
7. Copeland, B. J. (2006). Introduction. In B. J. Copeland (Ed.), Colossus: The secrets of Bletchley Park’s codebreaking computers (pp. 1–6). Oxford University Press.
8. Peirce, C. S. (2021). Felsefenin ilkeleri (N. İnönü, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.

9. Russell, S. J. (2019). Human compatible: Artificial intelligence and the problem of control. Viking. StoryShots. (2025). Superintelligence summary & review | Nick Bostrom. https://www.getstoryshots.com/books/superintelligence-summary/ (Erişim tarihi: 20.05.2025)
10. Topol, E. (2019). Deep medicine: How artificial intelligence can make healthcare human again. Basic Books.
11. Yu, C. H., Digangi, S., & Jannasch-Pennell, A. (2008). The role of abductive reasoning in cognitive-based assessment. İlköğretim Online, 7(2), 310–322.