Dar Yapraklı Dişbudak (Fraxinus Angustifolia Vahl.) Çeliklerinin Köklenmesine Hormon, Anaç Yaşı ve Ortamın Etkisi
Öz
Araştırmada Dar yapraklı dişbudağın (Fraxinus angustifolia Vahl.) odunlaşmış sert gövde çelikleri kullanılmıştır. Bu çelikler şubat ayı sonunda Sakarya-Hendek yöresinde 1-2, 18-20 ve 38-40 yaşlarındaki bireylerden alınmıştır. Çelikler indol butirik asit (İBA) çözeltisinin 1000, 3000 ve 5000 ppm çözeltisinde 5 saniye bekletildikten sonra torf (%75) + perlit (%25) ve perlit (%100) ortamlarında serada köklendirmeye alınmıştır. Çalışmada (3 anaç yaşı x 4 hormon dozu x 2 ortam) 24 deneme ünitesi 3 tekrarlı ve her tekrarda 15 çelik olmak üzere toplamda 1080 adet çelik kullanılmıştır. Araştırma sonunda işlemlerin köklenme yüzdesine, ince ve kalın kök sayısına, sürgün çapı ve boyuna etkisi belirlemek amacıyla varyans analizi (p<0.05) ve farklı grupların tespitinde ise Duncan testi yapılmıştır (α=0.05). Analiz sonuçlarına göre hormon dozu, anaç yaşı ve ortamın köklenme yüzdesi, ince kök sayısı, sürgün çap ve boyuna etkisi olurken, kalın kök sayısına etkisi olmamıştır. En yüksek köklenme %80.0 ile 1-2 yaş grubunda olurken, diğer yaş grublarında %5 civarında köklenme olmuştur. En fazla ince kök 8.0 adet ile 5000 ppm dozda olmuştur. Sürgün boyu en fazla 27.0 cm ile 1-2 yaş grubunun torf + perlit ortamında ve 5000 ppm hormon dozunda elde edilmiştir. En kalın sürgün çapı 2.4 mm ile 1-2 yaş grubunda olurken, diğer yaş grublarında ise 1 mm civarında kalmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dar yapraklı dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.), İBA (indol bütirik asit), köklenme yüzdesi, anaç yaşı
Anahtar Kelimeler
Dar yapraklı dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.), İBA (indol bütirik asit), köklenme yüzdesi, anaç yaşı
Destekleyen Kurum
Düzce Üniversitesi
Proje Numarası
Proje No: 2021.02.02.1192
Teşekkür
Bu çalışma Düzce Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenmiştir
Kaynakça
- Akbulut, M. Bakoğlu, N. ve Baykal, H. (2015). Mavi yemiş (Vaccinium corymbosum)’lerde çelikle üretimde farklı hormon dozlarının köklenme üzerine etkisinin incelenmesi, Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 8 (2): 52-56.
- Alan, M. Korkmaz, B. Tulukçu, M. ve Ezen, T. (2001). Vejetatif üretimin ağaç ıslahı açısından önemi ve ormancılığımızda kullanılan vejetatif üretim yöntemleri. Türkiye Ormancılar Derneği, I. Ulusal Ormancılık Kongresi. Sayfa 480-496. Ankara.
- Anonymus, (1987). Some vegatative propagation techniques. International Symposium on Propagation of Ornamental Plants. Atasoy, H. ve Küçük, M. (1989). Kızılağaç (Alnus glutinosa L.) çeliklerinin köklendirilmesi üzerine çalışmalar. Ormancılık Araştırma Enstitüsü. Teknik Raporlar Serisi No:36-39.
- Birler, A. S. (2009). Endüstriyel orman ağaçlandırmaları, Düzce Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayın No:4, 256 s., İstanbul. Boydak, M. ve Çalışkan, S. (2014). Ağaçlandırma, OGEM-VAK. Yayınları 714 s., İstanbul.
- Çetin, B. (2003). ‘Sivri meyveli dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahi.) fidanlarının vejetatif yöntemlerle üretilmesi’. A.İ.B.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 52 s.
- Çetin, B. ve Yavuzşefik, Y. (2016). Köklendirme ortamı ve hormonun dişbudak (Fraxinus agustifolia Vahl.) çeliklerinin köklenmesine etkisi. D.Ü. Ormancılık Dergisi. 12 (1) 154-164.
- Çiçek, E. (2001). Subasar ormanların özellikleri ve Türkiye’nin subasar ormanları, İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, 52 (2), 107-114.
- Çiçek, E. (2002). ‘Adapazarı Süleymaniye subasar ormanında meşcere kuruluşları ve gerekli silvikültürel önlemler’. Doktora Tezi, İ.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
- Çiçek, E. (2005). Dar yapraklı dişbudağın (Fraxinus agustifolia Vahl.) çelikleri üretimi. G. Ü. Orman Fakültesi Dergisi. Cilt:5 No:1
- Çiçek, E. Bilir, N. ve Çiçek, N. (2005). Hercai karaağaç’ta (Ulmus laevis Pall.) gövde çeliği ile fidan üretimi. A.İ.B.Ü Ormancılık Dergisi. 1 (1). Sayfa 21-26.