Kent Meydanlarının Mekansal Kalite Bağlamında İncelenmesi: Samsun Cumhuriyet Meydanı ve Saathane Meydanının Değerlendirilmesi
Öz
Kent meydanları kent kimliğini tanımlayan özgün kent öğeleri olarak öne çıkmaktadır. İnsanların bir araya gelmesi, birbirleriyle iletişimi, kent kimliğini yansıtması açısından önemli bir yere sahiptir. Kentsel mekan kalitesi işlevsel ve estetik birtakım parametrelerle kent kullanıcılarının yaşamlarını etkilemektedir. Kentsel mekan kalitesi kapsamında birçok çalışma yapılmış ve mekânsal kalitenin tespit edilmesine ilişkin çeşitli parametreler oluşturulmuştur. İlgili çalışmada, mekânsal kalite parametrelerine ilişkin çalışmalar incelenmiş, tarihi geçmişe tanıklık eden, kentin iki büyük meydanının, Samsun Cumhuriyet Meydanı ve Samsun Saathane Meydanı’nın mekânsal kalite bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kent meydanları tanımlanmış hem kalite hem de mekân kalitesi terimleri temel alınarak literatür taranmış ve ardından yapılan araştırmaların sonrasında yerinde gözlem ile analiz yöntemine başvurulmuştur. Literatür taraması sonucu elde edilen veriler Nasar, Greene, Gehl, PPS, Woort ve Wegen tarafından oluşturulan mekansal kalite göstergeleri kapsamında incelenmiştir. Bu kapsamda çalışma alanlarının kentsel mekan kalite parametrelerini içerdiği ancak her iki meydanının kullanım amacının farklı olduğu sonucuna varılmıştır. Cumhuriyet meydanı daha çok toplanma ve dağılma alanı olarak kullanılırken, Saathane meydanı ise yaşlıların buluşma ve sosyalleşme alanı olarak işlev görmektedir. Saathane meydanı, Cumhuriyet meydanına göre sahip olduğu tarihi dokusuyla estetik bir değere sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kent Meydanları , Mekansal Kalite , Mekansal Kalite Parametreleri
Kaynakça
- Alexander, D. (1989). Urban landslides. Progress in Physical Geography, 13(2), 157-189.
- Anonim-1, (2005). http://www.pps.org. Erişim Tarihi: 12.05.2005.
- Anonim-2, (2024). https://tr.wikipedia.org/wiki/Cumhuriyet_Meydan%C4%B1_(Samsun). Erişim Tarihi: 11.03.2024.
- Anonim-3, (2024). https://www.habersal.com.tr/makale/samsun-cumhuriyet-meydani-kac-kisialir12#:~:text=Samsun%20Cumhuriyet%20Meydan%C4%B1%20son%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmalardan,%C3%B6n%20alan%C4%B1%20ise%202.707%20metrekare. Erişim Tarihi: 11.03.2024.
- Anonim- 4, (2024). https://tr.wikipedia.org/wiki/Saathane_Meydan%C4%B1. Erişim Tarihi: 11.03.2024.
- Anonim-5, (2024). https://samsun.bel.tr/haberler/saathane-meydani-tarihe-isiktutacak# :~:text=Samsun'da%207%20bin%20900,ad%C4%B1m%20ad%C4%B1m%20sona%20do%C4%9Fru%20yakla%C5%9F%C4%B1l%C4%B1yor.(Erişim Tarihi: 11.03.2024)
- Appleton, CP, Hatle, LK ve Popp, RL (1988). Transmitral akış hızı paternlerinin sol ventriküler diyastolik fonksiyonla ilişkisi: kombine hemodinamik ve Doppler ekokardiyografik çalışmadan yeni bilgiler. Amerikan Kardiyoloji Koleji Dergisi, 12(2), 426-440.
- Appleyard, D., (1981). Livable Streets, London: University of California Press. Bentley, I., Alcock, A., Murrain, P., McGlynn, S., Smith, G. (1985). Responsive Environments: A Manual for Designers. Oxford: Butterworth Architecture.
- Burt, M. E., (1978). A Survey of Quality and Value in Building. Building Research Establishment, Watford, UK. Davies, L. (2000). Kentsel tasarım özeti. İngiliz Ortaklığı Birleşik Krallık.
- Doğan, F. & Özbilen, A. (2023). The Effects of Physical and Functional Change in Cities on the Process of Perceptual Change: The Case Study of Trabzon City. Online Journal of Art & Design, 11(3).