Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi

Aydın Kahriman; Hacı Ahmet Yolasığmaz

doi:10.58816/duzceod.1808414

EN TR

Determination of Deadwood Volume in Managed Oriental beech-Oriental spruce in Artvin, Türkiye

Öz

In the Sustainable Forest Management, deadwood is a fundamental substrate for numerous species, and a key factor in carbon and nutrient cycles. Approximately 30% of the living beings in the forests need old trees and deadwood tree in order to survive. Deadwood and dying trees play a key role in biodiversity, carbon storage, soil nutrient cycling, energy flows, hydrological processes and in the functioning and productivity of forest ecosystems through impacts on the natural regeneration of trees. In this study, the primary aim is to determine the deadwood volume in mixed Oriental beech (Fagus orientalis Lipsky)–Oriental spruce (Picea orientalis (L.) Link.) stands within the Artvin Regional Directorate and to reveal how deadwood quantities vary according to selected stand, physiographic, and spatial factors. In this study, the deadwood amount in the stands that are Artvin will be compared. It was found that the volumes of standing dead, stump, and downed deadwood were 2,5 m³/ha (20,2%), 3,5 m³/ha (28,2%), and 6,3 m³/ha (50,8%), respectively. Moreover, the average total deadwood volume and the ratio of deadwood volume to standing volume were calculated as 12,4 m³/ha and 2,9%, respectively. When the results of this study were compared with previous studies, the findings were lower than some, higher than others, and similar to several.

Anahtar Kelimeler

Deadwood volume, Stand parameters, Oriental beech, Oriental spruce, Artvin

Proje Numarası

AÇÜ-BAP: 2024.F10.02.07

Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi

Öz

Orman ekosistemlerinde yaşayan canlıların yaklaşık %30’u, yaşamlarını sürdürebilmek için ölü ağaç gövdelerine ve yaşlı ağaçlara ihtiyaç duymaktadır. Ölü ve ölmekte olan ağaçlar biyolojik çeşitliliğin korunması, toprak besin döngüsü, karbon depolanması, hidrolojik süreçler ve ağaçların doğal yenilenmesi üzerinde önemli etkiler göstererek, orman ekosistemlerinin sürdürülebilir işleyişi ve ekolojik verimliliğinde kritik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışmanın amacı Artvin yöresindeki karışık doğu kayını – doğu ladini meşcerelerinde ölü odun hacminin belirlenmesi ve bu miktarın çeşitli meşcere özellikleri ile mekansal ve fizyografik değişkenlere göre değişiminin saptanmasıdır. Ölü ağaç miktarındaki değişimi etkileyen bazı meşcere, fizyografik ve mekânsal faktörler dikkate alınarak toplam 74 örnek alanda ölçümler gerçekleştirilmiştir. Örnek alanların her birinde dikili kuru, devrik kuru ve kütük durumda bulunan ölü ağaçların boyutları (çap ve boy) ölçülmüştür. Dikili kuru, devrik kuru ve kütük hacimleri sırasıyla 2,5 (%20,2), 6,3 (%50,8) ve 3,5 (%28,2) m³/ha olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, toplam ölü odun hacminin ortalaması 12,4 m³/ha, ölü odun hacminin dikili hacme oranı ise %2,9 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, literatürdeki önceki araştırmalarla karşılaştırıldığında; bazı çalışmalara göre daha düşük, bazılarına göre daha yüksek, bazılarıyla ise benzer değerler göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ölü odun hacmi, Meşcere parametreleri, Doğu Kayını, Doğu Ladini, Artvin

Destekleyen Kurum

Bu çalışma Artvin Çoruh Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenmiştir (Proje no: AÇÜ-BAP: 2024.F10.02.07).

Proje Numarası

AÇÜ-BAP: 2024.F10.02.07

Etik Beyan

Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Teşekkür

Bu çalışma Artvin Çoruh Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenmiştir (Proje no: AÇÜ-BAP: 2024.F10.02.07). Ayrıca Artvin Orman Bölge Müdürlüğü çalışanlarına teşekkür ediyoruz.

Kaynakça

Akalp, T. (1976). Türkiye’deki doğu ladini (Picea orientalis Lk. Carr) ormanlarında hasılat araştırmaları. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 26(1), 8-53.
Amanzadeh, B., Sagheb-Talebi, K., Sotoudeh Foumani, B., Fadaie, F., Camarero, J. J., & Linares, J. C. (2013). Spatial distribution and volume of dead wood in unmanaged Caspian beech (Fagus orientalis) forests from northern Iran. Forests, 4(4), 751-765. https://doi.org/10.3390/f4040751
Anşin, R., & Özkan, Z. C. (2006). Tohumlu bitkiler (Spermatophyta): Odunsu taksonlar (3. Baskı). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi.
Atici, E., Colak, A. H., & Rotherham, I. D. (2008). Coarse dead wood volume of managed oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) stands in Turkey. Forest Systems, 17(3), 216-227. https://doi.org/10.5424/srf/2008173-01036
Bayraktar, S., Paletto, A., & Floris, A. (2020). Deadwood volume and quality in recreational forests: the case study of the Belgrade forest (Turkey). Forest Systems, 29(2), Article e0008. https://doi.org/10.5424/fs/2020292-16560
Bebber, D. P., & Thomas, S. C. (2003). Prism sweeps for coarse woody debris. Canadian Journal of Forest Research, 33(9), 1737–1743. https://doi.org/10.1139/x03-097
Błońska, E., Lasota, J., & Piaszczyk, W. (2020). Carbon and nitrogen stock in deadwood biomass in natural temperate forest along a soil moisture gradient. Plant Biosystems-An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 154(2), 213-221. https://doi.org/10.1080/11263504.2019.1587538
Burrascano, S., Lombardi, F., & Marchetti, M. (2008). Old-growth forest structure and deadwood: Are they indicators of plant species composition? A case study from central Italy. Plant Biosystems - An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 142(2), 313-323. https://doi.org/10.1080/11263500802150613
Carus, S. (1998). Aynı yaşlı doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) ormanlarında artım ve büyüme [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi].
Christensen, M., Hahn, K., Mountford, E. P., Odor, P., Standovár, T., Rozenbergar, D., Diaci, J., Wijdeven, S., Meyer, P., Winter, S., & Vrska, T. (2005). Dead wood in European beech (Fagus sylvatica) forest reserves. Forest Ecology and Management, 210(1-3), 267-282. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2005.02.032

Çakir, C. Y., & Kahriman, A. (2018). Modeling stem profile of Caucasian fir and Oriental spruce mixed stands in Turkey using nonlinear mixed-effects models. Applied Ecology & Environmental Research, 16(5), 6815–6833.
Çolak, A. H., Tokcan, M., Rotherham, I. D., & Atici, E. (2009). The amount of coarse dead wood and associated decay rates in forest reserves and managed forests, northwest Turkey. Forest Systems, 18(3), 350-359. https://doi.org/10.5424/fs/2009183-01074
De Meo, I., Agnelli, A. E., Graziani, A., Kitikidou, K., Lagomarsino, A., Milios, E., Radoglou, K., & Paletto, A. (2017). Deadwood volume assessment in Calabrian pine (Pinus brutia Ten.) peri-urban forests: Comparison between two sampling methods. Journal of Sustainable Forestry, 36(7), 666-686. https://doi.org/10.1080/10549811.2017.1345685
Esri. (2013). ArcGIS for Desktop (Version 10.2.1) [Computer software]. Esri. https://www.esri.com
Di Cosmo, L., Gasparini, P., Paletto, A., & Nocetti, M. (2013). Deadwood basic density values for national-level carbon stock estimates in Italy. Forest Ecology and Management, 295, 51–58. https://dx.doi.org/10.1016/j.foreco.2013.01.010
Fridman, J., & Walheim, M. (2000). Amount, structure, and dynamics of dead wood on managed forestland in Sweden. Forest Ecology and Management, 131(1-3), 23-36. https://doi.org/10.1016/S0378-1127(99)00208-X
Girona, M. M., Aakala, T., Aquilué, N., Bélisle, A.-C., Chaste, E., Danneyrolles, V., Díaz-Yáñez, O., D’Orangeville, L., Grosbois, G., Hester, A., Kim, S., Kulha, N., Martin, M., Moussaoui, L., Pappas, C., Portier, J., Teitelbaum, S., Tremblay, J.-P., Svensson, J., ... Gauthier, S. (2023). Challenges for the sustainable management of the boreal forest under climate change. In M. M. Girona, H. Morin, S. Gauthier, & Y. Bergeron (Eds.), Boreal forests in the face of climate change: Sustainable management (Advances in Global Change Research, Vol. 74, pp. 773–837). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-15988-6_31
Harmon, M. E., & Sexton, J. (1996). Guidelines for measurements of woody detritus in forest ecosystems (Publication No. 20). U.S. LTER Network Office, University of Washington. https://lternet.edu/documents/20-guidelines-for-measurements-of-woody-detritus-in-forest-ecosys/
IBM Corp. (2010). IBM SPSS Statistics 19 core system user’s guide. IBM Corp.
Karahalil, U., Başkent, E. Z., Sivrikaya, F., & Kılıç, B. (2017). Analyzing deadwood volume of Calabrian pine (Pinus brutia Ten.) in relation to stand and site parameters: A case study in Köprülü Canyon National Park. Environmental Monitoring and Assessment, 189(3), Article 112. https://doi.org/10.1007/s10661-017-5828-3
Keren, S., & Diaci, J. (2018). Comparing the quantity and structure of deadwood in selection managed and old-growth forests in South-East Europe. Forests, 9(2), Article 76. https://doi.org/10.3390/f9020076
Kirby, K. J., Reid, C. M., Thomas, R. C., & Goldsmith, F. B. (1998). Preliminary estimates of fallen dead wood and standing dead trees in managed and unmanaged forests in Britain. Journal of Applied Ecology, 35(1), 148-155. https://doi.org/10.1046/j.1365-2664.1998.00276.x
Larjavaara, M., & Muller-Landau, H. C. (2011). Cross-section mass: An improved basis for woody debris necromass inventory. Silva Fennica, 45(2), Article 119. https://doi.org/10.14214/sf.119
Lombardi, F., Cherubini, P., Lasserre, B., Tognetti, R., & Marchetti, M. (2008). Tree rings used to assess time since death of deadwood of different decay classes in beech and silver fir forests in the central Apennines (Molise, Italy). Canadian Journal of Forest Research, 38(4), 821-833. https://doi.org/10.1139/X07-195
Löfroth, T., Birkemoe, T., Shorohova, E., Dynesius, M., Fenton, N. J., Drapeau, P., & Tremblay, J. A. (2023). Deadwood biodiversity. In M. M. Girona, H. Morin, S. Gauthier, & Y. Bergeron (Eds.), Boreal forests in the face of climate change: Sustainable management (Advances in Global Change Research, Vol. 74, pp. 167-189). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-15988-6_6
Motta, R., Garbarino, M., Berretti, R., Bjelanovic, I., Borgogno Mondino, E., Čurović, M., Keren, S., Meloni, F., & Nosenzo, A. (2015). Structure, spatio-temporal dynamics and disturbance regime of the mixed beech–silver fir–Norway spruce old-growth forest of Biogradska Gora (Montenegro). Plant Biosystems - An International Journal Dealing with all Aspects of Plant Biology, 149(6), 966-975. https://doi.org/10.1080/11263504.2014.945978
Orman Genel Müdürlüğü (OGM). (2021). 2020 Türkiye orman varlığı. https://www.ogm.gov.tr/tr/ormanlarimiz-sitesi/TurkiyeOrmanVarligi/Yayinlar/2020%20T%C3%BCrkiye%20Orman%20Varl%C4%B1%C4%9F%C4%B1.pdf
Özdemir, S. (2022). Saf ve karışık doğu ladini meşcerelerinde ölü odun miktarının belirlenmesi: Veliköy Orman İşletme Şefliği ve Karagöl-Sahara Milli Parkı örneği [Yüksek lisans tezi, Artvin Çoruh Üniversitesi].
Özdemir, S., Yavuz, M., & Kahriman, A. (2023). Variation of deadwood density by decay class in pure and mixed oriental spruce stands in northeastern Black Sea. European Journal of Forest Research, 142, 1453-1466. https://doi.org/10.1007/s10342-023-01601-9
Pala, M., (2020). Saf sarıçam meşcerelerinde ölü odun miktarının bazı parametrelere göre belirlenmesi: Kelkit Orman İşletme Şefliği örneği [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi].
Paletto, A., De Meo, I., Cantiani, P., & Ferretti, F. (2014). Effects of forest management on the amount of deadwood in Mediterranean oak ecosystems. Annals of Forest Science, 71, 791–800. https://doi.org/10.1007/s13595-014-0377-1
Paletto, A., Agnelli, A. E., & De Meo, I. (2021). Carbon stock in deadwood: The mountain birch (Betula pubescens subsp. czerepanovii) forests in the Khibiny Mountains (Russia). Journal of Sustainable Forestry, 40(4), 385-400. https://doi.org/10.1080/10549811.2020.1767144
Parobeková, Z., Pittner, J., Kucbel, S., Saniga, M., Filípek, M., Sedmáková, D., Vencurik, J., & Jaloviar, P. (2018). Structural diversity in a mixed spruce-fir-beech old-growth forest remnant of the Western Carpathians. Forests, 9(7), Article 379. https://doi.org/10.3390/f9070379
Puletti, N., Canullo, R., Mattioli, W., Gawryś, R., Corona, P., & Czerepko, J. (2019). A dataset of forest volume deadwood estimates for Europe. Annals of Forest Science, 76(3), Article 68. https://doi.org/10.1007/s13595-019-0832-0
Rock, J., Badeck, F. W., & Harmon, M. E. (2008). Estimating decomposition rate constants for European tree species from literature sources. European Journal of Forest Research, 127(4), 301-313. https://doi.org/10.1007/s10342-008-0206-x
Rimle, A., Heiri, C., & Bugmann, H., (2017). Deadwood in Norway spruce dominated mountain forest reserves is characterized by large dimensions and advanced decomposition stages, Forest Ecology and Management, 404, 174–183. http://dx.doi.org/10.1016/j.foreco.2017.08.036
Saygili, B, & Kahriman, A. (2023). Modeling compatible taper and stem volume of pure Scots pine stands in Northeastern Turkey. iForest - Biogeosciences and Forestry, 16(1), 38-46. https://doi.org/10.3832/ifor4099-015
Schuck, A., Meyer, P., Menke, N., Lier, M., & Lindner, M. (2005). Forest biodiversity indicator: Dead wood—a proposed approach towards operationalising the MCPFE indicator. In M. Marchetti (Ed.), Monitoring and indicators of forest biodiversity in Europe: From ideas to operationality (EFI Proceedings No. 51, pp. 49–77). European Forest Institute.
Siitonen, J., Martikainen, P., Punttila, P., & Rauh, J. (2000). Coarse woody debris and stand characteristics in mature managed and old-growth boreal mesic forests in southern Finland. Forest Ecology and Management, 128(3), 211-225. https://doi.org/10.1016/S0378-1127(99)00148-6
Sippola, A.L., Siitonen, J., & Kallio, R. (1998). Amount and quality of coarse woody debris in natural and managed coniferous forests near the timberline in Finnish Lapland. Scandinavian Journal of Forest Research, 13(1–4), 204–214. https://doi.org/10.1080/02827589809382978
Staniaszek-Kik, M., Žarowiec, J., & Chmura, D. (2019). The effect of forest management practices on deadwood resources and structure in protected and managed montane forests during tree-stand reconstruction after dieback of Norway spruce. Baltic Forestry, 25(2), 249-256. https://doi.org/10.46490/vol25iss2pp249
Şahin, A., Kahriman, A., & Göktürk, A. (2019). Estimating diameter at breast height (DBH) from diameter at stump height (DST) in triple mixed stands in the region of Artvin in Turkey. Forestist 69(1), 61-67. https://doi.org/10.26650/forestist.2019.18003
Teissier du Cros, R., & Lopez, S. (2009). Preliminary study on the assessment of deadwood volume by the French national forest inventory. Annals of Forest Science, 66(3), Article 302. https://doi.org/10.1051/forest/2009007
Topacoğlu, O., Kara, F., Yer, E. N., & Savci, M. (2017). Determination of deadwood volume and the affecting factors in Trojan fir forests. Austrian Journal of Forest Science, 3, 245-260.
Travaglini, D., Barbati, A., Chirici, G., Lombardi, F., Marchetti, M., & Corona, P. (2007). ForestBIOTA data on deadwood monitoring in Europe. Plant Biosystems - An International Journal Dealing with All Aspects of Plant Biology, 141(2), 222-230. https://doi.org/10.1080/11263500701401778
Vítková, L., Bače, R., Kjučukov, P., & Svoboda, M. (2018). Deadwood management in Central European forests: Key considerations for practical implementation. Forest Ecology and Management, 429, 394-405. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2018.07.034
Zielonka, T. (2006). Quantity and decay stages of coarse woody debris in old-growth subalpine spruce forests of the western Carpathians, Poland. Canadian Journal of Forest Research, 36(10), 2614–2622. https://doi.org/10.1139/x06-149

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Ekosistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aydın Kahriman ^*
0000-0001-9696-1153
Türkiye

Hacı Ahmet Yolasığmaz
0009-0009-2058-3024
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2025

Kabul Tarihi

1 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58816/duzceod.1808414

IZ

https://izlik.org/JA28ZT37GK

APA

Kahriman, A., & Yolasığmaz, H. A. (2026). Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 22(1), 50-61. https://doi.org/10.58816/duzceod.1808414

AMA

1.Kahriman A, Yolasığmaz HA. Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi. DÜOD. 2026;22(1):50-61. doi:10.58816/duzceod.1808414

Chicago

Kahriman, Aydın, ve Hacı Ahmet Yolasığmaz. 2026. “Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22 (1): 50-61. https://doi.org/10.58816/duzceod.1808414.

EndNote

Kahriman A, Yolasığmaz HA (01 Haziran 2026) Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22 1 50–61.

IEEE

[1]A. Kahriman ve H. A. Yolasığmaz, “Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi”, DÜOD, c. 22, sy 1, ss. 50–61, Haz. 2026, doi: 10.58816/duzceod.1808414.

ISNAD

Kahriman, Aydın - Yolasığmaz, Hacı Ahmet. “Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 22/1 (01 Haziran 2026): 50-61. https://doi.org/10.58816/duzceod.1808414.

JAMA

1.Kahriman A, Yolasığmaz HA. Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi. DÜOD. 2026;22:50–61.

MLA

Kahriman, Aydın, ve Hacı Ahmet Yolasığmaz. “Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, c. 22, sy 1, Haziran 2026, ss. 50-61, doi:10.58816/duzceod.1808414.

Vancouver

1.Aydın Kahriman, Hacı Ahmet Yolasığmaz. Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi. DÜOD. 01 Haziran 2026;22(1):50-61. doi:10.58816/duzceod.1808414

DÜOD'da yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 (CC BY-NC) kapsamında lisanslanmıştır.

Determination of Deadwood Volume in Managed Oriental beech-Oriental spruce in Artvin, Türkiye

Öz

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Artvin Yöresi İşletilen Karışık Doğu Kayını – Doğu Ladini Meşcerelerinde Ölü Odun Hacminin Belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster