Beslenmenin Depresyon ve Anksiyete Üzerinde Olumlu ya da Olumsuz Etkisinin Araştırılması: Üniversite Öğrencilerinde Bir Anket Çalışması

Öz

Amaç: Anksiyete ve depresyonun etiyolojisinde birden fazla etkenin var olduğu bilinse de bu etkenlerin ne olduğu henüz tam olarak netleşmemiştir. Bu konuda birçok çalışma vardır. Son zamanlarda yapılan araştırmalarda barsak mikrobiyotası ile anksiyete ve depresyon arasında bir bağlantı olabileceği görüşü ortaya atılmıştır. Barsak mikrobiyotası, yaşam tarzı, tüketilen yiyecekler, kullanılan ilaçlar gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Bu çalışmada mikrobiyota üzerinde etkili olan bu faktörlerden bazıları ile öğrencilerinin anksiyete ve depresyon durumları arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesinde eğitim görmekte olan gönüllü 349 öğrenciye, cinsiyet, vücut kitle indeksi, egzersiz faaliyetleri, son 2 yıldır antibiyotik kullanımı, beslenme alışkanlıkları, Beck Anksiyete ve Depresyon Ölçeklerini içeren bir anket uygulanmıştır. Veriler türlerine göre uygun tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Veriler incelendiğinde cinsiyet, vücut kitle indeksi, karbonhidrat ve fast-food tüketme sıklık düzeyi, doğum şekli ile depresyon ya da anksiyete veya her ikisiyle aralarında olumlu ilişkiler olduğu görülmüştür. Düzenli egzersiz yapma, probiyotik-prebiyotik tüketme sıklık düzeyi, anne sütü alımı, anne sütü alım süresi ve güneşlenme durumuna göre yapılan değerlendirmede anlamlı sonuçlar bulunmamıştır. Son 2 yıldır antibiyotik kullanma durumuna göre yapılan değerlendirmede kişinin antibiyotiği kullanma sebebine göre değişen veriler elde edilmiştir. Probiyotik-prebiyotik besin tüketen kişiler ile tiroid hormon düzeyinin normalliği arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma sonunda sıklıkla glisemik indeksi yüksek olan gıdalarla beslenmenin anksiyete ve/veya depresyon üzerinde olumsuz etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Depresyon
• Anksiyete
• Karbonhidrat
• Probiyotik
• Prebiyotik

Investigation of Positive or Negative Effects of Nutrition on Depression and Anxiety: A Questionnaire Study in University Students

Öz

Aim: Although it is known that there are more than one factors in the etiology of anxiety and depression, it has not been cleared exactly what these factors are. There are a lot of studies on this subject. In recent studies, it is thought that there may be a link between intestinal microbiota and anxiety and depression. Intestinal microbiota is affected by factors such as lifestyle, food consumed, medication used. It is aimed to investigate whether there is a relationship between student anxiety and depression states related to these factors that affect microbiota. Material and Methods: A survey including gender, body mass index, exercise activities, using of antibiotic for 2 years, nutritional habits, Beck Anxiety and Depression Inventory was distributed to 349 respondents (students). According to the types of data were evaluated by using descriptive statistical methods. Results: When the data were analyzed, it was seen that there was a positive relationship between gender, body mass index, frequency of carbohydrate and fast food consumption, mode of delivery and depression or anxiety, or both. Regular exercise, probiotic-prebiotic consumption frequency levels, breast milk intake, breast milk intake time and sunbathing status were not significant in the evaluation. In the evaluation made according to the use of antibiotics for the last 2 years, considering the reason of the person's use of antibiotics data were obtained. There was a significant relationship between people who consume probiotic-prebiotic food and normal thyroid hormone levels. Conclusion: At the end of this study, it was concluded that feeding foods with high glycemic index had negative effects on anxiety and / or depression.

Anahtar Kelimeler

• Depression
• anxiety
• carbohydrates
• probiotics
• prebiotics

Kaynakça

1. 1. Köroğlu E. Depresif durumların kliniği. Depresyon Monografları Serisi 1993; 1: 19-48.
2. 2. James SL, Abate D, Abate KH, Abay SM, Abbafati C, Abbasi N, et al. Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 Diseases and Injuries for 195 countries and territories, 1990-2017: a systematic analysis for the global burden of disease study 2017. The Lancet. 2018; 392(10159): 1789–858.
3. 3. Dean J, Keshavan M. The neurobiology of depression: an integrated view. Asian Journal of Psychiatry. 2017; 27: 101-11
4. 4. Stein MB, Sareen J. Generalized anxiety disorder. New England Journal of Medicine. 2015; 373(21): 2059-68.
5. 5. Alonso J, Lepine JP. Overview of key data from the european study of the epidemiology of mental disorders. J Clin Psychiatry. 2007; 68(2): 3-9
6. 6. Bandelow B, Michaelis S. Epidemiology of anxiety disorders in the 21st century. Dialogues in Clinical Neurosciense. 2015; 17(3): 327–35.
7. 7. Milani C, Duranti S, Bottacini F, Casey E, Turroni F, Mahony J, et al. The first microbial colonizers of the human gut: composition, activities, and health implications of the infant gut microbiota. Microbiology and Molecular Biology Reviews. 2017; 81(4).
8. 8. Lozupone CA, Stombaugh JI, Gordon JI, Jansson JK, Knight R. Diversity, stability and resilience of the human gut microbiota. Nature. 2012; 489(7415): 220-30.

9. 9. Ottman N, Smidt H, de Vos WM, Belzer C. The function of our microbiota: who is out there and what do they do? Frontiers in cellular and infection microbiology. 2012; 2: 104
10. 10. Wang HX, Wang YP. Gut microbiota-brain axis. Chinese Medical Journal. 2016; 129(19): 2373–80.
11. 11. Evrensel A, Ceylan E. Bağırsak Beyin Ekseni: Psikiyatrik Bozukluklarda Bağırsak Mikrobiyotasının Rolü-Gut-Brain Axis: The Role of Gut Microbiota in the Psychiatric Disorders. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2015; 7(4): 461–72.
12. 12. Schmidt C. Thinking from the gut. Nature. 2015; 518: 12-4.
13. 13. Jenkins TA, Nguyen JCD, Polglaze KE, Bertrand PP. Influence of tryptophan and serotonin on mood and cognition with a possible role of the gut-brain axis. Nutrients. 2016; 8(1): 56.
14. 14. Yano JM, Yu K, Donaldson GP, Shastri GG, Ann P, Ma L, et al. Indigenous bacteria from the gut microbiota regulate host serotonin biosynthesis. Cell. 2015; 161(2): 264–76.
15. 15. Modi SR, Collins JJ, Relman DA. Antibiotics and the gut microbiota. Journal of Clinical Investigation. 2014; 124(10): 4212–18.
16. 16. Lange K, Buerger M, Stallmach A, Bruns T. Effects of antibiotics on gut microbiota. Digestive Diseases. 2016; 34(3): 260-8.
17. 17. Bibbo S, Ianiro G, Giorgio V, Scaldaferri F, Masucci C, Gasbarrini A, et al. The role of diet on gut microbiota composition. European Review for Medical and Pharmacologial Scienses. 2016; 20: 4742-59.
18. 18. Lang UE, Beglinger C, Schweinfurth N, Walter M, Borgwardt S. Nutritional aspects of depression. Cellular Physiology and Biochemistry. 2015; 37(3): 1029-43.
19. 19. Foster JA, McVey Neufeld KA. Gut-brain axis: how the microbiome influences anxiety and depression. Trends in Neurosciences. 2013; 36(5): 305-12.
20. 20. Mulak A. Bonaz B. Brain-gut-microbiota axis in parkinson’s disease. World Journal of Gastroenterology. 2015; 21(37): 10609–20.
21. 21. Scalzo P, Kummer A, Cardoso F, Teixeira AL. Depressive symptoms and perception of quality of life in Parkinson’s disease. Arq Neuropsiquiatr 2009; 67: 203-8.
22. 22. Hisli N. Beck depresyon envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliği, güvenirliği. Psikoloji Dergisi. 1989; 7: 3-13.
23. 23. Julian LJ. Measures of anxiety: State-Trait Anxiety Inventory (STAI), Beck Anxiety Inventory (BAI), and Hospital Anxiety and Depression Scale-Anxiety (HADS-A). Arthritis Care Res (Hoboken) 2011; 63(Supp 0 11): 467-72.
24. 24. Ulusoy M, Sahin N, Erkmen H. Turkish version of the beck anxiety inventory; psychometric properties. Journal of Cognitive Psychotherapy. 1998; 12: 163-72.
25. 25. Bal U, Çakmak S, Uğuz Ş. Anksiyete bozukluklarında cinsiyete göre semptom farklılıkları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2013; 22(4): 441-59.
26. 26. Labaka A, Goñi-Balentziaga O, Lebeña A, Pérez-Tejada J. Biological sex differences in depression: a systematic review. Biological Research for Nursing. 2018; 20(4): 383–92.
27. 27. Altemus M, Sarvaiya N, Neill Epperson C. Sex differences in anxiety and depression clinical perspectives. Frontiers in Neuroendocrinology. 2014; 35(3): 320–30.
28. 28. Yıldırım Baş F. Arslan B. Türker Y. Beden kitle indeksi düşük kişilerin biyopsikososyal yönden değerlendirilmesi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2016; 20(2): 64-71.
29. 29. Pahalı C, Omay OH, Bulut H, Sayar GH. Psikiyatrik Hasta Popülasyonunda Beden Kitle İndeksi ve İlişkili Faktörler. Çağdaş Tıp Dergisi. 2018; 8(4): 326–32.
30. 30. Ölçülü B, Vatansever Ş, Özcan G, Çelik A, Paktaş Y. Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite düzeyi ile depresyon ve anksiyete ilişkisi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2015; 2015(4): 294-303.
31. 31. De Moor MHM, Beem AL, Stubbe JH, Boomsma DI, De Geus EJC. Regular exercise, anxiety, depression and personality: a population-based study. Preventive Medicine. 2006; 42(4): 273–9.
32. 32. Cankorur VŞ. Ruhsal bozukluklar ve fiziksel aktivite: depresyon, anksiyete bozuklukları, affektif bozukluklar, yeme bozuklukları, madde kullanım bozuklukları ve şizofreni, korunma ve tedavide fiziksel aktivitenin rolü. Türkiye Klinikleri Spor Hekimliği-Özel Konular. 2016; 2(2): 20–6.
33. 33. Lurie I, Yang YX, Haynes K, Mamtani R, Boursi B. Antibiotic exposure and the risk for depression, anxiety, or psychosis: a nested case-control study. Journal of Clinical Psychiatry. 2015; 76(11): 1522–28.
34. 34. Taylor AM, Holscher HD. A review of dietary and microbial connections to depression, anxiety and stress. Nutritional Neuroscience. 2020; 23(3): 237-50.
35. 35. Ansari F, Pourjafar H, Tabrizi A, Homayouni A. (2020). The effects of probiotics and prebiotics on mental disorders: a review on depression, anxiety, alzheimer, and autism spectrum disorders. Current Pharmaceutical Biotechnology. 2020; 21(7): 555-65.
36. 36. Cerdó T, Ruíz A, Suárez A, Campoy C. Probiotic, prebiotic, and brain development. Nutrients. 2017; 9(11): 1247.
37. 37. Liu RT, Walsh RFL, Sheehan AE. Prebiotics and probiotics for depression and anxiety: a systematic review and meta-analysis of controlled clinical trials. Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 2019; 102: 13-23.
38. 38. Daneshzad E, Keshavarz S, Qorbani M, Larijani B, Azadbakht L. Association between a low‐carbohydrate diet and sleep status, depression, anxiety, and stress score. Journal of the Science of Food and Agriculture. 2020; 100(7): 2946–52.
39. 39. Santos CJ, Ferreira AVM, Oliveira AL, Oliveira, M. C, Gomes, JS & Aguiar DC. Carbohydrate-enriched diet predispose to anxiety and depression-like behavior after stress in mice. Nutritional Neuroscience. 2018; 21(1): 33–9.
40. 40. Begdache L, Marhaba R, Chaar M. Validity and reliability of Food-Mood Questionnaire (FMQ). Nutrition and Health. 2019; 25(4): 253–64.
41. 41. Khan S, Khan RA. Healthy diet a tool to reduce anxiety and depression. 2016; 5: 1.
42. 42. El Ansari W, Adetunji H, Oskrochi R. Food and mental health: relationship between food and perceived stress and depressive symptoms among university students in the united kingdom. Central European Journal of Public Health. 2014; 22(2): 90–7.