Erkek maden mühendislerinin mesleklerindeki erkeklik algısına yönelik görüşleri

Öz

Maden mühendisliği mesleğinin erkek mühendislerin bakış açısıyla irdelenmesi ve bu mesleğin toplumsal cinsiyet eşitliği penceresinden incelenmesi bu çalışmanın temel kapsamını meydana getirmektedir. Bu çalışma, eş zamanlı olarak, ülkemizde maden mühendisliği eğitimi almış ve halen mesleğini icra etmekte olan maden mühendislerinin karşılaştıkları cinsiyetçi rollere dayalı sorunları tanımlamayı ve çözüm önerileri getirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda 143 katılımcının görüşleri temel alınarak bir saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada katılımcıların cevaplaması istenilen ve iki kısımdan oluşan araştırma soruları dijital ortamda dağıtılmıştır. Soruların ilk bölümü demografik bilgiler, ikinci bölümü ise katılımcıların mesleklerini cinsiyet temelli değerlendirmelerine ilişkindir. Çalışmadan elde edilen veriler değerlendirilmiş, yorumlanmış ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Faktör analizi
• betimsel vaka çalışması
• toplumsal cinsiyet
• maden mühendisliği
• erkek egemen meslekler

The views of male mining engineers on the perception of masculinity in their profession

Öz

Analysing the profession of mining engineering from the perspective of male engineers and examining this profession from the window of gender equality comprise the main content of this study. Simultaneously, this study aims to identify the problems based on gendered roles faced by mining engineers who have received mining engineering education in our country and who are presently practising their profession, and to propose solutions. In this context, a field study was conducted based on the opinions of 143 participants. In the study, the research questions consisting of two parts, which the participants were asked to answer, were distributed digitally. The first part of the questions was about demographic information and the second part was about the participants' gender-based evaluation of their professions. The data obtained from the study were evaluated, interpreted and solution suggestions were presented.

Anahtar Kelimeler

• Factor analysis
• descriptive case study
• gender
• mining engineering
• male-dominated professions

Kaynakça

1. [1] Korkmaz A, Başer M. “Toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında ataerkillik ve iktidar ilişkileri”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 28(1), 71-76, 2019.
2. [2] Özçatal EÖ. “Ataerkillik, toplumsal cinsiyet ve kadının çalışma yaşamına katılımı”. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 21-39, 2011.
3. [3] Güneş F. “Feminist kuramda ataerki tartışmaları üzerine eleştirel bir inceleme”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 245-256, 2017.
4. [4] Demren Ç. Ataerkillik ve erkeklik biçimlerinin karşılıklı ilişkileri ve etkileşimleri. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001.
5. [5] Hatmaker DM. “Engineering identity: Gender and professional identity negotiation among women engineers”. Gender, Work and Organization, 20(4), 382-396, 2013.
6. [6] Hersh M. “The changing position of women in engineering worldwide”. IEEE Transactions of Engineering Management, 47(3), 345-359, 2000.
7. [7] The National Academies Press (TNAP). Beyond bias and barriers: Fullfilling the potential of women in academic science and engineering, committee on maximizing the potential of women in academic science and engineering. National Academy of Sciences, National Academy of Engineering, and Institute of Medicine, 2006.
8. [8] Ayre M, Mills J, Gill J. “‘Yes, I do belong’: The women who stay in engineering”. Engineering Studies, 5(3), 216-232, 2013.

9. [9] Gill J, Sharp R, Mills JE, Franzway S. “I still wanna be an engineer! Women, education and the engineering profession”. European Journal of Engineering Education, 33(4), 391-402, 2008.
10. [10] Schreuders PD, Mannon SE, Rutherford B. “Pipeline or personal preference: Women in engineering”. European Journal of Engineering Education, 34(1), 97-112, 2009.
11. [11] Faulkner W. “Doing gender in engineering workplace cultures. I. Observations from the field”. Engineering Studies, 1(1), 3-18, 2009.
12. [12] Faulkner W. “Doing gender in engineering workplace cultures. II. Gender in/authenticity and the in/visibility paradox”. Engineering Studies, 1(3), 169-189, 2009.
13. [13] Zengin Arslan B. “Women in engineering education in Turkey: Understanding the gendered distribution*”. International Journal of Engineering Education, 18(4), 400-408, 2002.
14. [14] Yükseköğretim Program Atlası (YÖK Atlas). “Maden mühendisliği programı bulunan tüm üniversiteler”. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10140 (22.09.2023).
15. [15] Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi (YBYS). “Öğretim elemanı istatistikleri”. https://istatistik.yok.gov.tr/ (22.09.2023).
16. [16] Romano RB. “Women and gender in the mines: Challenging masculinity through history: An introduction”. International Review of Social History, 65(2), 1-40, 2020.
17. [17] Benya AP. Women in mining: A challenge to occupational culture in mines. MSc Thesis, University of the Witwatersrand, Johannesburg, South Africa, 2009.
18. [18] Mayes R, Pini B. “The ‘feminine revolution in mining’: a critique”. Australian Geographer, 41(2), 233-245, 2010.
19. [19] Lahiri-Dutt K. “Digging women: Towards a new agenda for feminist critiques of mining”. Gender, Place & Culture, 19(2), 193-212, 2012.
20. [20] Lahiri-Dutt K. “The feminisation of mining”. Geography Compass, 9(9), 523–541, 2015.
21. [21] Mears L. (2020). “Mining equity gender perspective extractive industries”. Generetietransitie, http://generatietransitie.be/nl/nieuws/mining-equity-gender-perspective-extractive-industries (20.05.2020).
22. [22] Coşkun MK. “Üye profili araştırması raporu”. TMMOB Maden Mühendisleri Odası, Ankara, Türkiye, 2021.
23. [23] Yıldız D, Uzunsakal E. “Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama”. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 14-28, 2018.
24. [24] Karaman M. “Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi: Kavramsal bir çalışma”. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 47-63, 2023.
25. [25] Kaya MF. “Sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması”. Marmara Coğrafya Dergisi, 28, 175-193, 2013.
26. [26] Korlu RK, Çetinkaya Ö, Gerçek A. “Yerel vergi bilincinin faktör analizi ile değerlendirilmesi: Bursa örneği”. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 443-465, 2016.
27. [27] Laplonge D. “The “un-womanly” attitudes of women in mining towards the environment”. The Extractive Industries and Society, 4(2), 304-309, 2017.
28. [28] Lahiri-Dutt K. “The megaproject of mining: A feminist critique”. In Brunn S. (eds) Engineering Earth. Springer, Dordrecht, 2011.
29. [29] McLean C, Lewis S, Copeland J, Lintern S, O’Neill B. “Masculinity and the culture of engineering”. Australasian Journal of Engineering Education, 7(2), 143-156, 1007.
30. [30] Kansake BA, Sakyi-Addo GB, Dumakor-Dupey NK. “Creating a gender-inclusive mining industry: Uncovering the challenges of female mining stakeholders”. Resources Policy, 70, 1-20, 2021.
31. [31] Tiwari M, Mathur G, Awasthi S. “Gender-based discrimination faced by females at workplace: A perceptual study of working females”. Journal of Entrepreneurship Education, 21(3), 1-7, 2018.
32. [32] Kaplan E, Senyen T. “Equality Principle and Gender Discrimination in Labor Law”. Journal of the Union of Turkish Bar Associations, Special Issue, 225-268, 2017.
33. [33] Reeson AF, Measham TG, Hosking K. “Mining activity, income inequality and gender in regional Australia”. The Australian Journal of Agricultural and Resource Economics, 56, 302-313, 2012.
34. [34] Parlaktuna İ. “Analysis of gender-based occupational discrimination in Turkey”. Ege Academic Review, 10(4), 1217-1230, 2010.