THE RELATIONSHIP OF FINANCIAL BEHAVIORS WITH PERSONALITY TRAITS AND FINANCIAL LITERACY: AN EMPIRICAL RESEARCH

Öz

People's transactions in financial markets may vary according to their financial literate levels and personality traits. The main goal of this research is to evaluate the connection between the characters and financial literate levels of individuals and their financial behaviors. This study used a quantitative research method to reveal the relationship between variables. A simple random sampling technique determined the study's sample, and the survey technique was chosen to collect data. The questionnaire was created from the Type A and B Personality Scale and the Self-Determination Scale. In addition, a section to determine the level of finance literate was added to the survey _ In line with the findings got from the research data analysis, it was seen that the literate financial level of people with type A personality traits is higher, and people with this personality type make more rational decisions in financial behaviors. These findings show that financial behaviors vary according to personality traits and can act irrationally in financial markets.

Anahtar Kelimeler

• Financial Literacy
• Financial Behavior
• Personality Traits
• Type A and B Personality Characteristics
• Self Determination

Kaynakça

1. Abbott, M. L. (2011). Understanding Educational Statistics Using Microsoft Excel and SPSS. Wiley.
2. Adler, A. (2011). İnsan Tabiatını Tanıma, Çev: Ayda Yörükan, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
3. Adil, M., Singh, Y., & Ansari, M. S. (2021). How financial literacy moderate the association between behaviour biases and investment decision?. Asian Journal of Accounting Research, 7(1), 17-30.
4. Agnew, J. R., & Szykman, L. R. (2005). Asset allocation and information overload: The influence of information display, asset choice, and investor experience. The Journal of Behavioral Finance, 6(2), 57-70.
5. Akin, A., Eroǧlu, Y., Kayiş, A. R., & Satici, S. A. (2010). The Validity And Reliability Of The Turkish Version Of The Relational-Interdependent Self-Construal Scale. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 5, 579–584.
6. Aktaş, A. M. (2001). Bir Kamu Kuruluşunun Üst Düzey Yöneticilerinin İş Stresi ve Kişilik Özellikleri. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 26–42.
7. Anson, M. J. P., Fabozzi, F. J., Jones, F. J. (2010). The Handbook of Traditional and Alternative Investment Vehicles: Investment Characteristics and Strategies. Ukrayna: Wiley.
8. Aren, S., & Aydemir, S. D. (2015). The moderation of financial literacy on the relationship between individual factors and risky investment intention. International Business Research, 8(6), 17.

9. Aydın, Ü., & Büşra, A. Ğ. A. N. (2016). Rasyonel olmayan kararların finansal yatırım tercihleri üzerindeki etkisi: Davranışsal finans çerçevesinde bir uygulama. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(2), 95-112.
10. Bhargava, M., Sharma, A., Mohanty, B., & Lahiri, M. M. (2022). Moderating Role of Personality in Relationship to Financial Attitude, Financial Behaviour, Financial Knowledge and Financial Capability. International Journal of Sustainable Development & Planning, 17(6).
11. Bozkurt, E., Toktas, Y., & Altiner, A. (2019). Türkiye’de Tasarruf ve Finansal Okuryazarlık Üzerine Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 1580–1605.
12. Chamorro-Premuzic, Tomas. (2014). Kişilik ve Bireysel Farklılıklar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Yayınları.
13. Cemalcılar, İ. (1999). Pazarlama (Kavramlar- Kararlar). Beta Basım Yayım.
14. Çevik, O., & Akgül, A. (2005). İstatistiksel Veri Analizi: SPSS’te İşletme Yönetimi Uygulamaları. Kişisel Yayınlar.
15. Dahl, T., & Næs, T. (2004). Outlier and Group Detection In Sensory Panels Using Hierarchical Cluster Analysis With The Procrustes Distance. Food Quality and Preference, 15(3), 195–208.
16. De Bortoli, D., da Costa Jr, N., Goulart, M., & Campara, J. (2019). Personality traits and investor profile analysis: A behavioral finance study. PloS one, 14(3), e0214062.
17. Diacon, S., & Ennew, C. (2001). Consumer perceptions of financial risk.Geneva Papers on Risk and Insurance. Issues and Practice, 389-409.
18. Durna, U. (2004). Stres, a ve b tipi kişilik yapısı ve bunlar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 11 (1), 191-206.
19. Durna, U. (2010). A Tipi ve B Tipi Kişilik Yapıları ve Bu Kişilik Yapılarını Etkileyen Faktörlerle İlgili Bir Araştırma. Journal of Economics and Administrative Sciences, 19(1), 275–290.
20. Erdoğan, Ç., & Zengin, B. (2012). Turizm Lisans Öğrencilerinin A ve B Tipi Kişilik Özelliklerine Göre Mesleki Yönelimlerinin Belirlenmesi: Sakarya Üniversitesi Örneği. 11. Geleneksel Turizm Sempozyumu.
21. Ergün, B., & Şahin, A. (2014). Finansal Okuryazarlık: İşletme Bölümü Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(34), 847–864.
22. Fabozzi, F. J., Jones, F. J., Jones, F. J., Fabozzi, F. A., Mann, S. V. (2019). Foundations of Global Financial Markets and Institutions. Amerika Birleşik Devletleri: MIT Press.
23. Friedman, M., & Rosenman, R. H. (1974). Type A behavior and your heart. New York, NY: Knopf.
24. Goulart, M. A. D. O. V., da Costa Jr, N. C. A., Paraboni, A. L., & Luna, M. M. M. (2022). Can personality traits influence Brazilian university students' financial literacy?. Review of Behavioral Finance, 15(3), 410-426.
25. Güldü, Ö., & Kart E. M. (2008). Özerk Benlik Yönetimi Ölçeği: Uyarlama Çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(2), 187–204.
26. Hamza, N., & Arif, I. (2019). Impact of financial literacy on investment decisions: The mediating effect of big-five personality traits model. Market Forces, 14(1).
27. He, Q. (1996). A Review of Clustering Algorithms as Applied in IR. Graduate School of Library and Information ScienceUniversity of Illinois at Urbana-Champaign.
28. İbrahi̇moğlu, N., & Karayılan, D. (2015). A ve B Tipi Kişilik Özellikleri İle Zaman Yönetimi Davranışları Arasındaki İlişkiler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(33), 155–168.
29. İslamoğlu, A. H., & Alnıaçık, Ü. (2014). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri - Beta Yayıncılık. Beta Yayıncılık. INFE. (2009). Financial Education and The Crisis Policy Paper and Guidance.
30. Jain, J., Walia, N., & Gupta, S. (2020). Evaluation of behavioral biases affecting investment decision making of individual equity investors by fuzzy analytic hierarchy process. Review of Behavioral Finance, 12(3), 297-314.
31. Jain, R., Sharma, D., Behl, A., & Tiwari, A. K. (2022). Investor personality as a predictor of investment intention–mediating role of overconfidence bias and financial literacy. International Journal of Emerging Markets.
32. Karadeni̇z, O., & Durusoy Ö. N. (2013). Türkiye’de Yaşlı Yoksulluğu. Çalışma ve Toplum, 3(38), 77–102.
33. Kaya, F. (2023), Finansal Yatırım Araçları, Beta Basım Yayın, İstanbul.
34. Kılıç, C., Kılınç Savrul, B., & Bayar, Y. (2015). Türkiye Ekonomisinde 2000 Yılı ve Sonrasında Yaşanan Finansal Krizlerin Evlenme-Boşanma ve İntiharlar Üzerindeki Etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 40.
35. Khan, S. (2016). Impact of financial literacy, financial knowledge, moderating role of risk perception on investment decision. Financial Knowledge, Moderating Role of Risk Perception on Investment Decision (February 4, 2016).
36. Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2011). Financial literacy around the world: an overview. Journal of Pension Economics and Finance, 10(04), 497-508.
37. Markus, H. R., & Kitayama, S. (1991). Culture and The Self: Implications for Cognition, Emotion, and Motivation. Psychological Review, 98(2), 224–253.
38. Mcleod, S. (2021). Type A and Type B Personality Theory - Simply Psychology.
39. OECD. (2013). Financial Literacy and İnclusion Results Of OECD/INFE Survey Across CountrIes and By Gender. Özdamar, K. (2004). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi 1. Kan Kitabevi.
40. Özdemir, F. S., Bengü, H., Bulut, E., & Çelik, S. (2021). Bilim İnsanlarının Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranışları Üzerine Bir Araştırma: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 449–482.
41. Paksoy, S. (2021). Yatırımcı Davranışlarının Davranışsal Finans Açısından DeğerlendirilmESİ. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(1), 50-56.
42. Pinjisakikool, T. (2017). The effect of personality traits on households’ financial literacy. Citizenship, Social and Economics Education, 16(1), 39-51.
43. Potrich, A. C. G., & Vieira, K. M. (2018). Demystifying financial literacy: a behavioral perspective analysis. Management Research Review, 41(9), 1047-1068.
44. Ray, J. J., & Bozek, R. (1980). Dissecting The A-B Personality Type. British Journal of Medical Psychology, 53(2), 181–186.
45. Ritter, J. (2003). Behavioral Finance . Pacific-Basin Finance Journal, 429-437.
46. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2004). Autonomy Is No Illusion: Self-Determination Theory and The Empirical Study Of Authenticity, Awareness, and Will. The Guilford Press.
47. Ryan, R. M., Sheldon, K. M., Kasser, T., & Deci, E. L. (1996). All goals are not created equal: An organismic perspective on the nature of goals and their regulation. In P. M. Gollwitzer & J. A. Bargh (Eds.), The Psychology of Action: Linking Cognition and Motivation to Behavior, 7–26.
48. Sadiq, M. N., & Khan, R. A. A. (2019). Impact of personality traits on investment intention: the mediating role of risk behaviour and the moderating role of financial literacy. Journal of finance and Economics research, 4(1), 1-18.
49. Sakallı, A. E. (2019). A Tipi ve B Tİpi Kişilik Özelliğine Sahip Bireylerde İş Doyumu ve Kazalanma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ohs Academy, 2(1), 11–31.
50. Sala, C. H., & Bragulat, E. J. (2004). A Program To Perform Ward’s Clustering Method On Several Regionalized Variables. CG, 30(8), 881–886.
51. Sarıgül, H. (2015). Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranış Ölçeği: Geliştirme, Geçerlik ve Güvenirlik. Journal of Management and Economics Research, 13(1), 200–218.
52. Sayım, F. (2021), Finansal Piyasalar Kurumlar ve Araçlar, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
53. Schagen, Sandie., & Lines, Anne. (1996). Financial Literacy In Adult Life : A Report To The NatWest Group Charitable Trust. NFER.
54. Shleifer, A. (2000). "Inefficient Markets: An Introduction to Behavioral Finance". Oxford University Press
55. Stroh, L. K., Northcraft, G. B., Greenberg, J., Neale, M. A., Kern, M., & Langlands, C. (2001). Organizational Behavior: A Management Challenge. Behavioral Sciences.
56. Tabachnick, B. G., & Fidel, L. (2013). Using Multivariate Statistics (Seventh Edition). Pearson Education.
57. Waheed, H., Ahmed, Z., Saleem, Q., Din, S. M. U., & Ahmed, B. (2020). The mediating role of risk perception in the relationship between financial literacy and investment decision. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 14(4), 112-131.
58. Wärneryd, K. E. (2001). Stock-market psychology: How people value and trade stocks. Edward Elgar.
59. Yılmaz, H., & Kaymakçı, T. (2021). Finansal Davranışlar ve Finansal Okuryazarlık İlişkisi. Akademik Hassasiyetler, 8(15), 141–164.