Türkiye’deki Belediye Başkanlarının Liderlik Tarzı ve Liderlik Tarzını Etkileyen Faktörler

Öz

Liderlik tarzı gerek özel ve gerekse kamu örgütlerinin sahip olduğu kaynaklarını verimli ve etkin bir biçimde kullanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle merkezden yönetim yerine yerinden yönetimin yaygın olarak uygulanmaya konduğu günümüz koşullarında, yerel yönetimlerin başında gelen belediyeler çok önemli fonksiyonlara sahiptir. Belediyelerin tepe yöneticisi konumunda olan belediye başkanları, uygulamış oldukları liderlik tarzlarıyla, belediye hizmetlerinin en etkin ve verimli bir şekilde sunulmasında önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle yapılan bu çalışma ile Türkiye’deki belediye başkanlarının liderlik tarzları araştırılmış ve bu liderlik tarzlarını etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda Türkiye’deki belediye başkanlarının çoğunluğunun demokratik liderlik tarzı sergiledikleri, bunun yanında otokratik ve serbestiyetçi liderlik tarzlarını da benimseyen belediye başkanlarının da azımsanamayacak sayıda olduğu görülmüştür. Araştırmada, belediye başkanlarının benimsedikleri liderlik tarzında; yaşın, siyasette kaldığı sürenin, yerleşim yeri türünün, daha önce bu görevi yapıp yapmadığının ve özellikle de ait olduğu siyasi partinin belirleyici rol oynadığı saptanmıştır

Anahtar Kelimeler

• Liderlik, liderlik tarzları, belediye başkanı, siyaset

Leadership Styles of Mayors in Turkey and Factors Effecting Their Leadership Styles

Öz

Leadership styles play an important role for both public and private organizations in using their resources effectively and efficiently. Municipalities have crucial functions in today’s world where decentralization is more important than centralization. Mayors, who are top level managers of municipalities, play an important role on the efficiency and effectiveness of public services offered by local governments. In this study, leadership styles of mayors are examined in Turkey, and the factors effecting their leadership styles are tried to be determined. Research results suggest that majority of the mayors in Turkey adopt democratic leadership styles. However, there are substantial number of mayors are inclined towards autocratic and liaises-faire leadership styles. It has been observed that age, education level, duration in politics, experience in mayor’s office, political party affiliation, are determinants of mayors’ leadership styles in Turkey

Anahtar Kelimeler

• Leadership, leadership Styles, mayor, politics

Kaynakça

1. Arıkan, S. (2001) “Otoriter ve Demokratik Liderlik Tarzları Açı- sından Atatürk’ün Liderlik Davranışlarının Değerlendirilme- si”, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19,(1).
2. Buluç, B. (2003) Bilgi Çağı ve Örgütsel Liderlik. http://w3.gazi. edu.tr/”buluc/LEADERS.DOC, (21 Kasım 2009).
3. Cole, G.A. (1993) Management Theory and Practice, 4th Edition, London, DP Publication Ltd.
4. Çağlar, İ. (2004) “ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğrenci- leri ile Mühendislik Fakültesi Öğrencilerinin Liderlik Tarzına İlişkin Eğilimlerinin Karşılaştırmalı Analizi ve Çorum Örne- ği”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2: 91-107
5. Clark, D. (2008) www.nwlink.com/~donclark/leader/survstyl. html, (20.11.2009).
6. Dubrin, J.D. (2005) Fundamentals of Organizational Behavior, Canada, 3rd Edition, Thompson South-Western, s.222.
7. Eren, E. (1989) Yönetim Psikolojisi, İstanbul, İşletme İktisadı Enstitüsü.
8. Eren, E. (1991) Yönetim ve Organizasyon, İstanbul, İ.Ü İşletme Fakültesi.

9. Eren, E. (2001) Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, Genişle- tilmiş 7.Baskı, İstanbul, Beta Basım Yayın Dağıtım A.Ş.
10. Gardner, J.W.(1990) On Leadership, New York , The Free Press,.
11. Goleman, D. (2000) LİDERLİK, http://www.ssktepecik.gov.tr/ liderlik.htm, (27 Aralık 2009).
12. Gökçe, G. ve Ali, Ş. (2001) “Örgütte Liderlik, Davranış Bilimle- ri Ders Notları”, Gökçe ve diğ. (eds), Konya, İ.İ.B.F Mezun- ları Derneği Yayınları.
13. Hicks, H.G. ve Gellet, C.R. (1981) Organizasyonlar : Teori ve Davranış, (Çev.B. BAYKAL), İstanbul, İ.İ.T.İ.A İşletme Bi- limleri Enstitüsü.
14. İcicioğlu, H., Özmen, İ.H., ve Taş, S. (2009) “Liderlik Davranışı ve Toplumsal Norm İlişkisi: Ampirik Bir Çalışma”, Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF Dergisi, 14, (1):1-23.
15. Koçel, T. (1998) İşletme Yöneticiliği, Yenilenmiş 6. Baskı, İstan- bul, Beta Basım Yayıncılık.
16. Koçel, T, (2001) İşletme Yöneticiliği, 8.Baskı, İstanbul, Beta Ba- sım A.Ş.
17. Megginson, L. C. (1981) Personal Management : A Human Re- sources Approach, 4th Edition, Ontario, USA, Irwin-Dorsey Limited Georgetown.
18. Newstorm, W.J. ve Davis, K (1993) Organizational Behavior (Human Behavior At Work) , 9th Edition, USA, Mc Graw Hill Inc.
19. Northouse, P.G. (2001) Leadership: Theory and Practice, 2nd Edition, California, Sage Publications Inc.
20. Ownes, J. (1976) “ The Uses of Leadership Theory”, Mana- gement Organization and Human Resources, (Eds: H.Hicks and J.Powell), Mc Graw Hill.
21. Özdamar, K. (1999) Paket Programlarla Veri Analizi 1, 2.Baskı, Eskişehir, Kaan Kitabevi.
22. Paksoy, M. (2002) Çalışma Ortamında İnsan ve Toplam Kalite Yönetimi, İ.Ü.İşletme Fakültesi Yayınları, No.282, İstanbul.
23. Robbins, S.P. ve Culter, M. (2007) Management, Pearson Pren- tice Hall, Ninth Edition, NJ.
24. Straub, T.J. ve Raymond, F.A. (1991) Introduction to Business, Boston, Pws-Kent Publishing Company.
25. Şafaklı, V. O. (2005) “KKTC’deki Kamu Bankalarında Liderlik stilleri”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6, (1):132-143.
26. Şahin, A.H., H,Temizel, E.Örseli (2004) “Bankacılık Sektörün- de Çalışan Yöneticilerin Kendi liderlik Tarzlarını Algılayış Bi- çimleri İle Çalışanların Yöneticilerinin Liderlik Tarzlarını Al- gılayış Biçimlerine Yönelik Uygulamalı Bir Çalışma”, Osman Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F, 3.Ulusal Bilgi ve Ekonomi ve Yönetim Kongresi, Eskişehir.
27. Şen, S. (1981) İşletme Yönetimi, Ankara, Emel Yayıncılık.
28. Tağraf, H. ve Çalman, İ. (2009) “Ohio Üniversitesindeki Li- derlik Modeline Göre Oluşan Liderlik Biçimlerinin İşletme- lerin İhracat Performansı Üzerine etkisi ve Gaziantep İlinde Bir Araştırma”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23, (2):135.
29. Tengilimoğlu, D. (2005) “Kamu ve Özel Sektör Örgütlerinde Liderlik Davranışı Özelliklerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Çalışması”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, www.e- sosder.com ISSN:1304-0278, 4(14):1-16.
30. Thompson, B.L. (1998) Yeni Yöneticinin El Kitabı - 1: Yönetim Fonksiyonları, (Çev. V. G. DİKER), İstanbul, Hayat Yayıncı- lık.
31. YSK (Yüksek Seçim Kurulu) (2009), 29 Mart 2009 Mahalli İda- reler Seçimleri: Kesin Sonuçlar, http://www.ysk.gov.tr/ysk/ docs/2009MahalliIdareler/ResmiGazete/BelediyeBaskanligi. pdf, (20.11.2009).