Comparing the Economies of Turkey and Kazakhstan by Input-Output Analysis

Öz

Nowadays, progress in information technologies and globalization influenced disappearing the borders between countries in economic terms; the competition narrowed only in one geographic area previously, has spread worldwide and became influential directly on all countries and territories. In this process, countries that have similar properties, geography and interests, have joined forces to create a stronger competitive environment. Effective economic cooperation also applies to the Central Asian Turkish Republics, which are trying to ensure the rapid economic development in the period after dissolution. The results obtained from comparative study of the production structures is extremely important to countries for achieving economic cooperation to increase mutual economic interests, the relations between their countries’ economies and planning. The purpose of this paper is to describe the production structures of Turkey and Kazakhstan economies. The comparative analysis of the similarities and differences in the production structures of both countries made by input-output approach. Given research is based on analysis of input-output tables prepared by the Statistics Committees of two countries. For the study purpose forward and backward linkages, key sectors, efficiency in intermediate product usage, production techniques, external trade and production structure were calculated and compared on sectoral and macro-level. The results, obtained from the analysis, allow giving recommendations to further development of economic relations between countries.

Anahtar Kelimeler

• Input-output analysis, production structure, economic relations

Girdi-Çıktı Analizi Yaklaşımıyla Türkiye ve Kazakistan Ekonomilerinin Karşılaştırılması

Öz

Günümüzde bilişim teknolojilerindeki başdöndürücü gelişmeler ve küreselleşmenin de etkisiyle ekonomik anlamda ülkeler arasındaki sınırlar ortadan kalkmış, önceleri daha dar bir coğ- rafi alanda yaşanan rekabet dünya geneline yayılarak gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülke ve bölgeleri doğrudan etkiler hale gelmiştir. Bu süreçte; benzer özelliklere, coğrafyaya ve çıkarlara sahip ülkeler güçlerini birleştirerek daha güçlü rekabet ortamı yaratma çabasına girişmişlerdir. Kuşkusuz etkin ekonomik işbirliği, dağılma sonrası dönemde hızla ekonomik kalkınmalarını sağlama çabasında olan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri için de geçerlidir. Ekonomik işbirliğinin ülkelerin karşılıklı ekonomik çıkarlarını arttıracak şekilde gerçekleştirilebilmesinde, ülke ekonomilerinin üretim yapı- larının karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve aradaki ilişkilerin buradan elde edilen sonuçlara göre planlanması son derece önemlidir. Çalışmamızda böyle bir düşünceyle, Türkiye ve Kazakistan ekonomilerinin üretim yapılarının karşılıklı incelenmesi amaç- lanmaktadır. Her iki ülke üretim yapılarındaki benzerlik ve farklılıkların karşılaştırmalı incelenmesi girdi-çıktı analizi yaklaşımıyla yapılmaktadır. Çalışmada, her iki ülkede İstatistik Kurumu tarafından hazırlanan birbirine uygun, yakın tarihli Girdi-Çıktı Sonuç tabloları kullanılarak, ileri-geri bağlantı etkileri ve kilit sektörlerin karşılaştırılması, aragirdi kullanımlarında etkenlik ve üretim tekniklerindeki benzerliklerin araştırılması yoluyla dış ticaret ve üretim yapılarının karşılaştırılması yapılacaktır. Elde edilen sonuçlar iki ülkenin ekonomik ilişkilerinin daha da geliştirilebilmesi bakımından değerlendirilerek taraflara öneriler getirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Girdi-çıktı analizi, üretim yapısı, ekonomik ilişkiler

Kaynakça

1. The Economist Intelligence Unit (January 2010) Ka- zakhstan Country Report.
2. TÜİK, http://www.tuik.gov.tr/UstMenu. do?metod=temelist, (17.05.2012).
3. İGEME İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (2011), Somuncuoğlu, T., Kazakistan Ülke Raporu, Ankara. http://www.een.kso.org.tr/up/dene/Kazakistan_ulke_ raporu_2011.pdf, (15.01.2014)
4. Todaro, M.P. (1987) Kalkınma Planlaması Modeller ve Yöntemler, İstanbul.
5. Aydoğuş, O. (2010) Girdi-Çıktı Modellerine Giriş, Ankara, Efil Yayınevi.
6. TÜİK (2010) 2002 Yılı Girdi-Çıktı Sonuç Tabloları, Ankara.
7. Агентство Республики Казахстан по статистике (2009) ‘’Таблицы «Затраты-Выпуск» Республики Казахстан за 2009 г’’ www.stat.gov.kz
8. TÜİK, http://tuikapp.tuik.gov.tr/DIESS/Terminolo- jiListesiAction.do, (15.01.2014).