The Effectiveness of a Creative Drama-Based Peer-Led University Orientation Program

Öz

The primary aim of this study is to examine the effectiveness of an orientation program designed to support the academic, social, and emotional adjustment of first-year university students. The study is based on a three-session intervention program that integrates psychoeducation and creative drama techniques. The program was structured to help participants become familiar with the university environment, strengthen peer relationships, share and manage their anxieties, develop coping strategies, and enhance their sense of belonging to the university. The sample consisted of 32 first-year students from the Faculty of Education at Amasya University who voluntarily participated in the program. The implementation was carried out in three separate groups. To evaluate the effectiveness of the intervention, a multi-group pretest–posttest design was employed, and the University Life Adjustment Scale was administered as the data collection instrument. Analyses comparing pretest and posttest mean scores revealed statistically significant improvements in students’ adjustment levels across all dimensions. The findings yielded medium to large effect sizes, indicating that the intervention had a substantial impact on students’ adjustment. The results suggest that creative drama and interaction-based group interventions can serve as effective approaches for facilitating the adaptation of first-year university students to the higher education environment.

Anahtar Kelimeler

• University adjustment
• program development
• experimental

Yaratıcı Drama Temelli Akran Liderli Üniversiteye Uyum Programının Etkililiği

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin akademik, sosyal ve duygusal uyum süreçlerini desteklemek amacıyla geliştirilen uyum programının etkililiğini incelemektir. Çalışma, birinci sınıf öğrencilerine yönelik olarak tasarlanmış, psikoeğitim ve yaratıcı drama temelli üç oturumdan oluşan bir müdahale programını temel almaktadır. Program kapsamında, katılımcıların üniversite ortamına aşinalık kazanmaları, akran ilişkilerini güçlendirmeleri, kaygılarını paylaşmaları ve bu kaygılara yönelik çözüm stratejileri geliştirmeleri ile üniversiteye aidiyet duygularını pekiştirmeleri hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemi, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ve programa gönüllü olarak katılmayı kabul eden 32 birinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Uygulama, katılımcıların üç ayrı grupta yer aldığı oturumlar halinde gerçekleştirilmiştir. Programın etkililiğini test etmek amacıyla, çok gruplu ön test-son test modeli kullanılmış ve “Üniversite Yaşamına Uyum Ölçeği” veri toplama aracı olarak uygulanmıştır. Ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farklara ilişkin yapılan analizler, öğrencilerin uyum düzeylerinde tüm boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulguların büyük ve orta düzeyde etki büyüklüklerine sahip olması, uygulamanın öğrencilerin üniversite yaşamına uyumları üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, yaratıcı drama ve etkileşim odaklı grup çalışmalarının, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin uyum süreçlerini desteklemede etkili bir müdahale yöntemi olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Üniversiteye uyum
• program geliştirme
• deneysel

Kaynakça

1. Akhan, N. E., ve Demir, K. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının fakülteye uyum süreçlerinin yaratıcı drama ile desteklenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 266–292.
2. Akhan, N. E., ve Karamık, G. A. (2019). Eğitim fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin üniversiteye uyumlarının yaratıcı drama ile sağlanması. Journal of Education, Theory and Practical Research, 5(2), 141–152.
3. Akhan, N. E., Acar, H., ve Güngör, B. (2018). Eğitim fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin üniversiteye uyum programı öncesi ve sonrasındaki metaforları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 174–194.
4. Aladağ, M., Kağnıcı, D. Y., Tuna, M. E., ve Tezer, E. (2003). Üniversite yaşamı ölçeği: Ölçek geliştirme ve yapı geçerliği üzerine bir çalışma. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(20), 41-47.
5. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American psychologist, 55(5), 469-480.
6. Astin, A. W. (1999). Student involvement: A developmental theory for higher education. Journal of College Student Development, 40(5), 518–529.
7. Atak, H. (2011). Kimlik gelişimi ve kimlik biçimlenmesi: Kuramsal bir değerlendirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1), 163–213.
8. Baker, R. W., ve Siryk, B. (1984). Measuring adjustment to college. Journal of Counseling Psychology, 31(2), 179–189. https://doi.org/10.1037/0022-0167.31.2.179

9. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
10. Baumeister, R. F., ve Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3) 497-529.
11. Buote, V. M., Pancer, S. M., Pratt, M. W., Adams, G., Birnie-Lefcovitch, S., ve Polivy, J. (2007). The importance of friends: Friendship and adjustment among 1-year university adjustment. Journal of Adolescent Research, 22(6), 665–689. https://doi.org/10.1177/0743558407306344
12. Clinciu, A. I. (2013). Adaptation and stress for the first year university students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 78, 718–722.
13. Credé, M., ve Niehorster, S. (2012). Adjustment to college as measured by the student adaptation to college questionnaire: A quantitative review of its structure and relationships with correlates and consequences. Educational Psychology Review, 24(1), 133-165.
14. Creswell, J. W., ve Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications.
15. Daşkın, H., ve Öğülmüş, S. (2022). Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum düzeylerinde kontrol duygusunun rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(3), 930–949.
16. Demir, K. (2019). Yaratıcı drama etkinlikleriyle uygulanan oryantasyon çalışmalarının değerlendirilmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 14(1), 161–180.
17. Doğan, A., ve Cebioğlu, S. (2011). Beliren yetişkinlik: Ergenlikten yetişkinliğe uzanan bir dönem. Türk Psikoloji Yazıları. 14(28), 11-23.
18. Dyson, R., ve Renk, K. (2006). Freshmen adaptation to university life: Depressive symptoms, stress, and coping. Journal of Clinical Psychology, 62(10), 1231–1244. https://doi.org/10.1002/jclp.20295
19. Erdoğan, S., Şanlı, H., ve Şimşek Bekir, H. (2005). Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum durumları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(2), 479–496.
20. Friedlander, L. J., Reid, G. J., Shupak, N., ve Cribbie, R. (2007). Social support, self-esteem, and stress as predictors of adjustment to university among first-year undergraduates. Journal of college student development, 48(3), 259-274. https://doi.org/10.1353/csd.2007.0024
21. Galambos, N. L., Howard, A. L., ve Maggs, J. L. (2010). Rise and fall of sleep quantity and quality with student experiences across the first year of university. Journal of Research on Adolescence, 21(2), 342–349. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2010.00679.x
22. García, H. A., Garza, T., ve Yeaton-Hromada, K. (2019). Do we belong? A conceptual model for international students’ sense of belonging in community colleges. Journal of International Students, 9(2), 460-487.
23. Gençöz, F. (1998). Uyum psikolojisi. Kriz Dergisi, 6(2), 1-7.
24. Gerdes, H., ve Mallinckrodt, B. (1994). Emotional, social, and academic adjustment of college students: A longitudinal study of retention. Journal of Counseling and Development, 72, 281–288.
25. Gray, R., Vitak, J., Easton, E. W., ve Ellison, N. B. (2013). Examining social adjustment to college in the age of social media: Factors influencing successful transitions and persistence. Computers ve Education, 67, 193–207. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.02.021
26. Hedges, L. V. (1981). Distribution theory for Glass's estimator of effect size and related estimators. Journal of Educational Statistics, 6(2), 107-128. https://doi.org/10.3102/10769986006002107
27. Tochkov, K., Levine, L., ve Sanaka, A. (2010). Variation in the prediction of cross-cultural adjustment by Asian-Indian students in the United States. College Student Journal, 44(3), 677-690.
28. Kiye, S., Yoncalık, O., ve Nazlı, S. (2020). Lisans 1. sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum sürecinde akran danışmanlarının rolü. Kastamonu Education Journal, 28(6), 2346–2361.
29. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
30. Kuh, G. D. (2008). High-impact educational practices: What they are, who has access to them, and why they matter. Association of American Colleges and Universities.
31. Kutlu, M. (2004, 6–9 Temmuz). Üniversite öğrencilerinin alıştırma-oryantasyon hizmetlerine ilişkin karşılaştıkları sorunlar ve beklentileri. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Malatya.
32. Love, K. M., ve Thomas, D. M. (2014). Parenting styles and adjustment outcomes among college students. Journal of College Student Development, 55(2), 139–150. https://doi.org/10.1353/csd.2014.0013
33. Mutambara, J., ve Bhebe, V. (2012). An analysis of the factors affecting students' adjustment at a university in Zimbabwe. International Education Studies, 5(6), 244–260.
34. Oyeniyi, O., Smith, R. L., Watson, J. C., ve Nelson, K. (2021). A comparison of first-year international students' adjustment to college at the undergraduate and graduate level. Journal of Comparative and International Higher Education, 13(2), 112–131. https://doi.org/10.32674/jcihe.v13i2.2584
35. Pantages, T. J., ve Creedon, C. F. (1978). Studies of college attrition: 1950–1975. Review of Educational Research, 48(1), 49–101.
36. Parker, J. D. A., Hogan, M. J., Eastabrook, J. M., Oke, A., ve Wood, L. M. (2006). Emotional intelligence and student retention: Predicting the successful transition from high school to university. Personality and Individual Differences, 41(7), 1329–1336. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.04.022
37. Pittman, L. D., ve Richmond, A. (2008). University belonging, friendship quality and psychological adjustment during the transition to college. The Journal of Experimental Education, 76, 343–361.
38. Sağınç, N. (2011). Üniversite yaşamına uyum sürecine etki eden faktörler ve birbirleri ile ilişkileri (Yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi.
39. Sevim, S. A., ve Yalçın, İ. (2006). Kısa süreli bir oryantasyon programı denemesi: Öğrencilerin uyum düzeyleri ve programa ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(2), 217–233.
40. Sevinç, S., ve Gizir, C. A. (2014). Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin bakış açılarından üniversiteye uyumu olumsuz etkileyen faktörler (Mersin Üniversitesi Örneği). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1285-1308.
41. Şeren, N. (2021). Üniversiteye yeni başlayan sınıf öğretmenliği öğrencilerinin yaratıcı drama ile uygulanan oryantasyon programı hakkındaki görüşleri. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 3(5), 239–256.
42. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., ve Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol. 5, No. 7). Pearson.
43. Tanrıseven, I., ve Aykaç, M. (2013). Üniversite öğrencilerinin yaratıcı dramanın kişisel ve mesleki yaşantılarına katkısına ilişkin görüşleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12).
44. Thomas, L. (2012). Building student engagement and belonging in higher education at a time of change: A summary of findings and recommendations from the What Works? Student Retention ve Success programme. Paul Hamlyn Foundation.
45. Thurber, C. A., ve Walton, E. A. (2012). Homesickness and adjustment in university students. Journal of American College Health, 60(5), 415–419. https://doi.org/10.1080/07448481.2012.673520
46. Tinto, V. (1997). Universities as Learning Organizations. About Campus: Enriching the Student Learning Experience, 1(6), 2-4. https://doi.org/10.1177/108648229700100602
47. Tuhanioğlu, S. S., ve Gizir, C. A. (2020). Üniversite uyum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-20.
48. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. (2025). https://sozluk.gov.tr/
49. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025). İç göç istatistikleri; 2021, 2022, 2023, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109
50. Upcraft, M. L., ve Gardner, J. N. (1989). The freshman year experience: Helping students survive and succeed in college. Jossey-Bass.
51. Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. (2025). Yıllara göre başvuran ve yerleşen aday sayıları. https://istatistik.yok.gov.tr/