The Relationship Between Mental Workload and Work Environment Among Nurses Working Night Shifts

Yıl 2026, Cilt: 5 Sayı: 1 , 72 - 85 , 31.03.2026

Emel Tuğrul

https://doi.org/10.59312/ebshealth.1754434

https://izlik.org/JA22ZS75KT

Öz

Nurses, who constitute the largest group within healthcare services, experience variations in workload depending on their working environment. Nurses working night shifts, in particular, operate under physically and psychologically demanding conditions. This situation increases their mental workload and can negatively impact job satisfaction, performance, and quality of patient care. The aim of this review study is to examine the relationship between the mental workload experienced by nurses working night shifts and the conditions of their work environment. Night shifts have been reported to significantly affect nurses’ sleep patterns, social life, and overall health status. Key factors influencing mental workload include the physical conditions of the work environment, intra-team communication, managerial support, and stress management. Mental workload, which strains nurses’ cognitive capacity, tends to increase especially during night shifts. A supportive and well-organized work environment reduces mental workload and enhances employee satisfaction. It is recommended that strategies be developed to reduce the mental workload of nurses working night shifts and to improve their work environment. In this context, implementing practices such as providing psychosocial support, flexible working hours, and improving rest areas will increase nurses’ work efficiency and improve the quality of patient care.

Anahtar Kelimeler

Management Nurse , Mental workload , Night shift

Gece Vardiyasında Çalışan Hemşirelerde Mental İş Yükü ile Çalışma Ortamı Arasındaki İlişki

https://izlik.org/JA22ZS75KT

Öz

Sağlık hizmetlerinin en büyük grubunu oluşturan hemşirelerin çalışma ortamlarına bağlı olarak iş yükleri etkilenmektedir. Özellikle gece vardiyasında çalışmak durumunda olan hemşireler, fiziksel ve psikolojik olarak zorlu bir çalışma ortamında görev yapmaktadır. Bu durum, hemşirelerin mental iş yükünü artırmakta ve dolayısıyla iş tatmini, performans ve hasta bakım kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Bu derleme çalışmasının amacı, gece vardiyasında çalışan hemşirelerin maruz kaldığı mental iş yükü ile çalışma ortamı koşulları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gece vardiyasının hemşirelerin uyku düzeni, sosyal yaşam ve genel sağlık durumu üzerinde önemli etkileri olduğu bildirilmektedir. Çalışma ortamının fiziksel koşulları, ekip içi iletişim, yönetim desteği ve stres yönetimi gibi faktörler, hemşirelerin mental iş yükünü etkileyen önemli unsurlar olarak ortaya çıkmıştır. Mental iş yükü, hemşirelerin bilişsel kapasitesini zorlayan önemli bir faktör olup, özellikle gece vardiyasında artış göstermektedir. Destekleyici ve iyi planlanmış bir çalışma ortamı, hem mental yükü azaltmakta hem de çalışan memnuniyetini artırmaktadır. Gece vardiyasında çalışan hemşirelerin mental iş yükünü azaltmak ve çalışma ortamını iyileştirmek için stratejiler geliştirilmesi önerilmektedir. Bu bağlamda, hemşirelerin psikososyal destek alması, esnek çalışma saatleri ve dinlenme alanlarının iyileştirilmesi gibi uygulamaların hayata geçirilmesi, hemşirelerin iş verimliliğini artıracak ve hasta bakım kalitesini yükseltecektir.

Anahtar Kelimeler

Gece Vardiyası , Mental İş Yükü , Yönetici Hemşire

Etik Beyan

yok

Destekleyen Kurum

yok

Teşekkür

yok

Kaynakça

• Aiken, L. H., Clarke, S. P., Sloane, D. M., Sochalski, J., & Silber, J. H. (2002). Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burnout, and job dissatisfaction. JAMA, 288(16), 1987–1993. https://doi.org/10.1001/jama.288.16.1987
• Alimoğlu, M. K., & Donmez, L. (2005). Daylight exposure and the other predictors of burnout among nurses in a university hospital. International Journal of Nursing Studies, 42(5), 549–555. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2004.09.001
• Arendt, J. (2010). Shift work: Coping with the biological clock. Occupational Medicine, 60(1), 10–20. https://doi.org/10.1093/occmed/kqp162
• Bakhshi, E., Mazloumi, A., & Hoseini, S. M. (2019). Relationship between mental fatigue and mental workload among nurses. Zahedan Journal of Research in Medical Sciences, 21(1). https://doi.org/10.5812/zjrms.83082 Boivin, D. B., & Boudreau, P. (2014). Impacts of shift work on sleep and circadian rhythms. Pathologie Biologie, 62(5), 292–301. https://doi.org/10.1016/j.patbio.2014.08.001
• Bumin, G., Tatlı, İ. Y., Cemali, M., Kara, S., & Akyürek, G. (2019). Vardiyalı ve gündüz çalışan sağlık çalışanlarında uyku kalitesi, reaksiyon zamanı, stres ve iyilik halinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(3), 170-176. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.630804 Carayon, P., & Gürses, A. P. (2005). A human factors engineering conceptual framework of nursing workload and patient safety in intensive care units. Intensive and Critical Care Nursing, 21(5), 284–301. https://doi.org/10.1016/j.iccn.2004.12.003
• Clark, R. E., Feldon, D. F., Van Merrienboer, J. J., Yates, K. A., & Early, S. (2008). Cognitive task analysis. In Handbook of research on educational communications and technology (pp. 577-593).
• Cullen, D. J., Civetta, J. M., Briggs, B. A., & Ferrara, L. C. (1974). Therapeutic intervention scoring system: a method for quantitative comparison of patient care. Critical care medicine, 2(2), 57-60.
• Çalık, K. Y., Aktaş, S., Bulut, H. K., & Anahar, E. Ö. (2015). Vardiyalı ve nöbet sistemi şeklindeki çalışma düzeninin hemşireler üzerine etkisi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 2(1), 33-45. https://doi.org/10.17681/hsp.31345
• Dall’Ora, C., Ball, J., Reinius, M., & Griffiths, P. (2020). Burnout in nursing: A theoretical review. Human Resources for Health, 18(1), 41. https://doi.org/10.1186/s12960-020-00469-9
• Destiani, W., Mediawati, A. S., & Permana, R. H. (2020). The mental workload of nurses in the role of nursing care providers. Journal of Nursing Care, 3(1). https://doi.org/10.24198/jnc.v3i1.22938 Dorrian, J., Lamond, N., & Dawson, D. (2011). The ability to self-monitor performance when fatigued. Journal of Sleep Research, 9(2), 137–144. https://doi.org/10.1046/j.1365-2869.2000.00195.x
• Fagerström, L., Kinnunen, M., & Saarela, J. (2018). Nursing workload, patient safety incidents and mortality: an observational study from Finland. BMJ open, 8(4),1-10. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2017-016367
• Geiger-Brown, J., & Trinkoff, A. M. (2010). Is it time to pull the plug on 12-hour shifts?: Part 1. The evidence. Journal of Nursing Administration, 40(3), 100–102. https://doi.org/10.1097/NNA.0b013e3181d0414e
• Gopher, D. and Donchin, E. (1986). Workload – An examination of the concept. Handbook of Perception and Human Performance. Volume 2. Cognitive Processes and Performance. K.R. Boff, L. Kaufman and J.P. Thomas, John Wiley and Sons, Inc: 41-1:41-49.
• Gündüz, E. S., & Öztürk, N. K. (2025). Mental workload as a predictor of burnout in intensive care nurses. Nursing in Critical Care, 30(2), e13173. https://doi.org/10.1111/nicc.13173
• Hart, S. G., & Staveland, L. E. (1988). Development of NASA-TLX (Task Load Index): Results of empirical and theoretical research. Advances in Psychology, 52, 139–183.
• Holden, R. J., Carayon, P., Gurses, A. P., Hoonakker, P., Hundt, A. S., Ozok, A. A., & Rivera-Rodriguez, A. J. (2013). SEIPS 2.0: A human factors framework for studying and improving the work of healthcare professionals and patients. Ergonomics, 56(11), 1669-1686. https://doi.org/ 10.1080/00140139.2013.838643
• Karagözoğlu, S., & Bingöl, N. (2008). Sleep quality and job satisfaction of Turkish nurses. Nursing outlook, 56(6), 298-307. https://doi.org/10.1016/j.outlook.2008.03.009
• Karaağaç, M., & Bağlama, S. S. (2020). Dijital hastane sistemlerinin hemşirelerin zihinsel iş yükü ve tıbbi hataya eğilimlerine etkisi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 7(2), 215-226. https://doi.org/10.5222/SHYD.2020.50023
• Karaca, B. R., & Oğuzhan, G. (2023). Zihinsel İş Yükü ile Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Sağlık Çalışanları Örneği. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(2), 100-109. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1161161
• Karadağ, M., & Cankul, İ. (2015). Hemşirelerde zihinsel iş yükü değerlendirmesi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 18(1), 26-34. https://doi.org/10.17049/ahsbd.46804
• Karakaş, S. A., Gönültaş, N., & Okanlı, A. (2017). Vardiyali çalişan hemşirelerde uyku kalitesi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(1), 17-26.
• Kazemi-Galougahi, M. H., & Feizabadi, E. (2024). Using signal detection test to assess the correlation between daily sleep duration, mental workload, and attention sensitivity in nurses. BMC nursing, 23(1), 851. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02515-6
• Khamisa, N., Oldenburg, B., Peltzer, K., & Ilic, D. (2016). Work related stress, burnout, job satisfaction and general health of nurses. International Journal of Environmental Research and Public Health, 13(1), 652–666. https://doi.org/10.3390/ijerph120100652
• Kovner C.T., Brewer C.S., Fairchild S. et al. (2007) Newly licensed RNs’ characteristics, work attitudes, and intentions to work. American Journal of Nursing, 107 (9), 58–70. https://doi.org/10.1097/01.NAJ.0000287512.31006.66
• Lake, E. T., Sanders, J., Duan, R., Riman, K. A., Schoenauer, K. M., & Chen, Y. (2016). A meta-analysis of the associations between the nurse work environment in hospitals and 4 sets of outcomes. Medical Care, 54(5), 507–515. https://doi.org/10.1097/MLR.0000000000001109
• Laschinger, H. K. S., Wong, C. A., & Grau, A. L. (2012). Authentic leadership, empowerment and burnout: A comparison in new graduates and experienced nurses. Journal of Nursing Management, 20(3), 522–532. https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2012.01375.x
• Lin, S.H., Liao, W.C., Chen, M.Y., & Fan, J.Y. (2014). The impact of shift work on nurses' job stress, sleep quality and self‐perceived health status. Journal of nursing management, 22(5), 604-612. https://doi.org/10.1111/jonm.12020 Miranda, D.R., Nap, R., Rijk, A., & Schaufeli, W. (2003). Nursing activities score. Critical Care Medicine, 31(2), 374–382. https://doi.org/10.1097/01.CCM.0000045567.78801.CC
• Nasirizad Moghadam, K., Chehrzad, M. M., Reza Masouleh, S., Maleki, M., Mardani, A., Atharyan, S., & Harding, C. (2021). Nursing physical workload and mental workload in intensive care units: Are they related?. Nursing Open, 8(4), 1625-1633. https://doi.org/ 10.1002/nop2.785
• Rathert, C., May, D. R., & Chung, H. S. (2009). Nurse moral distress: A survey identifying predictors and potential interventions. International Journal of Nursing Studies, 46(7), 912–918. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2015.10.007
• Reid, G.B., & Nygren, T.E. (1988). The Subjective Workload Assessment Technique: A scaling procedure for measuring mental workload. Advances in Psychology, 52, 185–218. https://doi.org/10.1016/S0166-4115(08)62387-0 Restuputri, D., Pangesti, A., & Garside, A. (2019). The measurement of Physical Workload and Mental Workload Level of Medical Personnel. Jurnal Teknik Industri, 20(1), 34-44. https://doi.org/10.22219/JTIUMM.Vol20.No1.34-44
• Sarsılmaz, A. (2020). Ergonomik risk faktörlerinin iş yükü üzerine etkisi. Ergonomi Dergisi, 3(1), 12–19.
• Sayılan, A. A., & Boğa, S. M. (2018). Hemşirelerin iş stresi, iş yükü, iş kontrolü ve sosyal destek düzeyi ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 20(1), 11-22. https://doi.org/10.69487/hemarge.696142
• Selvi, Y., Özdemir, P. G., Özdemir, O., Aydın, A., & Beşiroğlu, L. (2010). Sağlık çalışanlarında vardiyalı çalışma sisteminin sebep olduğu genel ruhsal belirtiler ve yaşam kalitesi üzerine etkisi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 23(4), 238-43.
• Sevinik, H., & Neslihan, L.Ö.K. (2022). Hemşirelerde zihinsel iş yükü ile iş performansı arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Göbeklitepe Medical Science Journal, 5(8), 37-44. https://doi.org/10.55433/gsbd.178
• Surendran, A., Beccaria, L., Rees, S., & Mcilveen, P. (2024). Cognitive mental workload of emergency nursing: A scoping review. Nursing open, 11(2), e2111. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2024.04.002
• Teng, M., Yuan, Z., He, H., & Wang, J. (2024). Levels and influencing factors of mental workload among intensive care unit nurses: a systematic review and meta‐analysis. International journal of nursing practice, 30(4), e13167. https://doi.org/10.1111/ijn.13167
• Topaloğlu, M.M. (2014). Gece Vardiyasında Çalışan Hemşirelerde Dikkat Düzeyi Ve İlişkili Faktörler (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi) YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/
• Utlu, N., Demirbaş, E., & Kızılırmak, H. (2016). Hemşirelerde etik ikilem kaynaklı stres oluşumu ve başetme yöntemleri. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (44).
• Üstün, Y., Çınar Yücel, Ş. (2011). Hemşirelerin uyku kalitesinin incelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi; (4) 1.
• Waters, T.R. (2010). Introduction to ergonomics for healthcare workers. Rehabilitation Nursing Journal, 35(5), 185-191. https://doi.org/10.1002/j.2048-7940.2010.tb00046.x
• Yeşilyurt, T., Göktepe, N., Türkmen, E., & Yalçın, B. (2023). The Relationship Between Nurses’ Individual, Work-related Variables, Colleague Solidarity, and Work Engagement: A Cross-Sectional Study. Journal of Nursology, 26(4), 246-252. https://doi.org/10.5152/JANHS.2023.23547
• Yıldırım, D., & Aycan, Z. (2008). Nurses’ work demands and work–family conflict: A questionnaire survey. International Journal of Nursing Studies, 45(9), 1366–1378. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2007.10.010
• Yuan, Z., Wang, J., Feng, F., Jin, M., Xie, W., He, H., & Teng, M. (2023). The levels and related factors of mental workload among nurses: A systematic review and meta‐analysis. International Journal of Nursing Practice, 29(5), e13148. https://doi.org/10.1111/ijn.13148
• Zhao, Y., Richardson, A., Poyser, C., Butterworth, P., Strazdins, L., & Leach, L. S. (2019). Shift work and mental health: a systematic review and meta-analysis. International archives of occupational and environmental health, 92(6), 763-793.