TR
EN
FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME
Öz
Bu makale, Habermas’ın “kurumsal tercüme koşulunu” Türkiye’de başörtüsü meselesi üzerinden tartışmaktadır. Argüman, gayri-resmî kamusallık ile parlamento, mahkemeler gibi kurumsal eşikler arasında işleyen “iki kanallı model”in fiiliyatta nasıl tercüme baskıları ürettiğini göstermeye dayanmaktadır. 2008 Anayasa değişikliği görüşmelerine ait TBMM Genel Kurul tutanakları ile aynı aktörlerin yakın dönem medya demeçlerinden oluşan odaklı bir korpus üzerinde eleştirel söylem analizi uygulanmaktadır. Analiz birimi, farz/emir, mahremiyet, iffet gibi dinî kaynak çerçevelerden hak, eşitlik, ayrımcılık yasağı ve insan onuru gibi genel erişilebilir kategorilere yapılan tercüme hamlelerinden oluşmaktadır. Çalışma, tercümeyi normatif hedefler, kurumsal tasarım ve söylemsel yan etkileri birlikte düşünen bir siyasal teknoloji olarak kavramsallaştırmakta, Türkiye bağlamında tercümenin dini dilden seküler dile ve seküler dilden dini dile olmak üzere çift yönlü işleyebildiğine işaret etmekte ve farklı alanlara taşınabilir pratik okuma ilkeleri önermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma için özel bir dış finansman alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu çalışma insan katılımcı gerektirmeyen arşiv/ikincil veri analizine dayanmaktadır. Bu nedenle etik kurul onayı gerektirmemektedir. Araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.
Kaynakça
- Aktaş, C. (2005). Bacı’dan Bayan’a İslamcı Kadınların Kamusal Alan Tecrübesi. Kapı Yay.
- Areshidze, G. (2017). Taking Religion Seriously? Habermas on Religious Translation and Cooperative Learning in Post-secular Society. The American Political Science Review, 111(4), 724-737. https://www.jstor.org/stable/26542101
- Asad, T. (2018). Secular Translations:Nation-State, Modern Self, and Calculative Reason. Columbia University Press. http://www.jstor.org/stable/10.7312/asad18968
- Başoğlu, N. (06.06 2020). Cemil Çiçek’i. NetGaste. https://www.netgaste.com/makale/4807144/necdet-basoglu/cemil-ciceki-izlerken#:~:text=YÖK%20ve%20Diyanet%20İşleri%20Başkanı,başörtülü%20üniversiteli%20öğrenciyi%20kabul%20etmeyeceğim
- Baumeister, A. (2011). The Use of “Public Reason” by Religious and Secular Citizens: Limitations of Habermas’ Conception of the Role of Religion in the Public Realm. Constellations, 18(2), 222-243. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/j.1467-8675.2011.00635.x
- Bergdahl, L. (2009). Lost in Translation: On the Untranslatable and its Ethical Implications for Religious Pluralism. Journal of Philosophy of Education, 43(1), 31-44. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/j.1467-9752.2009.00662.x
- Bianet. (7.02.2008, 31.10.2013). Günün Sorusu Üniversiteye Hangi Başörtüsünün Girebileceği. Retrieved 18.08.2025 from https://bianet.org/haber/gunun-sorusu-universiteye-hangi-basortusunun-girebilecegi-104526
- Courtois, S. (2003). Droit et démocratie chez John Rawls et Jürgen Habermas : fondationnalisme des droits ou démocratie délibérative ? Politique et Sociétés, 22(2), 103-124. https://doi.org/https://doi.org/10.7202/007876ar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
15 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
29 Eylül 2025
Kabul Tarihi
14 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Kuram, M. Ş. (2025). FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication, 82-92. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1793020
AMA
1.Kuram MŞ. FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME. ebyuiibfdergisi. 2025;(Advanced Online Publication):82-92. doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1793020
Chicago
Kuram, Mustafa Şeref. 2025. “FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication: 82-92. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1793020.
EndNote
Kuram MŞ (01 Aralık 2025) FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Advanced Online Publication 82–92.
IEEE
[1]M. Ş. Kuram, “FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME”, ebyuiibfdergisi, sy Advanced Online Publication, ss. 82–92, Ara. 2025, doi: 10.46482/ebyuiibfdergi.1793020.
ISNAD
Kuram, Mustafa Şeref. “FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Aralık 2025): 82-92. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1793020.
JAMA
1.Kuram MŞ. FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME. ebyuiibfdergisi. 2025;:82–92.
MLA
Kuram, Mustafa Şeref. “FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Aralık 2025, ss. 82-92, doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1793020.
Vancouver
1.Mustafa Şeref Kuram. FARZDAN HAKKA: TÜRKİYE’DE BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARINDA KURUMSAL TERCÜME. ebyuiibfdergisi. 01 Aralık 2025;(Advanced Online Publication):82-9. doi:10.46482/ebyuiibfdergi.1793020