Bir AC Jeneratörün Motor Dinamometresi Olarak Kullanılabilirliğinin Araştırılması

Öz

İçten yanmalı motorların performansını ölçmekte kullanılan dinamometre ihtiyacı, yüksek fiyatlar ile ithal edilerek temin edilebilmektedir. Oysa birçok araştırmacının dinamometre yerine bir elektrik jeneratörünü kullandığı ve jeneratörü yüklemek için de çok sayıda direnç, lamba ve pompadan oluşan sabit yük banka sisteminden yararlandığı anlaşılmaktadır. Bu tür sistemlerin ülkemizde de benzer şekilde kullanılabileceği ve kullanılan sabit yükler yerine dimmerli direnç, lamba vb.’den oluşturulacak değişken yük bankaları kullanılarak geliştirilebileceği düşünülmektedir. Bu amaçla; tek silindirli, sabit devirli, 3000 1/min’da 3,2 kVA sürekli güç verebilen motorlu bir jeneratör önce sabit yükler ile yüklenerek (288, 495, 874, 1120, 1502, 18001778, 1992, 2376, 2776 ve 2990 W’lık çeşitli lambalar ile) yakıt tüketimi, özgül yakıt tüketimi, egzoz gaz sıcaklığı ve is emisyonları tespit edilmiştir. Daha sonra hem sistemi geliştirmek hem de karşılaştırma yapmak amacı ile dimmer kumandalı olarak 0-4500 W arasında gücü değiştirilebilen direnç ile deney tekrarlanmıştır. Yükleme miktarı sabit yük bankalı sistemde jeneratörden beslenerek çalıştırılan lambaların giriş voltaj ve akımı, değişken yük bankalı sistemde ise dimmer girişindeki voltaj ve akım ölçülerek belirlenmiştir. Karşılaştırma sonucunda sabit yük bankalarından yükleme yapılarak jeneratörün dinamometre olarak kullanılabileceği, dimmerli değişken yük bankalı sistemin ise değişen sinüzoidal akım eğrisi yapısına rağmen yükleme miktarı net ölçülebildiği takdirde daha geniş kullanımlı olacağı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• AC Jeneratör,motor,dinamometre,sabit yük bankası,değişken yük bankası

Kaynakça

1. Öz, İ.H., Borat, O., Sürmen A., “İçten Yanmalı Motorlar”, Birsen Yayın evi, 2003, İstanbul.
2. Çelik, B., Bayır, R., “Bilgisayar Destekli Otomotiv Test Standının İnternet Üzerinden Uzaktan Eğitim Amaçlı Kullanımı İçin Kullanıcı Arayüzlü Yazılım Tasarımı”, 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye.
3. Çelik, M.B., Bayır, R., Özdalyan, B., “Bilgisayar Destekli Motor Test Standının Tasarımı ve İmalatı”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Teknoloji Dergisi, 10 (2007) 131-141.
4. Çelik, M.B. and Bayır, R., “Bilgisayar Destekli Motor Test Standı için Kullanıcı Arayüzlü Yazılım Tasarımı”, 4.International Advanced Technologies Symposium (IATS’05), Selçuk Üniversitesi, 28-30 Eylül 2005, Konya, Türkiye.
5. Lata, D.B., Misra, A., Medhekar, S. “Effect of Hydrogen and LPG Addition on the Efficiency and Emissions of a Dual Fuel Diesel Engine”, International Journal of Hydrogen Energy, 37 (2012) 6084-6096.
6. Nwafor, O.M.I., “Effect Of Advanced Injection Timing on Emission Characteristics of Diesel Engine Running on Natural Gas”, Renewable Energy, 32 (2007) 2361–2368.
7. Singh, R.N., Singh S.P., Pathak, B.S., “Investigations on Operation of CI Engine Using Producer Gas And Rice Bran Oil In Mixed Fuel Mode”, Renewable Energy, 32 (2007) 1565–1580.
8. Huzayyin, A.S., Bawady A.H., Rady M.A., Dawood A., “Experimental Evaluation of Diesel Engine Performance and Emission Using Blends of Jojoba Oil and Diesel Fuel”, Energy Conversion and Management, 45 (2004) 2093–2112.

9. Yilmaz N., “Performance and Emission Characteristics of a Diesel Engine Fuelled with Biodiesel–Ethanol and Biodiesel–Methanol Blends at Elevated Air Temperatures”, Fuel 94 (2012) 440–443.
10. Solak, S., “Biyodizel/Lpg Çift Yakıtlı Bir Motorda Püskürtme Zamanının Performans Ve Emisyonlara Etkisi”. Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Eğitimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
11. Anonim, “Katana KM 178 FE dizel motorunun ve KD 4500 E jeneratörün katalog değerleri”, Katana, İstanbul, 2012.