Pembe Spodümenin Termolüminesans Özelliklerinin İncelenmesi ve Kinetik Parametrelerinin Hesaplanması

Öz

Spodümen X-ışını, beta ve gama ışınları için yüksek termolüminesans cevabı veren bir alüminasilikattır. Kimyasal bileşiminden dolayı (LiAlSi₂O₆) nötron dozimetri olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada Afganistan’ dan çıkarılan pembe spodümenin optik soğurma ve termolüminesans özellikleri incelenmiştir. Alınan ölçümlerde spodümenin yaklaşık 301 ^oC de bir ana termolüminesans (TL) piki görülmüştür. Kinetik parametreleri dört farklı yöntemle ( Pik şekli metodu, Farklı ısıtma hızları metodu, Başlangıç artış metodu ve bilgisayarlı ışıma eğrisi çözümleme metodu “CGDC”) hesaplanmıştır. XRD ve element analiz sonuçları örnek içerisinde Fe ve Mn başta olmak üzere çeşitli safsızlıkların olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Pembe spodümen, termolüminesans, kinetik parametre, optik soğurma, XRD

Kaynakça

1. H.R.B.R. Lima., D.S. Nascimento., G.F.C. Bispo., V.C. Teixeira., M.E.G. Valério., S.O. Souza.,"Production and characterization of spodumene dosimetric pellets preparedbyasol–gelroute ", Radiation Physics and Chemistry 104(2014)93–99
2. Walker G., Jaer A.El, Sherlock R., Glynn T.J., Czaja M., Mazurak Z. “Luminescence spectroscopy of Cr and Mn in spodumene LiAl (SiO3)2”, 1997.
3. Özsu İ., “Doğal kuvarsların yasak enerji aralığında bulunan yerel enerji seviyelerinin ısısal uyarılmayla ışıma yöntemi kullanılarak çalışılması”, Mersin Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Katıhal Fiziği Bilim Dalı, 2009.
4. R. Chen, Mc.Keever, S.W.S. “Theory of Thermoluminescence and Related Phenomena” World Scientific Publishing Company Inc. 1995.
5. G.F.J. Garlick, A.F. Gibson, “The Electron Trap Mechanism of Luminescence in Sulphide and Silicate Phosphors” Proc. Phys. Soc. 60 574-590. 1948
6. A. Halperin, A.A. Braner, “Evaluation of Thermal activation Energies from Glow Curves” Phys. Rev. 117 408-415, 1960.
7. R. Chen, “Glow curves with general order kinetics”, J. Electrochem. Soc. 116 1254-1257, 1969.
8. N. Takeuchi, K. Inabe, H. Nanto. “Effect of Iron Impurity Concentration on Kinetics Order of Thermoluminescent Blue Emission in MgO Single Crystals”, Solid State Communications Vol. 17 Issue 10 1267-1269.1975

9. A. Akın. “Dy Ve Li Katkılanmış CaSO4 İle Dy Katkılanmış CaB4O7 Termolüminesans Malzemelerin Kinetik Parametrelerinin İncelenmesi” Y. Lisans Tezi. Ege Üniv. 2009.
10. R. Chen, “On The Calculation of Activation Energies and Frequency Factors from Glow Curves” J. Appl. Phys. 40 570-585, 1969.
11. D. Güngör “Agat ve Kalsedonun Termolüminesans Özellikleri” Y. Lisans Tezi, Erzincan Üniv. 2010.
12. Puchalska, M. and Bilski, B., 2006, GlowFit-a new tool for thermoluminescence glow-curve deconvolution , Radiation Measurements 41 659-664.
13. Yüksel M.,“Orta Anadolu Fluoritlerinin (CaF2) Termolüminesans (TL) Işıma Tepelerine Tavlamanın Etkisi” Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, 2008.
14. Walker G., Jaer A.El, Sherlock R., Glynn T.J., Czaja M., Mazurak Z. “Luminescence spectroscopy of Cr and Mn in spodumene LiAl (SiO3)2”, 1997.
15. A.F. de Lima, S.O. Souza, M.V. Lalic “Electronic and optical properties of spodumene gemstone: A theoretical study” Optical Materials 30 (2008) 1048–1051.
16. d’Amorim, R.A.P.O., Teixeira, M.I., Souza, S.O., Sasaki, J.M, Caldas, L.V.E., Influence of Teflon agglutinator on TLD spodumene pellets. J. Lumin. 132, 266–269,2012.