İleri Dayanımlı Çeliklerde Nokta Direnç Kaynağı Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada ticari TRIP ve Çift-fazlı çelik kalitelerinde benzer dayanım değerlerine sahip olan iki çeşit geliştirilmiş dayanımlı otomotiv sacı kullanılmıştır. Bu çelik sac numunelerin benzer şartlarda nokta kaynak işlemleri yapılmıştır. İleri dayanımlı çelik sınıfından olan ısıl şartlarda üretilen ve yarı kararlı fazlara sahip olan çift fazlı,  çok fazlı ve diğer ileri dayanımlı çelikler için parça üretimi sırasında maruz kaldıkları kaynak işlemlerinde ısı girdisi ve tesiri oldukça önemli etkilere sahiptir. Bu etkiye bağlı olarak özelliklerin bozulması ve seviyesi servis şartları açısından oldukça önemlidir.  Bu çalışma ile ısıl şartlara da bağlı olarak ileri dayanımlı çeliklerin nokta direnç kaynak performansları mikroyapı, geometri ve mekanik test temelli olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Geliştirilmiş çelikler,TRIP çelikleri,çift-fazlı çelikler,mekanik özellikleri,mikroyapı

Kaynakça

1. Matlock D.K., Speer J.G., Moor E.D., Gibbs P.J., “Recent developments in advanced high strength sheet steels for automotive applications an overvıew”, Jestech, 2012, 15(1): 1-12.
2. Matlock D.K., Speer J.G., “Design considerations for the next generation of advanced high strength sheet steels”, Proc. of the 3rd International Conference on Structural Steels, ed. by H.C. Lee, the Korean Institute of Metals and Materials, Seoul/Korea, 774-781, (2006).
3. www.worldautosteel.org, Advanced High Strength Steel (AHSS) Application Guidelines, International Iron & Steel Institute, Committee on Automotive Applications.
4. http://onemileaway.co.uk/revolution-in-manufacturing/,Corus Automotive, Revolution in manufacturing.
5. Grange R.A., “Fibrous microstructures developed in steel by thermochemical processing”, Procedings 2nd. Int. Conf. on Stregth of Metals and Alloys, ASM,Cleveland, 861-876, (1970).
6. Rashid M.S., Gm 980x-A unique high strength sheet steel with superior formability, SAE, Preprint 760206 (1976).
7. Vural M., Akkus A., “Kaplanmıs çelik sacların nokta kaynaklı bağlantılarının ultrasonik testi ve kaynak parametrelerinin optimizasyonu”, Mühendis ve Makine, 2006, 47(563): 25-34.
8. Takechi H., Matsumura O., Sakuma Y., “Japan kokai tokyo koho”, Japan Patent, 62,188,729, (1987).

9. Huang J., Pool W.J., Militzer M., “Austenite formation during intercritical annealing”, Met. and Mat. Transactions A, 2004, 35(11): 3363–3375.
10. Parish C.M., “Fundamental study of phase transformations in Si-Al trip steels”, Bs in Material Science and Engineering A., NCS University, (2000).
11. Girault E., Martens A., Jacques P., Houbaert Y., Verlinden B., Humbeeck J.V., “Comparison of the effects of silicon and aluminium on the tensile behaviour of multiphase trip-assisted steels”, Scripta Materialia, 2001, 44: 885-892.
12. Jacques P. J., Girault E., Martens A., Verlinden B., Humbeeck J.V., Delannay F., “The developments of cold-rolled trip-assisted multiphase steels low silicon trip-assisted multiphase steels”, ISIJ International, 2001, 41: 1068-1074.
13. Bhadeshia H. K. D. H., Bainite in steels, IOM Communications Ltd., London/UK., (2001).
14. Çimenoğlu H., Kayalı E.S., Dikeç F., “The occurrance of yield point after steel relaxation in a plain carbon dual-phase steel”, Scripta. Met., 1985, 25: 3011-3021.
15. Thelning K.E., “Çelik ve ısıl işlemi”, Bofors El Kitabı, Çeviren: Adnan Tekin, İ.T.Ü., İstanbul, (1984).
16. Pradhan R., Melcher E.D., “Cracteristic of high strength cold rolled sheet steels produced by continous annealing”, International Congress and Exposition, (1984).
17. Navara E., Bengtsson B., Easterling K.E., “Austenite formation in mangenese partitioning dual-phase steel”, Mat. Sci. and Tech., 1986, 2: 1196-1201.
18. http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Elektrik%20Diren%C3%A7%20Kayna%C4%9F%C4%B1.pdf, T.C. MEB, Met. Tekn. Elektrik direnç kaynağı
19. Kayalı S.E., Ensari C., Dikeç F., “Metalik malzemelerin mekanik deneyleri”, İ.T.Ü. Kimya-Metalurji Fak. Ofset Atölyesi, 116-120, (1996).
20. Hayami S., Furukawa T., “A family of high strength cold rolled steels”, Proceedings of Micro-Alloying Internatinal Symposium on HSLA, Washington D.C, 311-320, (1975).
21. Hayami S., Furukawa T., “A family of high strength cold rolled steels”, in Microalloying 75, Vanitec/London, 2A, 78-87, (1975).
22. Horvath A., “New generation multiple phases steels with high added value in service of people”, R & D Report, NKFP Dunaferr Acélművek Kft., Dunaújváros, (2003).
23. Deanna S., “Technology transfer dispatch No. 6 provides valuable information on the selection of advanced high-strength steels for ULSAB-AVC”, American Iron And Steel Institute, Lorincz American Iron and Steel Institute, Detroit, (2001).
24. Corus Research, Development & Technology Automotive Applications JON/02, (2002).
25. Zhang H., Senkara J., “Resistance welding; fundamentals and applications”, Taylor Francis CRC, 196-201, (2005).
26. Khan M.I., “Spot welding of advanced high strength steels”, Master Thesis, Waterloo, Ontario/Canada, 1-175, (2007).