Çocuk Edebiyatında Çift Dillilik ve Kültürel Uyum: Luffy'nin Yeni Dostları Örneği

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 147 - 169, 29.12.2025

Ümit Ünsal Kaya , Merve Arabacı , Nezahat Hamiden Karaca

https://doi.org/10.58650/educatione.1646498

Öz

Bu çalışma, çift dilli çocuk kitaplarının çocukların dil gelişimi ve kültürel farkındalıkları üzerindeki potansiyel etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Luffy'nin Yeni Dostları adlı Türkçe-İngilizce çocuk kitabı, dil yapısı, çeviri kalitesi, kültürel uyum ve görsel tasarım açısından değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, kitabın çocukların kelime hazinelerini genişletme, iki dil arasında geçiş yapma yeteneklerini güçlendirme ve kültürel farkındalık kazanmalarına katkıda bulunma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Dil yapısında, her iki dilde de çocukların yaş gruplarına uygun, sade ve anlaşılır bir dil kullanıldığı belirlenmiştir. Çeviri kalitesi, iki dilde de anlam bütünlüğü ve akıcılığı sağlayarak çocuğun metni her iki dilde de rahatlıkla takip etmesine olanak tanımaktadır. Kültürel unsurlar açısından, kitabın karakterleri ve hikâyesi yerel ve evrensel değerleri dengeli bir şekilde sunarak çocukların kültürler arası farkındalık kazanmalarını desteklemektedir. Görsel tasarımda ise çocukların dikkatini çekebilecek canlı renkler ve ayrıntılar yer almakta, bu da onların hikâyeye olan ilgisini artırmaktadır. Sonuç olarak, çift dilli kitapların eğitim sisteminde daha yaygın kullanımı, çocukların dil becerilerini ve kültürel farkındalıklarını artırmada etkili bir yöntem olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Çift dillilik , çocuk edebiyatı , kültürel uyum , dil farkındalığı , görsel tasarım

Bilingualism and Cultural Adaptation in Children’s Literature: The Case of Luffy’s New Mates

Öz

This study aims to explore the potential impacts of bilingual children's books on language development and cultural awareness. The bilingual Turkish-English children's book, Luffy's New Mates, is analyzed in terms of language structure, translation quality, cultural adaptation, and visual design. The findings suggest that the book contributes to expanding children's vocabulary, strengthening their bilingual transition skills, and enhancing their cultural awareness. Language structure was found to be clear and age-appropriate in both languages, ensuring comprehension for young readers. The quality of translation maintains coherence and flow, allowing children to follow the narrative seamlessly in both languages. Culturally, the book balances local and universal values through its characters and storyline, fostering cross-cultural understanding. The visual design includes vibrant colors and detailed illustrations that capture children's attention, enhancing engagement with the story. In conclusion, the study suggests that broader implementation of bilingual books in educational settings could effectively support children’s language skills and cultural awareness.

Anahtar Kelimeler

Bilingualism , children , cultural adaptation , language awareness , visual design

Kaynakça

• Akış, G. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların okula uyumlarını yordayan değişkenlerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
• Aktaş Arnas, Y., Yılmaz Genç, M. M., & Özen Uyar, R. (2017). Okul öncesi dönemde çocuk, ebeveyn ve öğretmen gözünden okula uyum süreci. Ö. Demirel & S. Dinçer (Eds.), Küreselleşen Dünyada Eğitim (ss. 679–696). Pegem Akademi.
• Alanyüz Öz, E. (2024). Okul öncesi dönem 48-72 aylık çocukların yürütücü işlev becerileri ve okula uyum düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
• Arabacı, N., Özyürek, A., & Gözün Kahraman, Ö. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özellikleri ve baba-çocuk iletişimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(2), 656-675.
• Arabacıoğlu, B. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum düzeyleri ile ebeveyn tutumları ve çocuğun mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
• Arabacıoğlu, B., & Bağçeli Kahraman, P. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum düzeyleri ve ebeveyn tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 175–192.
• Aydoğdu, F. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının akran ilişkileri ile okula uyumları arasındaki ilişkide öz-düzenleme becerilerinin aracılık rolü. Eğitim ve Bilim, 47(212), 55-78.
• Babaroğlu, A. (2018). Eğitim ortamları açısından okul öncesi eğitim kurumları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1313-1330. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471118
• Bağçeli Kahraman, P. (2018). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum sürecine ilişkin anaokulu öğretmenlerinin ve annelerinin görüşleri. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(1), 3–20.
• Bağçeli Kahraman, P., Şen, T., Alataş, S., & Tütüncü, B. (2018). Okul öncesi dönemde okula uyum sürecine ilişkin öğretmen görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 681–701.
• Başaran, S., Gökmen, B., & Akdağ, B. (2014). Okul öncesi eğitimde okula uyum sürecinde öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. International Journal of Turkish Education Sciences, 2014(2), 197-223.
• Bay, D. N., Geyik, Ş., & Çalışkan, Y. M. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının okul algılarının belirlenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1–17.
• Bulut, A. (2019). Okul öncesi eğitime başlangıçta yaşanılan uyum sürecine ilişkin ebeveynlerin görüşleri. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 656–681. https://doi.org/10.26466/opus.605012
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (26. baskı). Pegem Akademi.
• Çelik, H. R. (2021). 5-6 yaş çocuklarının okula uyum ile öğrenme davranışları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi , Denizli.
• Elmas, M. İ., & Çoruk, A. (2023). Okul öncesi öğrencilerin okula uyum sürecinde yaşadıkları sorunlar ve sürecin yönetimine ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of Preschool and Elementary Education, 4(1), 16-40.
• Erginer, A., & Saklan, E. (2023). Cumhuriyet’in 100. yılında Türkiye’de ve seçilmiş bazı ülkelerde okul öncesi eğitimin durumu. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(Özel Sayı), 60–79. https://doi.org/10.33206/mjss.1351003
• Erkan, S. (2011). Farklı sosyoekonomik düzeydeki ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula hazır bulunuşluklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40(40), 186-197.
• Erten, H. (2012). Okul öncesi eğitime devam eden 5-6 yaş çocuklarının sosyal beceri, akran ilişkileri ve okula uyum düzeyleri arasındaki ilişkilerin izlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi , Denizli.
• Erten Sarıkaya, H. E., & Gülay Ogelman, H. (2013). Okul öncesi eğitimi almış çocukların okula uyum düzeylerinin 5 ve 6 yaşta incelenmesi: İki yıllık boylamsal çalışma. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(7), 417-434.
• Göktaş, İ., & Gülay Ogelman, H. (2019). Okul öncesi eğitimde öğretmen-çocuk ilişkisinin çocukların okula uyum düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 5(1), 30-42.
• Gülay, H. (2011a). 5-6 yaş grubu çocuklarda okula uyum ve akran ilişkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 1-10.
• Gülay, H. (2011b). Anasınıfına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların okula uyumlarının sosyal beceriler açısından incelenmesi. Education Sciences, 6(1), 139-146.
• Gülay, H., & Erten, H. (2011). Okul öncesi dönem çocuklarının akran kabullerinin okula uyum değişkenleri üzerindeki yordayıcı etkisi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 81-92.
• Gülay Ogelman, H., & Amca Toklu, D. (2022). Covid-19 sürecinde okul öncesi dönem çocuklarının öğretmenleriyle ilişkilerinin okula uyum üzerindeki etkisi. International Journal of Educational Spectrum, 4(1), 1-12. https://doi.org/10.47806/ijesacademic.1019226
• Gülay Ogelman, H., & Aytaç, P. (2020). Küçük çocuklarda akran ilişkilerinin okula uyum değişkenlerini yordayıcı gücü: KKTC örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 647-668.
• Gülay Ogelman, H., & Erten, H. (2013). 5-6 yaş çocuklarının akran ilişkileri, okula uyum düzeyleri ve sosyal konumları arasındaki ilişkilerin izlenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 6(4), 433-456.
• Gülay Ogelman, H., & Erten Sarıkaya, H. (2014). 5-6 yaş çocukların sosyal beceri, akran ilişkileri ve okula uyum düzeyleri ile kardeş değişkenleri arasındaki ilişkiler. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (41), 0-11.
• Gülay Ogelman, H., & Kaya, R. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının bağımsız öğrenme davranışları ile okula uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 77-89. https://doi.org/10.53506/egitim.1253292
• Gülay Ogelman, H., & Koyutürk Koçer, N. (2024). Okul öncesi eğitim sınıflarında okula uyum süreciyle başlayan ve ilerleyen bir süreç: Sınıf yönetimi. International Journal of Social Science Research, 13(1), 1-18.
• Gülay Ogelman, H., Okumuş, G., Dalkılıç, M. E. C., & Öztürk Çaylı, Ö. (2024). Okul öncesi eğitim alanındaki akran ilişkileri makalelerinin incelenmesi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 7(2), 118–140. https://doi.org/10.70325/eyyad.1498459
• Gülay Ogelman, H., Önder, A., Seçer, Z., & Erten, H. (2013). Anne tutumlarının 5-6 yaş çocuklarının sosyal becerilerini ve okula uyumlarını yordayıcı etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (29), 143-152.
• Gülay Ogelman, H., Sarac, S., Kahveci, D., & Akdoğan, S. (2022). Akran şiddetine maruz kalma ve öğrenmede öz düzenleme değişkenleri açısından okul öncesinde okula uyum. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 6(1), 102-112. https://doi.org/10.32960/uead.1056705
• Gülay Ogelman, H., Seçer, Z., Gündoğan, A., & Bademci, D. (2015). 68-72 aylık okul öncesine ve ilkokula devam eden çocukların okula uyum ve öğretmenleriyle ilişkilerinin karşılaştırılması. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 34(1), 1-17. https://doi.org/10.7822/omuefd.214914
• Gündüz, H. B., & Özarslan, N. (2017). Farklı yaş kategorilerinde ilkokula başlayan öğrencilerin okul olgunluğu ve öğretmen görüşlerine göre okula uyum problemleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 212-230. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.28551-304630
• Kahiloğulları, S., Çetin, R., Çeken, R., Özcan, H., & Tunç, T. (2022). Fen eğitiminde gerçekleştirilen boylamsal araştırmaların yöntemsel özellikler bakımından incelenmesi. Studies in Educational Research and Development, 6(1), 1–19.
• Karabulut, R., Türksoy, E., Kasapoğlu, N., & Kırat, H. (2020). Mülteci öğrencilerin çizdiği resimler yardımıyla okula uyum durumlarının incelenmesi. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 3(6), 38–50. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
• Kaya, Ö. S. (2014). Okul öncesi dönemdeki çocukların okula uyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Kaya, Ö. S., & Akgün, E. (2016). Okul öncesi dönemdeki çocukların okula uyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 15(4), 1188-1200.
• Kaya, R. (2024). 5-6 yaş çocuklarının okula uyum ve sosyal problem çözme becerileri arasındaki ilişkilerin boylamsal olarak izlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sinop Üniversitesi, Sinop.
• Kazan, H., & Sarısoy, S. (2021). Anne-çocuk ilişkisi bağlamında okul öncesi dönemde iletişim becerileri üzerine bir araştırma. Istanbul Aydin University Journal of Social Sciences, 13(2), 345-368.
• Kıldan, A. O. (2012). Okul öncesi öğretmenlerinin ve ebeveynlerin okul öncesi dönemdeki çocukların okul korkularına ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 49–73.
• Kıt, B. (2023). 5–6 yaş çocukların okula uyum durumunun farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
• Köleoğlu, K. (2023). Geliştirilen sosyal beceri eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının sosyal becerilerine, problem davranışlarına ve okula uyumlarına etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
• Kurt, F. (2017). Okul öncesi çocuklarının okula uyumlarına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi: Şanlıurfa örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Mersin.
• Kurt Esen, O. (2016). Farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki anaokuluna başlayan çocukların okula uyum süreci ve nörobilişsel bağıntıların incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
• Mamur Kar, H. (2022). Okul öncesi çocukların okula uyumlarının kaygı durumlarıyla ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul.
• Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
• Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. PLoS Medicine, 6(7), e1000097. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
• Niran, Ş., & Tuğrul, B. (2024). Okulöncesi öğretmenleri ve yöneticilerinin gözünden; okula dönüş, COVID-19 salgının sınıf ortamına yansımaları. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 999-1017.Ön
• Nur, İ. (2020). Okul öncesi çocuklarının ebeveynleri, öğretmenleri ve arkadaşları ile ilişkilerinde sahip oldukları zihinsel temsillerinin okula uyumla ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
• Nur, İ., Aktaş Arnas, Y., & Abbak Kaçar, B. S. (2025). Akran ilişkileri ve okula uyum arasındaki ilişkide çocuk-öğretmen ilişkilerinin moderatör rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 1219-1239. https://doi.org/10.53444/deubefd.1600601
• Önder, A., & Gülay, H. (2010). 5-6 yaş çocukları için okula uyum öğretmen değerlendirme ölçeği'nin güvenirlilik ve geçerlik çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 1(2),204-224.
• Özaslan, H., & Baba Öztürk, M. (2022). Çocukları ilkokula başlayan ebeveynlerin okula hazırbulunuşluk ve okula uyum süreci hakkındaki görüşleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 12(1), 213-237.
• Özel, Ö., & Ersoy, B. (2023). Depremden etkilenen okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum sürecine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi (Özel Sayı), 465-481.
• Özel, Ö., & Gül, M. (2023). Slav çocukların okula uyum sürecinde yaşadıkları sorunlara ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(5), 463–477. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1360493
• Özen Altınkaynak, Ş., & Akman, B. (2019). Okul öncesi dönemdeki çocukların okula uyum becerilerine anne baba tutumlarının etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 19-36. https://doi.org/10.33417/tsh.516679
• Özyurt, M., & Güzel, N. (2018). Okul öncesi eğitimi alan çocukların okul olgunluğu düzeylerinin ve okul olgunluğuna ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 1250–1267. https://doi.org/10.17860/mersinefd.441260
• Seçer, Z., Gülay Ogelman, H., Şimşek, H., Önder, A., & Bademci, D. (2014). Akran şiddetine maruz kalan ve kalmayan okul öncesi kız ve erkek çocukların okula uyumlarının analizi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 351-375.
• Şentürk Berber, S. (2015). Okul öncesi 5 yaş çocukları için eğitici drama temelli okula uyum programının değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Şepitci, M. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının öz düzenleme becerilerinin okul uyumu ile ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Şepitci Sarıbaş, M., & Gültekin Akduman, G. (2019). 5-6 yaş çocuklarının okula uyum becerilerinin bazı aile özelliklerine göre incelenmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 11(2), 271-293.
• Şimşek, E. E. (2022). Çok kültürlü bir okul öncesi eğitim sınıfındaki çocukların okula uyum sürecinin öğretmen, ebeveyn ve akran ilişkileri bağlamında incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
• Tangüner, D. (2017). Okul öncesi eğitim almış ve almamış ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum düzeyi ve anksiyete düzeyi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
• Topçu, E. (2017). Veli oryantasyon programının okul öncesi öğrencilerinin okula uyumuna etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Tosun, T., & Özen Ünal, D. (2019). Veri ve olasılık öğrenme alanlarında yapılmış çalışmaların içerik analizi. Ege Eğitim Dergisi, 20(1), 244–261. https://doi.org/10.12984/egeefd.489275
• Tricco, A. C., Lillie, E., Zarin, W., O’Brien, K. K., Colquhoun, H., Levac, D., Moher, D., Peters, M. D. J., Horsley, T., Weeks, L., Hempel, S., Aki, E. A., Chang, C., McGowan, J., Stewart, L., Hartling, L., Aldcroft, A., Wilson, M. G., Garritty, C., & Straus, S. E. (2018). PRISMA extension for scoping reviews (PRISMA-ScR): Checklist and explanation. Annals of Internal Medicine, 169(7), 467–473. https://doi.org/10.7326/M18-0850
• Tuğluk, E. (2023). Okul öncesi dönemdeki Suriyeli mülteci çocukların akran ilişkileri ile okula uyumlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
• Tuğluk, E., & Atış Akyol, N. (2024). Okul öncesi eğitimde okula uyum: Türkiye’de yapılmış çalışmaların incelenmesi. Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi, 5(2), 206-227. https://doi.org/10.54637/ebad.1531169
• Türker-Üçüncü, Ş., & Aktan Acar, E. (2021). Erken çocukluk dönemindeki sığınmacı ve Türk asıllı çocukların okula uyum sürecinin analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (11), 221–248. https://doi.org/10.21733/ibad.902805
• Yalçın, V. (2016). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum süreci ile ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Yalçınkaya, Z. E. (2022). Okul öncesi dönemde Suriyeli göçmen çocukların okula uyum düzeylerinin incelenmesi: Akçakale örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
• Yaşar, S. (2021). Pandemi sonrası okula uyum sürecine yönelik okul psikolojik danışmanlarının görüşleri. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 114-127.
• Yılmaz, H., & İsmailoğlu, S. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyumlarının evde öğrenme ortamları açısından değerlendirilmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(99), 2322-2332.