Öğretmen Değerlendirme Ölçeği Öğrenci Formunun (TES-SF) Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Öz

Öğretmenlik mesleğinin niteliğini artırmak, öğretmenin yeterliklerini bilmek ve geliştirmekle mümkündür. Bu temel üzerine tasarlanan araştırmanın amacı, öğrencilerin öğretmenlerini ve öğretmenlerin de kendilerini değerlendirebilecekleri geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışmada kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Bu bağlamda, ölçeğin psikometrik özelliklerini değerlendirmek amacıyla iki farklı örneklem grubundan yararlanılmıştır. İlk aşamada, ölçeğin faktör yapısını belirlemek ve iç tutarlılığını test etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve güvenirlik analizi uygulanmıştır. Bu aşamada, 261'i erkek ve 302'si kadın olmak üzere toplam 563 birey çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada, 228'i erkek ve 145'i kadın olmak üzere toplam 373 birey çalışmaya gönüllü katılım sağlamıştır. Araştırmada, ölçeğin yapı geçerliğine yönelik faktör yapısını belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış, her bir maddenin ayırt ediciliğine kanıt sağlamak amacıyla madde-toplam test değerleri incelenmiş ve Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik testleri uygulanmıştır. Uyum indeksleri, modelin genel hatlarıyla kabul edilebilir bir uyum gösterdiğine işaret etmiş ve Ki-kare/serbestlik derecesi oranı (χ²/sd) 3.25 ile kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Yapı güvenilirliği değeri 0.62 ve CR (Bileşik Güvenirlik) değeri 0.97 olarak saptanmıştır. Araştırma sonucunda, Öğretmen Değerlendirme Ölçeği Öğrenci Formu'nun (ÖDÖÖF) 22 maddelik yapısının, tek boyutlu olarak öğretmen değerlendirmesinde geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen
• Öğrenci
• Değerlendirme
• Eğitim

Validity and Reliability Study of The Teacher Evaluation Scale Student Form (TES-SF)

Öz

Increasing the quality of the teaching profession is possible by knowing and improving the teacher's competencies. The aim of the research, which was designed on this basis, is to develop a valid and reliable measurement tool through which students can evaluate their teachers and teachers can evaluate themselves. The cross-sectional survey model was utilized in the study. In this context, two different sample groups were utilized to evaluate the psychometric properties of the scale. In the first stage, Exploratory Factor Analysis (EFA) and reliability analysis were applied to determine the factor structure of the scale and to test its internal consistency. At this stage, a total of 563 individuals, 261 male and 302 female participants, voluntarily participated in the study. In the second stage of the study, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted to confirm the factor structure of the scale. At this stage, a total of 373 individuals (228 males and 145 females) voluntarily participated in the study. In the study, Exploratory Factor Analysis (EFA) was used to determine the factor structure for the construct validity of the scale and item-total test values were examined to provide evidence for the discrimination of each item, and Cronbach Alpha internal consistency coefficient was calculated. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test and Bartlett's Sphericity Tests were applied to determine the construct validity of the scale. The fit indices indicated that the model showed an acceptable fit in general terms and the Chi-square/degree of freedom ratio (χ²/df) was at an acceptable level with 3.25. The construct reliability value was found to be 0.62 and the CR value was 0.97. As a result of the research, it can be said that the 22-item form of the Teacher Evaluation Scale Student Form (TESFS) can be used validly and reliably in teacher evaluation with a single dimension.

Anahtar Kelimeler

• Teacher
• Student
• Assessment
• Education

Kaynakça

1. Aslanargun, E., & Göksoy, S. (2013). Öğretmen denetimini kim yapmalıdır? Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(ÖYGE Özel Sayısı), 98-121. https://doi.org/10.12780/UUSBD177
2. Ayas, A. (2009). Öğretmenlik mesleğinin önemi ve öğretmen yetiştirmede güncel sorunlar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 1–12. https://izlik.org/JA73NC57UM
3. Ayaneh, M. G., Dessie, A. A., & Fetene, D. M. (2021). Psychometric properties of student evaluation of teachers’ performance scale: Evidence from Debre Markos university students’ evaluation dataset. Education Research International, 2021(1), 1-15. https://doi.org/10.1155/2021/5543317
4. Aydin, M.K., Yıldırım, T., & Kus, M. (2024). Teachers’ digital competences: A scale construction and validation study. Front. Psychol. 15, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1356573
5. Baker, J.A. (2006). Contributions of teacher–child relationships to positive school adjustment during elementary school. Journal of School Psychology, 44(3), 211-229. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.02.002
6. Bayrak, C. (2001). Bir sistem olarak okul. In Ö. Demirel & Z. Kaya. (Eds.), Öğretmenlik Mesleğine Giriş. Pegem Yayıncılık.
7. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
8. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological methods & research, 21(2), 230-258.

9. Buldu, M. (2014). Öğretmen yeterlik düzeyi değerlendirmesi ve mesleki gelişim eğitimleri planlanması üzerine bir öneri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 114-134. https://izlik.org/JA22ZT35PN
10. Claus, C. J., Booth-Butterfield, M., & Chory, R. M. (2012). The relationship between instructor misbehaviors and student antisocial behavioral alteration techniques: The roles of instructor attractiveness, humor, and relational closeness. Communication Education, 61(2), 161-183. https://doi.org/10.1080/03634523.2011.647922
11. Cuevas, R., Ntoumanis, N., Fernandez-Bustos, J. G., & Bartholomew, K. (2018). Does teacher evaluation based on student performance predict motivation, well-being, and ill-being? Journal of School Psychology, 68, 154-162. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2018.03.005
12. Çelikten, M., & Özkan, H. H. (2018). Öğretmen performans değerlendirme sistemi. OPUS International Journal of Society Researches, 8(15), 806-824. https://doi.org/10.26466/opus.418565
13. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104 Güçlü, N. (2001). İletişim. Nobel Yayıncılık.
14. Gümüş, M. M., & Kukul, V. (2023). Developing a digital competence scale for teachers: Validity and reliability study. Education and Information Technologies, 28(3), 2747-2765. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11213-2
15. Hallinan, M. T. (2008). Teacher influences on students' attachment to school. Sociology of Education, 81(3), 271-283. https://doi.org/10.1177/003804070808100303
16. Hinchey, Patricia H. 2010. Getting teacher assessment right: What policymakers can learn from research. National Education Policy Center.
17. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multi-disclinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
18. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
19. Köse, M., & Demir, E. (2014). Öğretmenlerin rol modelliği hakkında öğrenci görüşleri. International Journal of Social and Economic Sciences, 4(1), 08-18. https://www.ijses.org/index.php/ijses/article/view/125 Nunnally, J. C., & Bernstein, I. (1994). Psychometric theory. McGraw-Hill.
20. O’Connor, E., & McCartney, K. (2007). Examining teacher–child relationships and achievement as part of an ecological model of development. American Educational Research Journal, 44(2), 340-369. https://doi.org/10.3102/0002831207302172
21. Senden, B., Nilsen, T., & Teig, N. (2023). The validity of student ratings of teaching quality: Factorial structure, comparability, and the relation to achievement. Studies in Educational Evaluation, 78, 101274. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2023.101274
22. Sönmez, V. 2007. Eğitimin Tarihsel Temelleri [Historical roots of education]. In V. Sönmez (Ed.), Eğitim Bilimine Giriş (pp. 25–60). Anı Publications.
23. Strikwerda-Brown, J., Oliver, R., Hodgson, D., Palmer, M., & Watts, L. (2008). Good teachers/bad teachers: How rural adolescent students’ views of teachers impact on their school experiences. Australian Journal of Teacher Education, 33(6), 28-43. http://doi.org/10.14221/ajte.2008v33n6.3.
24. Taş, İ. D., & Bıkmaz, F. (2020). Bir Öğretmen Değerlendirme Modeli Önerisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 575-593. https://izlik.org/JA54YS75PB
25. Tekışık, H. H. (1987). Türkiye’de öğretmenlik mesleği ve sorunları. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 24-33. Tezbaşaran, A. (1996). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
26. Tourón, J., Martín, D., Navarro-Asencio, E., Montilla, S., & Mendezo, V. (2018). Validación de constructo de un instrumento para medir la competencia digital docente de los profesores (CDD). Revista Espanola De Pedagogia, 76, 25-54. https://doi.org/10.22550/rep76-1-2018-02.
27. Cheng, Q., Shen, J. & Zhang, S. (2023). Comparing perceived and observed instructional practices and their predictive power for student mathematics achievement: An analysis of Shanghai data from OECD global teaching inSights. Asian Journal for Mathematics Education 2(4), 445-468. https://doi.org/10.1177/27527263231210322
28. Van der Scheer, E. A., Bijlsma, H. J., & Glas, C. A. (2019). Validity and reliability of student perceptions of teaching quality in primary education. School Effectiveness and School Improvement, 30(1), 30-50. https://doi.org/10.1080/09243453.2018.1539015
29. Villar-Guevara, M., Livia-Segovia, J. H., García-Salirrosas, E. E., & Fernández-Mallma, I. (2024). Student evaluation of teachers’ effectiveness (SETE) scale: Translation, cross-cultural adaptation and psychometric properties in a Latin American sample. Frontiers in Education, 9, 1-13. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1401718
30. Yeşilyurt, E., & Çankaya, İ. (2008). Sınıf yönetimi açısından öğretmen niteliklerinin belirlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 274-295. https://izlik.org/JA65DW98XS
31. Yetim, A. A., & Göktaş, Z. (2004). Öğretmenin mesleki ve kişisel nitelikleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(2), 541-550.
32. Yıldırım, İ., & Akan, D. (2018). İstenmeyen öğretmen davranışları ile öğrencilerin okula yönelik tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 88-103. https://doi.org/10.17679/inuefd.320275
33. Yıldız, D., Kılıç, M. Y., & Yavuz, M. (2018). Öğretmenlerin iletişim becerilerini değerlendirme ölçeği geliştirme çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 48-67. https://doi.org/10.16916/aded.345518