Araştırma Makalesi

Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği

Cilt: 6 Sayı: 2 25 Ekim 2022
PDF İndir

Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği

Öz

Ütopya ve distopya geleceğe dönük olsa da temelde içinde bulunulan toplumsal sorunları gözler önüne seren iki türdür. Her ikisi de şimdinin eleştirisini yapar. Ütopya bunu daha iyi bir gelecek toplumu nasıl olur düşüncesinden hareketle kurgular. Distopya mevcut durumun kötüleşmesi hâlinde toplumu bekleyen tehlikeler konusunda uyarır. Feminist hareketlerin ortaya çıkışı ile beraber feminist perspektiften bakılan ütopyalar cinsiyet eşitsizliğinin olmadığı alternatif toplumlar yaratırken distopyalar kadınların ataerkil bir düzen tarafından tamamıyla tahakküm altına alındığı ve sınırlandırıldığı bir toplumu tasvir eder. Kameron Hurley Yıldız Lejyonları’nda alternatif bir alan açarak sadece kadınlardan oluşan farklı bir toplumsal düzen yaratır. Eşitlik, kardeşlik, yardımlaşma gibi unsurlar esere ütopik bir vizyon kazandırırken savaş, şiddet, mücadele ve hâkimiyet kurma gibi ayrıştırıcı unsurlar eseri distopyaya dönüştürür. Eserin bu özelliği karşılaştırmalı yöntemle incelenmesini mümkün hâle getirmiştir. Karşılaştırmalı bakış açısıyla eserdeki ütopik söylemler anaerki, yaratıcılık ve yaşamla ilişkilendirilirken distopik söylemler ataerki, yıkıcılık ve ölümle bağlantılıdır. Kadınlara rahimleri olduğu için iktidar ve güç veren şey aynı zamanda onları kadın karakterlerde gizil hâlde bulunan ataerkil bir ideolojinin kölesi hâline getirmiştir. Yazar rahmin işlevini bozarak anaerkil mitlerin parodisini yapmıştır. Böylelikle kadın bedeninin fallus merkezli temsillerinin muadili olduğunu göstermiştir. Anaerkil bir düzenin iktidara geldiğinde neler olacağına dair olumsuz izdüşümü olsa da anaerkil düzeni birlikte oluşturan eril ve dişil güçler olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baccolini, R. (2004). “The Persistence of Hope in Dystopian Science Fiction”, Modern Language Association 119.3, s. 518-521.
  2. Baccolini, R. (2006). “Dystopia Matters: On the Use of Dystopia and Utopia”, Spaces of Utopia: An Electronic Journal, s.1-4.
  3. Calvin, R. (2012). "Feminist Science Fiction", A Virtual Introduction to Science Fiction, ed. Schmeink, L., s. 1-14.
  4. Campbell, J. (2013). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  5. Chodorow, N. (1978). The Reproduction of Mothering: Psychoanalysis and the Sociology of Gender, University of California Press.
  6. Christ, C. (2016). “A New Definition of Patriarchy: Control of Women’s Sexuality, Private Property, and War”, Feminist Theology, 24(3), s. 214–225.
  7. Claeys, G. (2018). Ütopya Edebiyatı. çev. Demirsü, Z., İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  8. Donawerth, J. (1990). “Utopian Science: Contemporary Feminist Science Theory and Science Fiction by Women”, The Johns Hopkins University Press NWSA Journal, 2 (4), s. 535-557.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dağ, Ü. (2022). Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği. Edebi Eleştiri Dergisi, 6(2), 29-42. https://doi.org/10.31465/eeder.1114038
AMA
1.Dağ Ü. Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği. EEDER. 2022;6(2):29-42. doi:10.31465/eeder.1114038
Chicago
Dağ, Ülfet. 2022. “Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği”. Edebi Eleştiri Dergisi 6 (2): 29-42. https://doi.org/10.31465/eeder.1114038.
EndNote
Dağ Ü (01 Ekim 2022) Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği. Edebi Eleştiri Dergisi 6 2 29–42.
IEEE
[1]Ü. Dağ, “Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği”, EEDER, c. 6, sy 2, ss. 29–42, Eki. 2022, doi: 10.31465/eeder.1114038.
ISNAD
Dağ, Ülfet. “Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği”. Edebi Eleştiri Dergisi 6/2 (01 Ekim 2022): 29-42. https://doi.org/10.31465/eeder.1114038.
JAMA
1.Dağ Ü. Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği. EEDER. 2022;6:29–42.
MLA
Dağ, Ülfet. “Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği”. Edebi Eleştiri Dergisi, c. 6, sy 2, Ekim 2022, ss. 29-42, doi:10.31465/eeder.1114038.
Vancouver
1.Ülfet Dağ. Yıldız Lejyonları’nın Dis(Ü)topik Kurgusunda Anaerkillik-Ataerkillik İkiliği. EEDER. 01 Ekim 2022;6(2):29-42. doi:10.31465/eeder.1114038

Cited By

DERGİPARK bünyesinde faaliyet gösteren Edebî Eleştiri Dergisi (Journal of Literary Criticism) hakemli ve bilimsel bir dergidir. Dergimiz, hem ulusal ölçekli TR DİZİN'de hem de uluslararası ölçekli MLA'da taranmaktadır.