“KUZGUNCUK OTELİ” ŞİİRİ MERKEZİNDE HAYDAR ERGÜLEN’İN POETİKASINDA MEKÂN VE ŞEHİR İMGESİ

İlk şiirlerini 1979 yılında yayımlamaya başlayan Haydar Ergülen, 1980 kuşağı içerisinde imge şiirinin önde gelen isimlerinden biri olarak değerlendirilir. Şairin imgeci bir şiir anlayışı ile ilişkilendirilmesi gerek Ergülen’in poetik tartışmalar içindeki tutum ve beyanları gerekse eserlerinin içeriği dikkate alındığında son derece anlamlıdır. Ergülen, gelenekten moderne Türk şiirinin önemli aşamalarını dikkatle takip etmiş ve daha çok duyarlılıkları çerçevesinde kapalı ve bireysel bir imge dünyası tasarlayan özgün bir şiir arayışı peşinde olmuştur. Ergülen’in imge dünyasında öne çıkan bazı temalardan söz edilebilir. Çocukluk, bellek gibi sıklıkla tekrar eden bu temalar arasında mekân imgesi de yer alır. Ergülen, mekân vasıtasıyla şiirlerinde bir atmosfer oluşturur, metnin kompozisyonunu kurar, anlatılan duyguyu somutlaştırır, diğer imgelerle bağlantı kurar ve böylece şiirinin çağrışım alanını daha da genişletir. Ergülen’de mekân, eylem ve halin yeri olmanın ötesinde duygu, hayal/muhayyile ve belleği aktaran, biçimlendiren bir görev üstlenir. Ergülen’in şiirsel ifadede mekân imgesinden faydalanmasına kaynaklık eden en belirgin örneklerden birisi de şairin eserlerindeki şehir imgesi olarak düşünülebilir. Ergülen’in hemen hemen bütün kitaplarında ise şehirlerle olan bağı daha belirgin bir şekilde göze çarpmaktadır. Ergülen’de şehir/mekân, şiirlerdeki anlam yükü, tematik endişe ve poetik bir yaklaşımla biçimlenen temel söylem alanlarındandır. İşte bu çalışmamızda daha çok Kuzguncuk Oteli şiiri örnekleminde Haydar Ergülen’in poetikasında şehir/mekân imgesinin yeri sorgulanacaktır. Bu anlamda şairin şiir anlayışında şiir ve anlam/gerçeklik/işlev/ifade ilişkilerinin somutlaştırılması ve yansımasında şehir/mekân imgesinin rolüne dikkat çekilecek, içerik incelemesi yöntemiyle de şiirlerdeki çağrışım ve ifade imkânları anlamlandırılmaya çalışılacaktır. Yine incelememizde Ergülen’in edebî anlayışında poetika/mekân/imge etkileşimi tartışılacak ve bu etkileşimden hareketle şairin şiirleri daha çok eleştirel bir okumayla ele alınıp irdelenecektir.