The Mediating Role of Academic Resilience in the Relationship between Cognitive Flexibility and Test Anxiety

Öz

The aim of this study was to examine the mediating role of academic resilience in the relationship between cognitive flexibility and test anxiety in high school students. The study group consisted of a total of 402 students, 222 females (55.2%) and 180 males (44.2%), studying in different high schools in the province of Kilis during the academic year 2021-2022. Students aged between 14 and 20 years participated in the study, with a mean age of 16.9, SD= .84. Data for the study were collected using the Cognitive Flexibility Scale, the Academic Resilience Scale, the Westside Test Anxiety Scale, and a personal information form. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, mediation analysis based on ordinary least squares regression and bootstrap method were used to analyze the data of the study. Based on the results obtained from the study, a significant positive relationship was found between cognitive flexibility and academic resilience. A significant negative relationship was found between test anxiety and cognitive flexibility and academic resilience. The mediation analysis results concluded that the mediating role of academic resilience in the relationship between cognitive flexibility and test anxiety was significant. The results of the study were discussed and interpreted within the framework of the literature and suggestions were presented to the relevant researchers.

Anahtar Kelimeler

• Test anxiety
• Cognitive flexibility
• Academic resilience
• Adolescents

Bilişsel Esneklik ile Sınav Kaygısı Arasındaki İlişkide Akademik Dayanıklılığın Aracı Rolü

Öz

Bu çalışmada lise öğrencilerinde bilişsel esneklik ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın aracılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Kilis ilindeki çeşitli liselerde 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında öğrenim gören 222’si kız (% 55.2) ve 180’i erkek (% 44.2) olmak üzere toplam 402 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmaya 14-20 yaş aralığında, yaş ortalaması 16.9, Ss= .84 olan öğrenciler katılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler; Bilişsel Esneklik Ölçeği, Akademik Dayanıklılık Ölçeği, Westside Sınav Kaygısı Ölçeği ve araştırmacılar tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Çalışmanın verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson Korelasyon Analizi, Sıradan En Küçük Kareler Regresyona dayalı aracılık analizi ve Bootstrap Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, bilişsel esneklik ile akademik dayanıklılık arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sınav kaygısı ile bilişsel esneklik ve akademik dayanıklılık arasında ise olumsuz yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aracılık analizi sonucuna göre ise bilişsel esneklik ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın aracı rolünün anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları alan yazın çerçevesinde tartışılmış, yorumlanmış ve ilgili çalışmacılara öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sınav kaygısı
• Bilişsel esneklik
• Akademik dayanıklılık
• Ergenler

Kaynakça

1. Acar, S. (2019). Sınav kaygısının yordanmasının psikolojik dayanıklılık ve karar verme becerileri açısından incelenmesi. 563559. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul
2. Acevedo, M. (2010). Cognitive flexibility and planning skills as predictors of social academic resilience in Hispanic-American elementary school children. [Unpublished doctoral dissertation] Fordham Üniversitesi. ProQuest Dissertations and Theses Global veri tabanından edinilebilir. (UMI No. 3407469)
3. Alpert, R., & Haber, R. N. (1960). Anxiety in academic achievement situations. Journal of Abnormal and Social Psychology, 61(2), 207–215. doi: 10.1037/h0045464
4. Altunkol, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. 299899. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
5. Alva, S. A. (1991). Academic invulnerability among Mexican-American students: The importance of protective resources and appraisals. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 13(1), 18-34. doi: 10.1177/07399863910131002
6. Anderson, P. (2002). Assessment and development of executive function (EF) during childhood. Child Neuropsychology, 8(2), 71-82. doi: 10.1076/chin.8.2.71.8724
7. Asıcı, E. ve İkiz, F. (2015). Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(35) , 191-211.
8. Ateş, B. ve Sağar, M. E. (2021). Üniversite öğrencilerinde öz-yeterliğin yordayıcısı olarak bilişsel esneklik, duygu düzenleme becerileri ve psikolojik sağlamlık. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 679-695. https://dergipark.org.tr/en/pub/iausos/issue/62979/902797

9. Baltaş, A. (2015). Öğrenmede ve sınavlarda üstün başarı. (31. Baskı). Remzi Kitabevi.
10. Beck, A. T. (1971). Cognition, affect, and psychopathology. Archives of General Psychiatry, 24(6), 495-500. doi: 10.1001/archpsyc.1971.01750120011002
11. Beck, A., T., Rush, A., Shaw, B., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. (1. Baskı). Guilford Pres.
12. Beck, J. S. (2021). Bilişsel davranışçı terapi: Temelleri ve ötesi (2. Baskı). (M. Şahin ve I. T. Cömert, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 2011, 2. Baskı).
13. Bedel, A. ve Ulubey, E. (2015). Ergenlerde başa çıkma stratejilerini açıklamada bilişsel esnekliğin rolü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 291-300. doi: 10.17755/esosder.91623
14. Bilgiç, R. ve Bilgin, M. (2016). Ergenlerin cinsiyet ve öğrenim kademesi düzeylerine göre bilişsel esneklik düzeyleri ile karar stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 39-55. doi: 10.29065/usakead.232432
15. Bilgin, M. (2017). Ergenlerin beş faktör kişilik özelliği ile bilişsel esneklik ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(62), 945-954. doi: 10.17755/esosder.285296
16. Bingöl, S., & Coşkun, F. (2023, March). Examination of the relationship between exam anxiety and perceived stress level and cognitive flexibility in Bezmialem Vakif University Medical Faculty Students. 7th Annual Medical Students' Research Day (pp. 58), İstanbul, Turkey.
17. Boyacıoğlu, N. ve Küçük, L. (2011). Ergenlikte Mantık Dışı İnançlar Sınav Kaygısını Nasıl Etkiliyor?. Journal of Psychiatric Nursing, 2(1), 40-45. https://phdergi.org/tr/jvi.aspx?pdir=phd&plng=tur&un=PHD-03164&look4=
18. Bozkurt, N. (2019). Ergenlerde psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik düzeylerinin sınav kaygısı ile ilişkisi. 553887. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
19. Buckner, J. C., Mezzacappa, E., & Beardslee, W. R. (2003). Characteristics of resilient youths living in poverty: The role of self-regulatory processes. Development and Psychopathology, 15(01), 139–162. doi: 10.1017/s0954579403000087
20. Canas, J. J., Fajardo, I., & Salmeron, L. (2006). Cognitive flexibility. International Encyclopedia of Ergonomics and Human Factors, 1, 297-301. doi: 10.13140/2.1.4439.6326
21. Covington, M. V. (1992). Making the grade: A self-worth perspective on motivation and school reform. (1. Baskı). Cambridge: Cambridge University Press.
22. Culler, R. E., & Holahan, C. J. (1980). Test anxiety and academic performance: The effects of study-related behaviors. Journal of Educational Psychology, 72(1), 16-20. doi: 10.1037/0022-0663.72.1.16
23. Curtis, W. J., & Cicchetti, D. (2003). Moving research on resilience into the 21st century: Theoretical and methodological considerations in examining the biological contributors to resilience. Development and Psychopathology, 15(3), 773-810. doi: 10.1017/s0954579403000373
24. Çakmak, A., Şahin, H. ve Demirbaş, E. A. (2017). 7. ve 8. sınıf ortaokul öğrencilerinin sınav kaygısı ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(2), 1-9. doi: 10.30900/kafkasegt.315182
25. Çelikkaleli, Ö. (2014a). Bilişsel Esneklik Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği. Eğitim ve Bilim, 39(176), 339-346. doi: 10.15390/EB.2014.3466
26. Çelikkaleli, Ö. (2014b). Ergenlerde bilişsel esneklik ile akademik, sosyal ve duygusal yetkinlik inançları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 39(176), 347-354. doi: 10.15390/EB.2014.3467
27. de la Fuente, J., Cardelle-Elawar, M., Sander, P., & Putwain, D. (2013). Action-emotion style, test anxiety and resilience in undergraduate students. Student Learning: Objectives, Opportunities and Outcomes, 139-149. https://www.researchgate.net/profile/Jesus-Fuente/publication/320559370
28. Demirci, E. (2018). Ergenlerde temel psikolojik ihtiyaçlar irrasyonel inanışları ile mükemmeliyetçilik ve sınav kaygısı arasındaki ilişki. 492065. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi), İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.
29. Demirci, İ. ve Erden, S. (2016). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışma uygulamasının 8. sınıf öğrencilerinin sınav kaygısına etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 43(43), 67-83. doi: 10.15285/ebd.51646
30. Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241-253. doi: 10.1007/s10608-009-9276-4
31. Dommes, A., Chevalier, A., & Lia, S. (2010). The role of cognitive flexibility and vocabulary abilities of younger and older users in searching for information on the web. Applied Cognitive Psychology, 25(5), 717–726. doi: 10.1002/acp.1743
32. Driscoll, R. (2007). Westside Test Anxiety Scale Validation. Education Research Information Center. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED495968.pdf Ergene, T. (2011). Lise öğrencilerinin sınav kaygısı, çalışma alışkanlıkları, başarı güdüsü ve akademik performans düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(160), 320-330. http://213.14.10.181/index.php/EB/article/view/1066
33. Gizir, C. A., & Aydin, G. (2009). Protective factors contributing to the academic resilience of students living in poverty in Turkey. Professional School Counseling, 13(1), 38-49. doi: 10.1177/2156759x0901300103
34. Gonzalez, R., & Padilla, A. M. (1997). The academic resilience of Mexican American high school students. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 19(3), 301-317. doi: 10.1177/07399863970193004
35. Güler, D. ve Çakır, G. (2013). Examining predictors of test anxiety levels among 12th grade high school students. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(39), 82-94. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/21459/229743
36. Hagtvet, K. A., Man, F., & Sharma, S. (2001). Generalizability of self-related cognitions in test anxiety. Personality and Individual Differences, 31(7), 1147-1171. doi: 10.1016/S0191-8869(00)00212-9
37. Han, D. H., Park, H. W., Kee, B. S., Na, C., Na, D. H. E., & Zaichkowsky, L. (2011). Performance enhancement with low stress and anxiety modulated by cognitive flexibility. Psychiatry Investigation, 8(3), 221. doi: 10.4306/pi.2011.8.3.221
38. Hancock, D. R. (2001). Effects of test anxiety and evaluative threat on students' achievement and motivation. The Journal of Educational Research, 94(5), 284-290. doi: 10.1080/00220670109598764
39. Hanson, T. L., & Kim, J. O. (2007). Measuring resilience and youth development: the psychometric properties of the Healthy Kids Survey. Regional Educational Laboratory West. https://ies.ed.gov/ncee/edlabs/regions/west/pdf/REL_2007034.pdf
40. Hayat, A., Choupani, H., & Dehsorkhi, H. (2021). The mediating role of students’ academic resilience in the relationship between self-efficacy and test anxiety. Journal of Education and Health Promotion, 10(1), 297. doi: 10.4103/jehp.jehp_35_21
41. He, Z., Li, M., Liu, C., & Ma, X. (2021). Common predictive factors of social media addiction and eating disorder symptoms in female college students: State anxiety and the mediating role of cognitive flexibility/sustained attention. Frontiers in Psychology, 12, 647126-647126. doi: 10.3389/fpsyg.2021.647126
42. Hembree, R. (1988). Correlates, causes, effects, and treatment of test anxiety. Review of Educational Research, 58(1), 47-77. doi: 10.3102/00346543058001047
43. Heppner, P. P., Wampold, B. E., & Kivlighan, D. M., Jr. (2013). Psikolojik danışmada araştırma yöntemleri (1. baskı). (D. M. Siyez, Çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık.
44. Johnson, B. T. (2016). The relationship between cognitive flexibility, coping and symptomatology in psychotherapy (Order No. 10100044). [Master Dissertation, Marquette University]. https://www.proquest.com/dissertations-theses/relationship-between-cognitive-flexibility-coping/docview/1784011416/se-2
45. Kapıkıran, Ş. (2012). Validity and reliability of the Academic Resilience Scale in Turkish high school. Education, 132(3), 474–483. https://link.gale.com/apps/doc/A283945583/AONE?u=anon~b71c7195&sid=googleScholar&xid=a17e4691
46. Kapıkıran, Ş. (2020). Ergenlerde ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteği ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 409-430. doi: 10.9779/pauefd.521230
47. Kavakcı, Ö., Güler, A. S. ve Çetinkaya, S. (2011). Sınav kaygısı ve ilişkili psikiyatrik belirtiler. Klinik Psikiyatri, 14(1), 7-16. https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD_14_1_7_16.pdf
48. Kavakcı, Ö., Semiz, M., Kartal, A., Dikici, A. ve Kuğu, N. (2014). Üniversite giriş sınavına katılacak öğrencilerde sınav kaygısı yaygınlığı ve ilişkili değişkenler. Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 27(4), 301 - 307. doi: 10.5350/DAJPN2014270403
49. Kaya, S. (2020). Ergenlerde okul tükenmişliği ve akademik başarı: akademik dayanıklılığın düzenleyici rolü. 634283. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). , Pamukkale Üniversitesi, Denizli Kaya, M. E., Eken, F. O. ve Ümmet, D. (2021). İçgörü ve bilişsel esnekliğin psikolojik dayanıklılık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 3(1), 22-29. doi: 10.35365/ctjpp.21.1.05
50. Kercood, S., Lineweaver, T. T., Frank, C. C., & Fromm, E. D. (2017). Cognitive flexibility and its relationship to academic achievement and career choice of college students with and without attention deficit hyperactivity disorder. Journal of Postsecondary Education and Disability, 30(4), 329-344. https://eric.ed.gov/?id=EJ1172788
51. Kırca, B., Saruhan, V., Aydoğdu, & Avcu, A. (2023). Mediation effect of cognitive flexibility between fear of negative evaluation and interaction anxiety. Curr Psychol (2023). doi: 10.1007/s12144-023-04495-3
52. Kırkık, M. (2020). Ergenlerde üstbiliş ve sınav kaygısı arasındaki ilişkide ruminasyon ve bilişsel esnekliğin aracılık rolü. 632224. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
53. Kilit, Z., Dönmezler, S., Erensoy, H. ve Berkol, T. (2020). Üniversite öğrencilerinde belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ve bilişsel sınav kaygısı ilişkisi. Ortadoğu Tıp Dergisi, 12(2), 262-268. doi: 10.21601/ortadogutipdergisi.741156
54. Koç, G. G. (2020). Bilişsel esneklik ve psikolojik dayanıklılık ile stresle başa çıkma arasındaki ilişkinin incelenmesi. 631281. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
55. Korhan, M., Engin, E. ve Güloğlu, B. (2021). Covid-19 Sürecinde Üniversite Sınavına Girecek Gençlerin Sınav Kaygısı: Bilişsel Esneklik ve Öz-Düzenleme. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(5), 212-231. doi: 10.19160/e-ijer.1009653
56. Kuloğlu, A. ve Orhan, F. G. (2021). Examination of test anxiety and cognitive flexibility levels of students preparing for the university exam. International Online Journal of Educational Sciences, 13(4), 996-1009. doi: 10.15345/iojes.2021.04.004
57. Kurt, A. A. & Gündüz, B. (2020). The investigation of relationship between irrational relationship beliefs, cognitive flexibility and differentiation of self in young adults. Cukurova University Faculty of Education Journal, 49(1), 28-44.
58. Liebert, R. M., & Morris, L. W. (1967). Cognitive and emotional components of test anxiety: A distinction and some initial data. Psychological Reports, 20(3), 975-978. doi: 10.2466/pr0.1967.20.3.975
59. Lim, M. L., & Chue, K. L. (2023). Academic resilience and test anxiety: The moderating role of achievement goals. School Psychology International, 44(6), 668-687. doi: 10.1177/01430343231162876
60. Lowe, P. A., Lee, S. W., Witteborg, K. M., Prichard, K. W., Luhr, M. E., Cullinan, C. M., Midren, B. A., Raad, J.M., Cornelius, R. A., & Janik, M. (2008). The Test Anxiety Inventory for Children and Adolescents (TAICA) examination of the psychometric properties of a new multidimensional measure of test anxiety among elementary and secondary school students. Journal of Psychoeducational Assessment, 26(3), 215-230. doi: 10.1177/0734282907303760
61. Mandler, G., & Cowen, J. E. (1958). Test anxiety questionnaires. Journal of Consulting Psychology, 22(3), 228. doi: 10.1037/h0043617
62. Mandler, G., & Sarason, S. B. (1952). A study of anxiety and learning. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 47(2), 166-173. doi: 10.1037/h0062855
63. Marko, M., & Letnický, R. (2016). The effect of affective valence and anxiety on cognitive flexibility. Masarykova univerzita nakladatelství, 234-238. https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1121659
64. Martin, A. (2002). Motivation and academic resilience: Developing a model for student enhancement. Australian Journal of Education, 46(1), 34-49. doi: 10.1177/000494410204600104
65. Martin, M. M., & Anderson, C. M. (1998). The cognitive flexibility scale: Three validity studies. Communication Reports, 11(1), 1-9. doi: 10.1080/08934219809367680
66. Martin, M. M., Anderson, C. M., & Thweatt, K. S. (1998). Aggressive communication traits and their relationship with the cognitive flexibility scale and the communication flexibility scale. Journal of Social Behavior and Personality, 13(3), 34-45. https://www.researchgate.net/profile/Matthew-Martin-29/publication/287681204
67. Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach. Psychology in the Schools, 43(3), 267-281. doi: 10.1002/pits.20149
68. Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2008). Academic buoyancy: Towards an understanding of students' everyday academic resilience. Journal of school psychology, 46(1), 53-83. doi: 10.1016/j.jsp.2007.01.002
69. Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2009). Academic resilience and academic buoyancy: Multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes, correlates and cognate constructs. Oxford Review of Education, 35(3), 353-370. doi: 10.1080/03054980902934639
70. Martin, M. M., & Myers, S. A. (2006). Students' communication traits and their out-of-class communication with their instructors. Communication Research Reports, 23(4), 283-289. doi: 10.1080/08824090600962599
71. Martin, M. M., & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76(2), 623-626. doi: 10.2466/pr0.1995.76.2.623
72. Martin, M. M., Staggers, S. M., & Anderson, C. M. (2011). The relationships between cognitive flexibility with dogmatism, intellectual flexibility, preference for consistency, and self-compassion. Communication Research Reports, 28(3), 275-280. doi: 10.1080/08824096.2011.587555
73. Masten, A. S. (1994). Resilience in individual development: Successful adaptation despite risk and adversity. In M. C. Wang & E. W. Gordon (Ed.), Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects (pp. 3-25). Lawrence Erlbaum Associates Inc.
74. Masten, A. S., & Coatsworth, J. D. (1998). The development of competence in favorable and unfavorable environments: Lessons from research on successful children. American Psychologist, 53(2), 205. doi: 10.1037/0003-066X.53.2.205
75. Masten, A. S., Herbers, J. E., Desjardins, C. D., Cutuli, J. J., McCormick, C. M., Sapienza, J. K., Long, J. D., & Zelazo, P. D. (2012). Executive function skills and school success in young children experiencing homelessness. Educational Researcher, 41(9), 375–384. doi: 10.3102/0013189X12459883
76. Masten, A. S., Powell, J. L., & Luthar, S. S. (2003). A resilience framework for research, policy, and practice. Resilience and vulnerability: Adaptation in the context of childhood adversities. Cambridge University Press United Kingdom. 1(25), 153. doi: 10.1017/CBO9780511615788.003
77. Moore, B. A. (2013). Propensity for experiencing flow: The roles of cognitive flexibility and mindfulness. The Humanistic Psychologist, 41(4), 319. doi: 10.1080/08873267.2013.820954
78. Moore, A., & Malinowski, P. (2009). Meditation, mindfulness and cognitive flexibility. Consciousness and Cognition, 18(1), 176-186. doi: 10.1016/j.concog.2008.12.008
79. Morales, E. E. (2008). Exceptional female students of color: Academic resilience and gender in higher education. Innovative Higher Education, 33, 197-213. doi: 10.1007/s10755-008-9075-y
80. Morales, E. E., & Trotman, F. K. (2011). A focus on hope: Fifty resilient students speak. University Press of America.
81. Morris, L. W., & Liebert, R. M. (1970). Relationship of cognitive and emotional components of test anxiety to physiological arousal and academic performance. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 35(3), 332–337. doi: 10.1037/h0030132
82. Öz, S. (2012). Ergenlerin cinsiyet, sosyo-ekonomik ve öğrenim kademesi düzeylerine göre bilişsel esneklik, uyum ve kaygı puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. 327682. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
83. Özdemir, H. A. (2020). Üniversite öğrencilerinde öz-duyarlığı yordamada bilişsel esneklik ve otantikliğin rolü. 632046. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, denizli.
84. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS. McGraw-hill education.
85. Posner, M. I., Walker, J. A., Friedrich, F. J., & Rafal, R. D. (1984). Effects of parietal injury on covert orienting of attention. Journal of Neuroscience, 4(7), 1863-1874. doi: 10.1523/JNEUROSCI.04-07-01863.1984
86. Prince-Embury, S. (2015). Assessing personal resiliency in school settings: The resiliency scales for children and adolescents. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 25(1), 55-65. doi: 10.1017/jgc.2014.22
87. Putwain, D. W., Nicholson, L. J., Connors, L., & Woods, K. (2013). Resilient children are less test anxious and perform better in tests at the end of primary schooling. Learning and Individual Differences, 28, 41–46. doi: 10.1016/j.lindif.2013.09.010
88. Reiss, N., Warnecke, I., Tolgou, T., Krampen, D., Luka-Krausgrill, U., & Rohrmann, S. (2017). Effects of cognitive behavioral therapy with relaxation vs. imagery rescripting on test anxiety: A randomized controlled trial. Journal of Affective Disorders, 208, 483-489. doi: 10.1016/j.jad.2016.10.039
89. Rife, N. A., Lapidus, L. B., & Shnek, Z. M. (2000). Musical performance anxiety, cognitive flexibility, and field independence in professional musicians. Medical Problems of Performing Artists, 15(4), 161-166. doi: 10.21091/mppa.2000.4032
90. Rutter, M. (1987). Psychosocial resilience and protective mechanism. American Journal of Orthopsychiatry, 57(3), 316–331. doi: 10.1111/j.1939-0025.1987.tb03541.x
91. Sarason, I. G. (1988). Anxiety, self-preoccupation and attention. Anxiety Research, 1(1), 3-7. doi: 10.1080/10615808808248215
92. Sarason, I. G., & Sarason, B. R. (1990). Test anxiety. H. Leitenberg (Ed.), In Handbook of social and evaluation anxiety (pp. 475-495). Springer.
93. Segool, N. K., von der Embse, N. P., Mata, A. D., & Gallant, J. (2014). Cognitive behavioral model of test anxiety in a high-stakes context: An exploratory study. School Mental Health 6(1), 50-61. doi: 10.1007/s12310-013-9111-7
94. Stevens, A. D. (2009). Social problem -solving and cognitive flexibility: Relations to social skills and problem behavior of at -risk young children (Order No. 3359050). [Doctoral Dissertation, Seattle Pacific University]. https://www.proquest.com/dissertations-theses/social-problem-solving-cognitive-flexibility/docview/305138555/se-2
95. Strolin-Goltzman, J., Woodhouse, V., Suter, J., & Werrbach, M. (2016). A mixed method study on educational well-being and resilience among youth in foster care. Children and youth services review, 70, 30-36. doi: 10.1016/j.childyouth.2016.08.014
96. Suinn, R. M. (1968). The desensitization of test-anxiety by group and individual treatment. Behaviour Research and Therapy, 6(3), 385-387. doi: 10.1016/0005-7967(68)90071-5 Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
97. Tenenbaum, L. S. (2011). A school-based intervention for third grade students experiencing test anxiety (Order No. 3501105). [Doctoral Dissertation, Georgia State University]. https://www.proquest.com/dissertations-theses/school-based-intervention-third-grade-students/docview/926827246/se-2
98. Toksöz, İ. ve Kolburan, Ş. G. (2018). Evli Bireylerde Bağlanma Stiller ve Bilişsel Esnekliğin İlişki Doyumuna Etkisi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 4(2), 17-34. https://dergipark.org.tr/en/pub/aitdergi/issue/43705/536153
99. Toraman, Ç., Özdemir, H. F., Koşan, A. M. A., & Orakcı, Ş. (2020). Relationships between cognitive flexibility, perceived quality of faculty life, learning approaches, and academic achievement. International Journal of Instruction, 13(1), 85-100. doi: 10.29333/iji.2020.1316a
100. Totan, T. (2018). Ortaokul ve lise öğrencilerinde sınav kaygısının değerlendirilmesi: Westside Sınav Kaygısı Ölçeği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 143–155. https://dergipark.org.tr/en/pub/baebd/issue/40423/446325
101. Totan, T. ve Yavuz, Y. (2009). Westside sınav kaygısı ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(17), 95-109.
102. Tryon, G. S. (1980). The measurement and treatment of test anxiety. Review of Educational Research, 50(2), 343-372. doi: 10.3102/00346543050002343
103. Tuncer, M. ve Tanaş, R. (2022). Bilişsel esneklik ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2) , 467-479. doi: 10.32709/akusosbil.903722
104. Tutuş, A. (2019). 11-14 yaş arasında olan ergenlerin stresle başa çıkma tarzları ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması. 549642. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi), Çağ Üniversitesi, İstanbul.
105. Türkçapar, M. H. (2021). Bilişsel davranışçı terapi: Temel ilkeler ve uygulama (18. Baskı). Epsilon Yayınevi.
106. Twenge, J. M. (2000). The age of anxiety? birth cohort change in anxiety and Neuroticism, 1952-1993. Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 1007–1021. doi: 10.1037/0022-3514.79.6.1007
107. Ulusoy, S., Yavuz, K. F., Esen, F. B., Umut, G. ve Karatepe, H. T. (2016). Sınav kaygısına yönelik bilişsel grup terapisi. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 5(1), 28-37. https://www.jcbpr.org/fulltext/77-1451334331.pdf
108. Von der Embse, N., Jester, D., Roy, D., & Post, J. (2018). Test anxiety effects, predictors, and correlates: A 30-year meta-analytic review. Journal of Affective Disorders, 227, 483-493. doi: 10.1016/j.jad.2017.11.048
109. Wang, M. C., Haertal, G. D., & Walberg, H. J. (1993). Educational resilience in inner cities. M. C. Wang ve W. Gordon (Ed.), Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects, (pp. 45-72). Lawrence Erlbaum Associates.
110. Waxman, H. C., Rivera, H., & Powers, R. (2012). English language learners' educational resilience and classroom learning environment. Educational Research Quarterly, 35(4), 53. https://www.proquest.com/openview/5694a586a660d9cbc854055cd51c833b/1?pq-origsite=gscholar&cbl=48020
111. Werner, E. E. (1995). Resilience in development. Current Directions in Psychological Science, 4(3), 81–84. doi: 10.1111/1467-8721.ep10772327
112. Wine, J. (1971). Test anxiety and direction of attention. Psychological Bulletin, 76(2), 92. doi: 10.1037/h0031332
113. Yalom I. D., & Steiner H. (Ed.). (2008). Ergen Terapisi. (Y. Özkardeşler Şallı, Çev.). Prestij Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 1996, 1. Baskı).
114. Yavuz, H. Ç. ve Kutlu, Ö. (2016). Investigation of the factors affecting the academic resilience of economically disadvantaged high school students. Egitim ve Bilim, 41(186), 1-19. doi: 10.15390/EB.2016.5497
115. Yıldırım, İ. (2007). Depression, test anxiety, and social support among Turkish students preparing for the university entrance examination. Eurasian Journal of Educational Research, 29, 171–184. https://ejer.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/ejer_2007_issue_29.pdf
116. Yıldırım, M. (2023). Lise öğrencilerinde üstbiliş, psikolojik sağlamlık ve öz-şefkat ile sınav kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi̇. (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi), Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
117. Warriner-Gallyer, G. (2019). Examining the relationship between cognitive flexibility and constructs of anxiety. [Doctoral dissertation, University of Southampton]. http://eprints.soton.ac.uk/id/eprint/437437
118. You, H. S., & Yang, Y. K. (2014). The influence of self-resilience and academic self-concept on test anxiety in undergraduates. Journal of Korean Academy of Fundamentals of Nursing, 21(3), 275-282. doi: 10.7739/jkafn.2014.21.3.275
119. Zare, H., & Baradaran, M. (2019). Effectiveness of acceptance and commitment therapy (ACT) in improving of cognitive control and cognitive flexibility in anxious students. Quarterly of Applied Psychology, 12(4), 491-511. https://apsy.sbu.ac.ir/index.php/JPR/article/view/article_97162_968e2e01c3e8dcd3cf76a98d7ae77e5a.pdf
120. Zeidner, M. (1998). Test anxiety: The state of the art. Kluwer Academic Publishers.
121. Zeidner, M. (2004). Test anxiety. In C. Spielberger (Eds.), Encyclopedia of Applied Psychology. (pp. 545- 556). Elsevier Academic Press.