Cinsel Eğitim Temalı Çocuk Kitaplarına Yapılan Geribildirimlerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı çevrimiçi alışveriş platformlarında satışta olan cinsel eğitim temalı çocuk kitaplarına yapılan yorumların incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemenin kullanıldığı bu çalışmada, cinsel eğitim temalı çocuk kitapları içerdikleri konu, yaş grupları, yıl dağılımları ve yorumlarına göre incelenmiştir. İçerik analizine göre analiz edilen verilerin sonuçlarına göre yorumları incelenen kitaplarda çeşitli cinsel eğitim konularının işlendiği, kitapların çoğunlukla okul öncesi yaş grubuna hitap ettikleri ve çeşitli yıllarda yayımlanmış oldukları görülmüştür. Kitaplara yapılan yorumlarda cinsel eğitimin önemine işaret edilmiştir. Cinsel eğitimin çocuklara verilmesi sürecinde çocuk kitaplarının yardımcı kaynak olduğu belirtilmiştir. Cinsel eğitim temalı çocuk kitaplarının çocuklara önemli bilgi, beceri ve tutumları edindirdiği bildirilmiştir. Cinsel eğitim temalı çocuk kitaplarının içeriğinin din ile bütünleştirilerek sunulmasının cinsel eğitim açısından uygun olmadığı açıklanmıştır. Kitaplarda çocukların yaşına ve gelişimine uygun olmayan unsurların bulunabildiğine değinilmiştir. Kitapların resimlerinin konu ile ilişkili, canlı olduğu belirtilmiş; resim-metin oranı, baskı kalitesi gibi dış yapı özelliklerine yönelik görüşler bildirilmiştir. Kitapların iç yapı özelliğinden dil ve anlatımının; açık, sade, sürükleyici ve anlaşılır olduğu ifade edilmiştir. Kitapların yazımı, alımı ve kullanımına yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Cinsellik
• Cinsel Eğitim
• Çocuk Kitabı
• Çocuk Edebiyatı

Examination of Feedback on Sexuality Education-Themed Children's Books

Öz

The aim of this study is to examine the reviews of children's books with a sexuality education theme that are available for sale on online shopping platforms. This study employs document analysis, a qualitative research method, to analyze sexuality education themed children's books based on their topics, target age groups, publication years, and reviews. Content analysis of the data reveals that these books address various sexuality education topics, are primarily intended for preschool-aged children, and have been published in different years. Reviews emphasize the importance of sexuality education and highlight children's books as valuable resources in the sexuality education process. It is noted that sexuality education-themed children's books help children acquire essential knowledge, skills, and attitudes. However, integrating sexuality education content with religious elements is considered inappropriate for sexuality education purposes. Some books contain elements that may not be appropriate by age- or children development. Additionally, opinions on the external and internal structural features of the books are shared. Finally, suggestions regarding the writing, purchase, and use of these books are provided.

Anahtar Kelimeler

• Sexuality
• Sexuality Education
• Children's Book
• Children's Literature

Kaynakça

1. Akça, M. Ş., Şahin, M. ve Arslan, D. (2017). Öğrencilerin cinsel eğitimine ilişkin öğretmen algısı. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 515-522.
2. Bayrak Çelik, S. (2020). Mahremiyet ve cinselliğin önemi. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(27), 101-111. https://doi.org/10.29228/TIDSAD.48020
3. Botfield, J. R., Ratu, S., Turagabeci, E., Chivers, J., McDonald, L., Wilson, E. G. & Cheng, Y. (2021). Sexuality education for primary school students with disability in Fiji. Health Education Journal, 80(7), 785-798. https://doi.org/10.1177/00178969211011227
4. Boyacıoğlu, N. E., Karaçam, Z. D. ve Keser Özcan, N. (2017). Engellere rağmen cinsellik: Zihinsel yetersizliğe sahip olan bireylerde cinsellik. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(2), 275-280. https://doi.org/10.17681/hsp.291360
5. Craig, E. (2022). Teaching safeguarding through books: A content analysis of child sexual abuse prevention books. Journal of Child Sexual Abuse, 31(3), 257-275. https://doi.org/10.1080/10538712.2021.1985672
6. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten Kitap.
7. Crowley, A., Diakite, N., Healey-Akearok, G. & Horlick, S. (2022). A qualitative study on the perspectives of young adults in ıqaluit on school-based sexual health education. International Journal of Indıgenous Health, 17(1), 51-63. https://doi.org/10.32799/ijih.v17i2.36363
8. Deniz, Ü. ve Gözütok, A. (2017). Okul öncesi dönem çocuk kitaplarının cinsel gelişim ve cinsel eğitim açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(49), 424-431.

9. Dere, Z. (2023). Erken çocukluk döneminde temelleri atılan cinsel gelişimin dürtüler ve hormonlarla birlikte incelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 4(1), 29-42. https://doi.org/10.59062/ijpes.1275541
10. Dickson, E., Rishel-Brakey, H., Wilson, P., Hackett, J. M. & McWethy, M. (2024). Classroom voices: Youth perspectives to direct school-based sexual health education. Sex Education, 24(4), 479-496. https://doi.org/10.1080/14681811.2023.2218267
11. Ekiz, D. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık
12. Erbaş, E. ve Kurt, O. (2022). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin cinselliği ve cinsel eğitimine bütüncül bir bakış. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 1-16. https://doi.org/10.53444/deubefd.867676
13. Erbil, N., Orak, E. ve Bektaş, A. E. (2010). Anneler cinsel eğitim konusunda ne biliyor, kızlarına ne kadar cinsel eğitim veriyor? Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 366-383.
14. Filipović, K. (2018). Gender representation in children’s books: Case of an early childhood setting. Journal of Research in Childhood Education, 32(3), 310-325. https://doi.org/10.1080/02568543.2018.1464086
15. Frawley, P., & Wilson, N. J. (2016). Young people with intellectual disability talking about sexuality education and information. Sexuality and Disability, 34, 469-484. https://doi.org/10.1007/s11195-016-9460-x
16. Gergely, R. H. & Rusu, A. S. (2021). A qualitative investigation of parental attitudes and needs for sexual health education for children with autism in Romania. Journal of Educational Sciences & Psychology, 2, 64-75. https://doi.org/10.51865/JESP.2021.2.08
17. Gürsoy, E. ve Gençalp, N. S. (2010). Cinsel sağlık eğitiminin önemi. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 6(23). 29-36. https://doi.org/10.21560/spcd.98906
18. Güzelyurt, T. (2020). Okul öncesi dönemde cinsel eğitim ve cinsel istismardan korunma: Resimli çocuk kitaplarına yönelik bir inceleme. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 4(1), 54-69.
19. Hassamancıoğlu, U., ve Ceylan, Ş. (2023). Cinsel gelişim: Çocuk kitaplarında üreme. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 56(2), 651-704. https://doi.org/10.30964/auebfd.953130
20. Hurst, J. L., Widman, L., Brasileiro, L., Maheux, A. J., Evans-Paulson, R. & Choukas-Bradley, S. (2024). Parents’ attitudes towards the content of sex education in the USA: Associations with religiosity and political orientation. Sex Education, 24(1), 108-124. https://doi.org/10.1080/14681811.2022.2162871
21. Ishaq, J., Munshi, I., Liebhardt, B. & Goncy, E. A. (2023). Identifying gaps in sexual health education: What women learned and what women wish they learned. American Journal of Sexuality Education, 18(4), 523-539. https://doi.org/10.1080/15546128.2023.2169975
22. Kadıoğlu Polat, D. ve Üstün Budak, A. M. (2016). Cinsel eğitimin tanımı-önemi-Türkiye'de ve dünyada cinsel eğitim uygulamaları. S. Yağan Güder (Ed.), Erken çocuklukta cinsel eğitim ve toplumsal cinsiyet içinde (ss. 1-16). Eğiten Kitap.
23. Kardeş, S. ve Güney Karaman N. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin çocuğun cinsel eğitimine ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1554-1570. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471147
24. Kijak, R. J. (2011). A desire for love: Considerations on sexuality and sexual education of people with ıntellectual disability in Poland. Sexuality and Disability, 29, 65-74. https://doi.org/10.1007/s11195-010-9184-2
25. Korkmaz, B. C. (2023). Ergenlerde cinsel eğitimin okullardaki yeri ve önemi: Farklı ülkelerden uygulamalar. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 25-44.
26. Ladell, K. (2019). Spanish language children and teen books focusing on human sexuality and reproductive health. Public Library Quarterly, 38(2), 193-210. https://doi.org/10.1080/01616846.2018.1561169.
27. Lindsay, J. (2024). Where have all the girls gone? Examining gender representation within children’s picture books. Journal of Research in Childhood Education, 38(3), 433–458. https://doi.org/10.1080/02568543.2023.2280790
28. Öncü, E., Aktaş, G., Köksoy Vayısoğlu, S. ve Karakuş, E. (2019). Zihinsel engelli ergenlerin cinsel gelişim özellikleri ve ailelerin yaşadığı güçlükler: Tanımlayıcı çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 413-425. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.553739
29. Öztürk, G. M. ve Feyman-Gök, N. (2021). Erken çocukluk dönemine ait resimli çocuk kitaplarında cinsel eğitim unsurlarının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 403-419. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352293
30. Paprocka, N., & Wandel, A. (2022). Sex education and translations of books for children and young people-ıdeologies, characteristics, controversies. Przekładaniec: A Journal of Translation Studies, 40, 117-143. https://doi.org/10.4467/16891864ePC.22.006.16520
31. Sciaraffa, M., & Randolph, T. (2011). “You want me to talk to children about what?” Responding to the subject of sexuality development in young children. YC: Young Children, 66(4), 32-38. https://www.jstor.org/stable/42731276
32. Snyder, E. E. & Spreıtzer, E. (1976). Social correlates of attitudes toward sex education. Education (Chula Vista), 96(3), 222-225.
33. So, J., & Yang, S. (2021). Analysis of the concepts underpinning comprehensive sexuality education in nadaum children's books. The Journal of the Korea Contents Association, 21(8), 593-607. https://doi.org/10.5392/JKCA.2021.21.08.593
34. Song, J. (2025). Semiotic mediation of gender identity in Chinese children’s picture books on sexuality education. Sex Education, 1–15. https://doi.org/10.1080/14681811.2024.2446495
35. Spencer, N., Devereux, E., Wallace, A., Sundrum, R., Shenoy, M., Bacchus, C., & Logan, S. (2005). Disabling conditions and registration for child abuse and neglect: A population-based study. Pediatrics, 116(3), 609-613. https://doi.org/10.1542/peds.2004-1882
36. Sullivan, P. M., & Knutson, J. F. (2000). Maltreatment and disabilities: A population-based epidemiological study. Child Abuse & Neglect, 24(10), 1257-1273. https://doi.org/10.1016/s0145-2134(00)00190-3
37. Şahin, D. ve Özaydınlı, F. B. (2023). TÜBİTAK resimli çocuk kitaplarının toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 255-285. https://doi.org/10.19171/uefad.1171382
38. Teke, H. ve Melekoğlu, M. (2022). Erken çocukluk dönemi cinsel eğitim çalışmalarının incelenmesi: Sistematik bir derleme. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 144-160. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1106519
39. Tissot C. (2009). Establishing a sexual identity. Case studies of learners with autism and learning difficulties. Autism: The İnternational Journal of Research and Practice, 13(6), 551–566. https://doi.org/10.1177/1362361309338183
40. Tuğrul, B. ve Artan, İ. (2001). Çocukların cinsel eğitimleri ile ilgili anne görüşlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 141–149.
41. Tuğut, N. ve Gölbaşı, Z. (2019). Okul öncesi dönem çocuğu olan (3-6 yaş) ebeveynlerin cinsel eğitim tutumlarının belirlenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 13(3), 287-294. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.610610
42. Uçar-Rasmussen, M. ve Çifci-Tekinarslan, İ. (2024). Zihin yetersizliği olan bireylere cinsel istismarı önleme becerisinin kazandırılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 25(1), 71-92. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1073974
43. Ünlüer, E. ve İnan, R. (2021). Okul öncesi öğretmen adaylarının cinsel eğitim hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 377-397. http://doi.org/10.33400/kuje.908351
44. Yameng Liang, J., O’Halloran, K. & Tan, S. (2016). Where do I come from? Metaphors in sex education picture books for young children in China. Metaphor and Symbol, 31(3), 179-193. https://doi.org/10.1080/10926488.2016.1187039
45. Yameng Liang, J., Tan, S. & O’Halloran, K. (2017). Representing sexuality and morality in sex education picture books in contemporary China. Social Semiotics, 27(1), 107-126. https://doi.org/10.1080/10350330.2016.1161117
46. Yameng-Liang, J. & Bowcher, W. L. (2019). Legitimating sex education through children’s picture books in China. Sex Education, 19(3), 329-345. https://doi.org/10.1080/14681811.2018.1530104
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
48. Yörükoğlu, A. (2006). Çocuk ruh sağlığı. Özgür Yayıncılık.