Araştırmacı Öğretmenin Desteklenmesi: Bir Durum Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı 2006 yılı veya sonrasında kurulmuş Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin eğitim fakültelerinde lisansüstü öğrenimlerine devam eden öğretmenlerin bilimsel araştırma bilgi, beceri ve tutumlarının geliştirilmesini amaçlayan bir proje bağlamında, projenin eğitim alanında araştırma yapmak için gerekli temel nitelikleri ne düzeyde geliştirdiğini katılımcıların bakış açılarına dayalı olarak incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak tasarlanan bu araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemesi ile seçilen ve araştırmanın gerçekleştirildiği projede yer alan 27 katılımcı oluşturmuştur. Veriler yüz yüze gerçekleştirilen beş odak grup görüşmesi ile toplanmış ve verilerin analizi içerik analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular katılımcıların bu eğitimi etkili bulduklarını ve projenin bilgi, beceri ve tutum-inanç olmak üzere üç temel boyutta kendilerinin bilimsel araştırma yapma yeterliklerini çeşitli açılardan geliştirdiğini ortaya koymuştur. Bu bakımdan, araştırmadan elde edilen sonuçlar hizmet öncesi öğretmen eğitiminde, hizmet içi öğretmen eğitiminde ve lisansüstü eğitimde bireylerin bilimsel araştırma becerilerinin güçlendirilmesine ışık tutabilecek öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen Eğitimi,Araştırmacı Öğretmen,Bilimsel Araştırma Yeterlikleri,Durum Çalışması

Empowering Teachers As Researchers: A Case Study

Öz

The purpose of this study is to investigate how well a project that aimed to develop scientific research competencies of teachers who were also graduate students in the faculties of education at different universities – those established in 2006 or later in Turkey - was conducive to develop the knowledge, skills, and attitudes that are considered as essential for the process of carrying out research in education, as perceived by participating teachers. Designed as a qualitative case study, the sample involved 27 participants who had been selected for the project through criterion sampling and maximum variation sampling strategies. The data were collected through five semi-structured face-to-face focus group interviews and analyzed by content analysis method. Considering the findings of the study, the participants articulated that they found this training effective and the project helped them improve their scientific research competencies in three dimensions: (1) knowledge, (2) skills, and (3) attitudes-beliefs. In light of the findings, the present study offers essential implications to pre-service teacher education, in-service teacher education, and graduate education for developing the scientific research competencies of individuals more effectively.

Anahtar Kelimeler

• Teacher Education,Teacher as Researcher,Scientific Research Competencies,Case Study

Kaynakça

1. Akgün, L. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri dersine ilişkin öğretmen adaylarının algı ve beklentileri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(27), 21-30.
2. Ateş, S. (2005). Öğretmen adaylarının değişkenleri belirleme ve kontrol etme yeteneklerinin geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 21-39.
3. Ateş, S. ve Yıldırım, K. (2015). Türk öğretmenlerin gözüyle eğitim araştırmalarının uygulamaya yansıma durumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29), 110-132.
4. Ayaydın, A. ve Kurtuldu, M. K. (2010). Güzel sanatlar eğitimi bölümü öğrencilerinin bilimsel araştırma yöntemleri dersine ilişkin tutumları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 10(2), 1-8.
5. Aydın, R., Şahin, H. ve Topal, T. (2008). Türkiye’de ilköğretime sınıf öğretmeni yetiştirmede nitelik arayışları. TSA, 12(2), 119-142.
6. Azar, A. (2011). Türkiye’de öğretmen eğitimi üzerine bir söylem: Nitelik mi, nicelik mi? Journal of Higher Education and Science, 1(1), 36-38. doi:10.5961/jhes.2011.004.
7. Babkie, A. M., & Provost, M. C. (2004). Teachers as researchers. Intervention in School and Clinic, 39(5), 260-268. doi:10.1177/10534512040390050201.
8. Becker, B. J., Kennedy, M. M., & Hundersmarck, S. (2003, Nisan). Communities of scholars, research, and debates about teacher quality. Sözel bildiri, American Educational Research Association Konferansı (AERA), Chicago.

9. Biçer, M., Bozkırlı, K. Ç. ve Er, O. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 50, 327-342 doi:10.14222/Turkiyat33.
10. Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (2007). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods (5th ed.). The USA: Pearson Education.
11. Broekkamp, H., & van Hout-Wolters, B. (2007). The gap between educational research and practice: A literature review, symposium, and questionnaire. Educational Research and Evaluation: An International Journal on Theory and Practice, 13(3), 203-220. doi:10.1080/13803610701626127.
12. Büyüköztürk, Ş. (1997). Araştırmaya yönelik kaygı ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Yönetimi, 3(4), 453-464.
13. Büyüköztürk, Ş. (1999). İlköğretim okulu öğretmenlerinin araştırma yeterlikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18, 257-269.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
15. Camuzcu Aşiroğlu, S. (2016). Öğretmen adaylarının bilimsel araştırmaya yönelik tutumları ile bilimsel araştırma dersindeki başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 72-84. doi:10.29065/usakead.232429.
16. Cerit Berber, N. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin ve öğretmenlerinin eğitim araştırmalarına bakışı. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 142-159.
17. Cochran-Smith, M., & Fries, K. (2008). Research on teacher education: changing times, changing paradigms. İçinde M. Cochran-Smith, S. Feiman-Nemser, & D. J. McIntyre (Ed.), Handbook of research on teacher education: Enduring questions in changing contexts (s. 1050-1093). New York, NY: Routledge/Taylor Francis and The Association of Teacher Educators.
18. Cochran-Smith, M., & Lytle, S. L. (1990). Research on teaching and teacher research: The issues that divide. Educational Researcher, 19(2), 2-11. doi:10.3102/0013189X019002002.
19. Cochran-Smith, M., & Lytle, S. L. (1993). Inside/outside teacher research and knowledge. New York, NY: Teachers College, Columbia University.
20. Cochran-Smith, M., & Lytle, S. L. (1998). Teacher research: The question that persists. International Journal of Leadership in Education Theory and Practice, 1(1), 19-36. doi:10.1080/1360312980010103
21. Cochran-Smith, M., & Lytle, S. L. (1999). The teacher research movement: A decade later. Educational Researcher, 28(7), 15-25. doi:10.3102/0013189X028007015
22. Crawford, K., & Adler, J. (1996). Teachers as researchers in mathematics education. İçinde A. J. Bishop, K. Clements, C. Keitel, J. Kilpatrick, & C. Laborde (Ed.), International handbook of mathematics education (s. 1187-1205). Dordrecht, The Netherlands: Kluwer Academic Publishers.
23. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
24. Çakıroğlu, E. ve Çakıroğlu, J. (2003). Reflections on teacher education in Turkey. European Journal of Teacher Education, 26(2), 253-264.
25. Çepni, S. ve Küçük, M. (2003). Eğitim araştırmalarının fen bilgisi öğretmenlerinin uygulamaları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi: Bir örnek olay çalışması. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(12), 75-84.
26. Çetin, A. ve Dikici, R. (2014). Eğitim bilimlerinde araştırma yöntemleri dersinin etkililiği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(3), 981-994.
27. Darling-Hammond, L. (2010). Evaluating teacher effectiveness: How teacher performance assessments can measure and improve teaching. https://edpolicy.stanford.edu/sites/default/files/publications/evaluatingteacher-effectiveness_0.pdf adresinden elde edildi.
28. Darling-Hammond, L., & Sykes, G. (2003). Wanted: A national teacher supply policy for education: The right way to meet the “highly qualified teacher” challenge. Education Policy Analysis Archives, 11(33), 1-55. doi:10.14507/epaa.v11n33.2003.
29. Darling-Hammond, L., & Youngs, P. (2002). Defining “highly qualified teachers”: What does “scientifically-based research” actually tell us? Educational Researcher, 31(9), 13-25. doi:10.3102/0013189X031009013
30. Day, C. (2013). Teacher quality in the twenty first century: New lives, old truths. İçinde X. Zhu, & K. Zeichner (Ed.), Preparing teachers for the 21st century (s. 21-38). Berlin Heidelberg: Springer.
31. Ekiz, D. (2006). Primary school teachers’ attitudes towards educational research. Educational Sciences: Theory & Practice, 6(2), 395-402.
32. Ekiz, D. ve Yiğit, N. (2012). Öğretmen adaylarının eğitim araştırmalarının amaç ve çeşitleri hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(Mayıs, 2012), 3-20.
33. Elliot, J. (1993). Three perspectives on coherence and continuity in teacher education. İçinde J. Elliot (Ed.), Reconstructing teacher education (s. 15-19). London: Falmer Press.
34. European Commission (2013). Supporting teacher competence development for better learning outcomes. http://ec.europa.eu/assets/eac/education/experts-groups/2011-2013/teacher/teachercomp_en.pdf adresinden elde edildi.
35. Goldhaber, D. (2007). Everyone’s doing it, but what does teacher testing tell us about teacher effectiveness? The Journal of Human Resources, 42(4), 765-794.
36. Gopinathan, S., Tan, S., Yanping, F., Devi, L., Ramos, C., & Chao, E. (2008). Transforming teacher education: Redefined professionals for 21st century schools. https://www.nnstoy.org/download/preparation/Transforming%20Teacher%20Education%20Report.pdf adresinden elde edildi.
37. Hanushek, E. A., & Rivkin, S. G. (2010). Generalizations about using value-added measures of teacher quality. The American Economic Review, 100(2), 267-271.
38. Hargreaves, A. (1995). Revisiting voice. Educational Researcher, 25, 12-19. doi:10.3102/0013189X025001012
39. Iliško, D., Ignatjeva, S., & Mičule, I. (2010). Teachers as researchers: Bringing teachers’ voice to the educational landscape. Journal of Teacher Education for Sustainability, 12(1), 51-65. doi:10.2478/v10099-009-0046-x
40. Kincheloe, J. L. (2012). Teachers as researchers: Qualitative inquiry as a path to empowerment (Classic ed.). London and New York, NY: Routledge.
41. Korkmaz, Ö., Şahin, A. ve Yeşil, R. (2011). Öğretmenlerin bilimsel araştırmalara ve araştırmacılara ilişkin düşünceleri. Kuramsal Eğitimbilim, 4(2), 109-127.
42. Korthagen, F. A. J. (2007). The gap between research and practice revisited. Educational Research and Evaluation, 13(3), 303-310. doi:10.1080/13803610701640235
43. Kuzu, A. (2009). Öğretmen yetiştirme ve mesleki gelişimde eylem araştırması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 425-433.
44. Küçük, M. ve Çepni, S. (2005). Implementation of an action research course program for science teachers: A case for Turkey. The Qualitative Report, 10(2), 190-207.
45. Küçükoğlu, A., Taşgın, A. ve Çelik, N. (2013). Öğretmen adaylarının bilimsel araştırma sürecine ilişkin görüşleri üzerine bir inceleme: Eğitim bilimleri bölümü örneği. TSA, 17(3), 11-24.
46. Kvale, S. (2007). Doing interviews (1st ed.). London: Sage Publications, Inc.
47. Long, D., & Riegle, R. P. (2002). Teacher education: The key to effective school reform. Westport, CT: Bergin & Garvey.
48. Lytle, S. L., & Cochran-Smith, M. (1992). Teacher research as a way of knowing. Harvard Educational Review, 62(4), 447-475.
49. Marshall, C., & Rossman, G. B. (2011). Designing qualitative research (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
50. Maxwell, J. A. (2013). Qualitative research design: An interactive approach (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
51. May, W. T. (1993). “Teachers as researchers” or action research: What is it, and what good is it for art education? Studies in Art Education, 34(2), 114-126.
52. McIntyre, D. (2005). Bridging the gap between research and practice. Cambridge Journal of Education, 35(3), 357-382. doi: 10.1080/03057640500319065
53. MEB (Millî Eğitim Bakanlığı). (2006). TEDP: Temel eğitime destek projesi “öğretmen eğitimi bileşeni”: Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/13161921_YYretmenlik_MesleYi_Genel__YETERLYKLERi_onaylanan.pdf adresinden elde edildi.
54. MEB (Millî Eğitim Bakanlığı). (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_12/11115355_YYRETMENLYK_MESLEYY_GENEL_YETERLYKLERY.pdf adresinden elde edildi.
55. Metin, M. (2015). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem.
56. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
57. Nartgün, Z., Uluman, M., Akın, Ç., Çelik, T. ve Çevik, C. (2008, Eylül). Öğretmen adaylarının bilimsel araştırma öz yeterliklerinin incelenmesi. Sözel bildiri, 17. Eğitim Bilimleri Kongresi, Sakarya.
58. Nye, B., Konstantopoulos, S., & Hedges, L. (2004). How large are teacher effects? Educational Evaluation and Policy Analysis, 26, 237–257. doi:10.3102/01623737026003237
59. OECD (Organisation for Economic Co-Operation). (2005). Teachers matter: Attracting, developing and retaining effective teachers. https://www.oecd.org/edu/school/34990905.pdf adresinden elde edildi.
60. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods (2nd ed.). Newbury Park, CA: Sage Publications, Inc.
61. Polat, M. (2014). Eğitim fakültesi öğrencilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 77-90.
62. Postholm, M. B. (2009). Research and development work: Developing teachers as researchers or just teachers? Educational Action Research, 17(4), 551-565. doi:10.1080/09650790903309425
63. Rice, J. K. (2003). Teacher quality: Understanding the effectiveness of teacher attributes. Washington, D.C.: Economic Policy Institute.
64. Robinson, V. (2003). Teachers as researchers: A professional necessity? SET: Research Information for Teachers, 1, 27-29.
65. Sarı, M. (2006). Teacher as a researcher: Evaluation of teachers’ perceptions on scientific research. Educational Sciences: Theory & Practice, 6(3), 880-887.
66. Şahin, Ç. ve Arcagök, S. (2013). İlköğretim öğretmenlerinin eğitim araştırmalarına yönelik yaklaşımları. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 1-20.
67. Taşdemir, M. ve Taşdemir, A. (2011). Öğretmen adaylarının bilimsel araştırmaları inceleme yeterlikleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 343-353.
68. Tomakin, E. (2007). Bilimsel araştırma yöntemleri dersinin etkin öğretilmesinin incelenmesi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 37-65.
69. Uçgun, D. ve Ünal, E. (2015). Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarının incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 85-94.
70. Vanderlinde, R., & van Braak, J. (2010). The gap between educational research and practice: Views of teachers, school leaders, intermediaries and researchers. British Educational Research Journal, 36(2), 299-316. doi:10.1080/01411920902919257
71. van Zee, E. H. (1998). Preparing teachers as researchers in courses on methods of teaching science. Journal of Research in Science Teaching, 35(7), 791-809. doi:10.1002/(SICI)1098-2736(199809)35:7<791::AID-TEA8>3.0.CO;2-G
72. Wayne, A. J., & Youngs, P. (2003). Teacher characteristics and student achievement gains: A review. Review of Educational Research, 73(1), 89-122. doi:10.3102/00346543073001089
73. Yenilmez, K. ve Ata, A. (2012, Haziran). Matematik öğretmeni adaylarının bilimsel araştırmalara yönelik tutumlarının incelenmesi. Sözel bildiri, X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Niğde.
74. Yıldırım, A. (2011). Öğretmen eğitiminde çatışma alanları ve yeniden yapılanma. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-17.
75. Yıldırım, A. (2013). Türkiye’de öğretmen eğitimi araştırmaları: Yönelimler, sorunlar ve öncelikli alanlar. Eğitim ve Bilim, 38(169), 175-191.
76. Yıldırım, A. (2018). Prof. Dr. Ali Yıldırım ile Türkiye’de öğretmen yetiştirme süreci üzerine/Yazar: TEDMEM. https://tedmem.org/dosya-konusu/prof-dr-ali-yildirim-ile-turkiyede-ogretmen-yetistirme-sureci-uzerine adresinden elde edildi.
77. Yıldırım, A., İlhan, N., Şekerci, A. R. ve Sözbilir, M. (2014). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin eğitim araştırmalarını takip etme, anlama ve uygulamalarda kullanma düzeyleri: Erzurum ve Erzincan örneği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(1), 81-100.
78. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
79. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
80. Zeichner, K. M. (1983). Alternative paradigms of teacher education. Journal of Teacher Education, 34(3), 3-9. doi:10.1177/00224871830340030