Öğretmen Adaylarının Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği Algıları: Pamukkale Üniversitesi Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve pedagojik formasyon sertifika programına kayıtlı öğretmen adaylarının meslek öncesi öğretmen kimliği algılarını belirlemek ve çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın verileri, 2018-2019 Güz yarıyılında Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören 577 öğretmen adayı ve pedagojik formasyon sertifika programına kayıtlı 502 öğretmen adayı olmak üzere, toplam 1.079 katılımcıdan uygun örnekleme yöntemiyle elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Arpacı ve Bardakçı (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği Ölçeği (MÖÖKÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları tüm öğretmen adaylarının yüksek düzeyde meslek öncesi öğretmen kimliği algısına sahip olduklarını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, öğretmen adaylarının meslek öncesi öğretmen kimliği algıları cinsiyet, fakülte, bölüm ve eğitim fakültesi sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Araştırma sonuçları öğretmen eğitimi program tasarımlarında, öğretmen meslek kimliğinin dikkate alınması gerektiğine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği,Pedagojik Formasyon Sertifika Programı,Öğretmen Meslek Kimliği

Perception of the Pre-service Teachers on the Early Teacher Identity: Pamukkale University Case

Öz

The purpose of this study was to determine the perceptions of the pre-service teachers enrolled in the Pamukkale University Faculty of Education and pre-service teachers enrolled in the pedagogical formation certificate program on early teacher identity and to examine it according to various parameters. The data of the study were collected from a total of 1079 participants; of which 577 were pre-service teachers from Pamukkale University Faculty of Education and 502 are pre-service teachers enrolled in the pedagogical formation certificate program during 2018-2019 Fall semester through convenience sampling. Early Teacher Identity Measure (ETIM) adopted into Turkish by Arpacı and Bardakçı (2015) was used to collect data. The findings of the study revealed that all pre-service teachers had a high level of early teacher identity perception. In addition, pre-service teachers' perceptions of early teacher identity showed significant differences according to gender, faculty, department, and education faculty class levels. The results of the research suggest that teacher professional identity should be taken into consideration in the design of the teacher education program.

Anahtar Kelimeler

• Early Teacher Identity,Pedagogical Formation Certificate Program,Teacher Professional Identity

Kaynakça

1. Akkerman, S. F. & Meijer, P. C. (2011). A dialogical approach to conceptualizing teacher identity. Teaching and Teacher Education, 27(2), 308–319. doi:10.1016/j.tate.2010.08.013
2. Aksoy, M.E. (2010). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları (Gaziosmanpaşa Üniversitesi örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 197-212.
3. Aptekin Yolcu, M. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının meslek öncesi öğretmen kimlik algılarının incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
4. Arpacı, D. ve Bardakçı, M. (2015). Meslek öncesi öğretmen kimliği ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(3), 687-719. doi:10.21547/jss.256762
5. Beauchamp, C. & Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: An overview of issues in the literature and implications for teacher education. Cambridge Journal of Education, 39(2), 175–189 doi: 10.1080/03057640902902252
6. Beijaard, D., Meijer, P. C., & Verloop, N. (2004). Reconsidering research on teachers’ professional identity. Teaching and Teacher Education, 20(2), 107–128. doi: 10.1016/j.tate.2003.07.001
7. Boz, Y. ve Boz, N. (2008). Kimya ve matematik öğretmen adaylarının öğretmen olma nedenleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(1), 137-144.
8. Bullough, R. V. (1997). Practicing theory and theorizing practice in teacher education. In J. Loughran & T. Russell, (Eds.), Teaching about teaching (pp. 13–31). London/Washington, DC: Falmer.

9. Chong, S., Low, E., & Goh, K. (2011). Emerging professional teacher identity of pre-service teachers. Australian Journal of Teacher Education, 36(8), 50–64.
10. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2011). Research methods in education. Oxon:Routledge.
11. Cooper, K. & Olson, M. R. (1996). The multiple ‘I’s’ of teacher identity. In M. Kompf, W. R. Bond, D. Dworet, & R. T. Boak (Eds.), Changing research and practice: Teachers’ professionalism, identities and knowledge (pp. 78–89). London/Washington, DC: The Falmer Press.
12. Creswell, J. W. (2012). Educational research planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Boston: Pearson Education.
13. Çermik, H., Doğan, B. ve Şahin, A. (2010). Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini tercih sebepleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 201-212.
14. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve Lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
15. Epstein, A. L. (1978). Ethos and identity: Three studies in ethnicity. New Jersey: AldineTransaction.
16. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. NewYork: W.W. Norton & Company.
17. Esen, Y. (2007). Sexism in school textbooks prepared under education reform in Turkey. Journal for Critical Education Policy Studies, 5(2), 466-493.
18. Esen, Y. ve Bağlı, M. T. (2002). İlköğretim ders kitaplarındaki kadın ve erkek resimlerine ilişkin bir inceleme. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1-2), 143-154.
19. Fraenkel, J. R., Wallen, N., & Hyun, H. (2015). How to design and evaluate research in education. NY: McGraw Hill.
20. Friesen, M. D. & Besley, S. C. (2013). Teacher identity development in the first year of teacher education: A developmental and social psychological perspective. Teaching and Teacher Education, 36, 23–32. doi:10.1016/j.tate.2013.06.005
21. Gee, J. P. (2000). Chapter 3: Identity as an analytic lens for research in education. Review of research in education, 25(1), 99-125. doi:10.3102/0091732X025001099
22. Gökçen, M. ve Büyükgöze-Kavas, A. (2018). Meslek seçiminde toplumsal cinsiyetin rolü: Bir ölçek geliştirme çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 1(1), 48-67.
23. Gür, B. S., Çelik, Z., Bozgeyikli, H. ve Yurdakul, S. (2018). Eğitime bakış 2018: İzleme ve değerlendirme raporu. Ankara: Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi.
24. Haskan Avcı, Ö., Karababa, A. ve Zencir, T. (2019a). Toplumsal cinsiyet bağlamında erkek okul öncesi öğretmen adayları: Algıladıkları güçlükler ve gelecek kaygıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(4), 1092-1106. doi:10.16986/HUJE.2018046235
25. Haskan Avcı, Ö., Tozar, M. Z., Hasret, Y., Yiğit, S. ve Özdemir, E. (2019b). Toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimi ölçeğinin geliştirilmesi-kız öğrenci formu. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(45), 252-266. doi:10.9779/PUJE.2018.232
26. Holland, D., Lachicotte, W., Skinner, D. & Cain, C. (1998). Identity and agency in cultural worlds. Cambridge, MA: Harvard University Press.
27. Ivanova, I. & Skara-MincĿne, R. (2016). Development of professional identity during teacher’s practice. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 232, 529–536. doi:10.1016/j.sbspro.2016.10.073
28. Karalı, M. A. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının meslek öncesi öğretmen kimlik düzeyleri ile olası benlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Uşak.
29. Kyriacou, C. & Coulthard, M. (2000). Undergraduates’ views of teaching as a career choice. Journal of Education for Teaching, 26(2), 117-126.
30. Luehmann, A. L. (2007). Identity development as a lens to science teacher preparation. Science Education, 91(5), 822–839. doi:10.1002/sce.20209
31. Luehmann, A. L. & Tinelli, L. (2008). Teacher professional identity development with social networking technologies: learning reform through blogging. Educational Media International, 45(4), 323-333. doi:10.1080/09523980802573263
32. Mead, G. H. (1934). Mind, self and society. Chicago: The University of Chicago Press.
33. MEB (2017). Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği. http://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar /2017_11/10113305_yeni_rehbrlk_yon.pdf adresinden elde edildi.
34. Mitchell, A. (1997). Teacher identity: A key to increased collaboration. Action in Teacher Education, 19(3), 1–14. doi:10.1080/01626620.1997.10462875
35. OECD, (2019). Education at a glance 2019: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris. doi:10.1787/f8d7880d-en
36. Özçatal, E. Ö. (2011). Ataerkillik, toplumsal cinsiyet ve kadının çalışma yaşamına katılımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 1(1), 21-39.
37. Parlaktuna, İ. (2010). Türkiye’de cinsiyete dayalı mesleki ayrımcılığın analizi. Ege Akademik Bakış, 10(4), 1217-1230.
38. Reio, T. G. (2005). Emotions as a lens to explore teacher identity and change: A commentary. Teaching and Teacher Education, 21(8), 985–993. doi:10.1016/j.tate.2005.06.008
39. Richmond, G., Juzwik, M. M., & Steele, M. D. (2011). Trajectories of teacher identity development across institutional contexts: Constructing a narrative approach. Teachers College Record, 113(9), 1863–1905.
40. Rodgers, C. & Scott, K. (2008). The development of the personal self and identity in learning to teach. Handbook of Research on Teacher Education.
41. Rus, C. L., Tomşa, A. R., Rebega, O. L., & Apostol, L. (2013). Teachers’ professional identity: A content analysis. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 78, 315-319. doi:10.1016/j.sbspro.2013.04.302
42. Saban, A. (2003). A Turkish profile of prospective elementary school teachers and their views of teaching. Teaching and Teacher Education, 19, 829-846.
43. Sachs, J. (2001). Teacher professional identity: Competing discourses, competing outcomes. Journal of Education Policy, 16(2), 149–161. doi:10.1080/02680930116819
44. Sachs, J. (2005). Teacher education and the development of professional identity: Learning to be a teacher. In P. M. Denicolo, & M. Kompf (Eds.), Connecting policy and practice: Challenges for teaching and learning in schools and universities (pp. 5-21). London: Routledge, Taylor and Francis Group. doi:10.4324/9780203012529
45. Samuel, M. (2008). Accountability to whom? For what? Teacher identity and the force field model of teacher development. Perspectives in Education, 26(2), 3-16.
46. Sayılan, F. (2012). Toplumsal cinsiyet ve eğitim. Ankara: Dipnot Yayınları.
47. Tan, M. (2000). Eğitimde kadın erkek eşitliği ve Türkiye gerçeği. Kadın erkek eşitliğine doğru yürüyüş içinde (19-115). İstanbul: TÜSİAD Yayınları.
48. Troman, G. (2008). Primary teacher identity, commitment and career in performative school cultures. British Educational Research Journal, 34(5), 619–633. doi:10.1080/01411920802223925
49. Ulubey, Ö., Yıldırım, K. ve Alpaslan, M. M. (2018). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programının öğretmen adaylarının öğretmen kimliği algısına etkisinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 48-55. doi:10.21666/muefd.403519
50. Uluyol, Ç. ve Şahin, S. (2018). Pedagojik formasyon öğrencilerinin öğretmen kimliği ve mesleki kaygı durumlarının incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(4), 1051-1072.
51. Usluer, L. (2000). Kadın öğretmenlerin yönetici konumlara yükseltilmeme nedenleri konusundaki öğretmen ve yönetici görüşlerinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
52. Walkington, J. (2005). Becoming a teacher: Encouraging development of teacher identity through reflective practice. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 33(1), 53-64. doi:10.1080/1359866052000341124
53. Yaşar, M., Karabay, A. ve Bilaloğlu, R. G. (2013). “Şimdi ben öğretmen mi oldum?” Öğretmenlik kimliğinin oluşmasında etkili olan etkenlere yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Turkish Studies,, 8(7), 269-282. doi:10.7827/TurkishStudies.5337