Özel Yetenekli Öğrencilerin Mühendislik Algılarının Çiz-Yaz-Anlat Tekniği Kullanılarak İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, özel yetenekli öğrencilerin mühendislik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi desenlerinden olgubilim kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı birinci döneminde Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir bilim ve sanat merkezinde öğrenim gören 76 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, çiz-yaz-anlat tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yürütülmüştür. Öğrencilerin mühendislik kavramına yönelik çizimleri incelendiğinde, toplamda 253 çizim olmak üzere, 54 farklı çizim yaptıkları tespit edilmiştir. Mühendislik kavramına yönelik öğrenci çizimleri altı kategori altında toplanmış ve öğrencilerin en çok ürün kategorisi altında çizim yaptıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin daha çok inşaat, bilgisayar ve erkek bireylere yönelik çizim yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda da öğrencilerin önemli bir kısmı mühendisliğin otomotiv, bilgisayar ve inşaat alanları ile ilgili olduğunu belirtmişlerdir. Bu sonuca göre, özel yetenekli öğrencilerin toplum tarafından kabul görmüş mühendislik algılarını devam ettirdikleri ifade edilebilir. Bu kapsamda özel yetenekli öğrencilerin mühendislik algılarını zenginleştirmek için farklı mühendislik temelli STEM etkinliklerinin öğretim programlarında yer alması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• STEM eğitimi
• Mühendislik algısı
• Özel yetenekli öğrenci
• Çiz-yaz-anlat
• Fenomenoloji

Examination of Engineering Perceptions of Gifted Students by Using Draw-Write-Tell

Öz

In this research, it was aimed to examine the engineering perceptions of gifted students. Phenomenology design, which is a qualitative research design, was used in the research. The sample group consisted of 76 gifted students studying in a Science and Art Center located in the Eastern Anatolia region in the 2019-2020 academic years. The multi-method method was used to collect the data, and the data were collected in accordance with the draw-write-tell technique. Content analysis was carried out in the analysis of the data. When the drawings of the students for engineering concept were examined, of 253 student drawings, there were 54 varying versions. Students' drawings related to the concept of engineering were grouped under six categories, and it was determined that the students mostly draw under the product category. In addition, it was concluded that students mostly draw on construction, computer, and male individuals. As a result of the interviews, a significant part of the students stated that engineering is related to automotive, computer, and construction fields. With this result, it can be stated that gifted students continue their engineering perceptions accepted by the society. In this context, it is suggested that different engineering-based STEM activities should be included in the curricula in order to enrich the engineering perceptions of gifted students.

Anahtar Kelimeler

• STEM education
• Engineering perception
• Gifted students
• Draw-write-tell
• Phenomenology

Kaynakça

1. Akaygun, S. ve Aslan-Tutak, F. (2016). STEM images revealing STEM conceptions of preservice chemistry and mathematics teachers. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 4(1), 56-71. doi:10.18404/ijemst.44833
2. Akbaş, M. ve Çetin, P. S. (2018). Üstün yetenekli öğrencilerin çeşitli sosyobilimsel konulara ilişkin argümantasyon kalitesinin ve informal düşünme becerisinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 12(1), 339-360. doi:10.17522/balikesirnef.437794
3. Ataman, A. (2004). Üstün zekâlı ve üstün özel yetenekli çocuklar. M. R. Şirin, A. Kulaksızoğlu, A. E. Bilgili (Ed.), Üstün yetenekli çocuklar seçilmiş makaleler kitabı içinde. (ss. 155-168). İstanbul: Çocuk Vakfı.
4. Aydın, G., Saka, M. ve Guzey, S. (2018). Engineering knowledge level measurement scale for students in grades 4 through 8. Elementary Education Online, 17(2), 750-768 doi:10.17051/ilkonline.2018.419071
5. Balçın, M. D. ve Ergün, A. (2019). Altıncı sınıf öğrencilerinin gözünden havacılık ve uzay mühendisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(45), 1-21. doi:10.9779/PUJE.2018.219
6. Balçın, M. D. ve Topaloğlu, M. Y. (2019). Okul dışı öğrenme ortamlarında ilkokul öğrencilerinin mühendislere ve bilim insanlarına yönelik algılarının incelenmesi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(1), 157-170.
7. Benek, İ. ve Akçay, B. (2018). Hayal dünyamda STEM! Öğrencilerin STEM alanında yaptıkları çizimlerin incelenmesi. Journal of STEAM Education, 1(2), 79-107.
8. Bilen, K., Irkıçatal, Z. ve Ergin, S. (2014, Eylül). Ortaokul öğrencilerinin bilim insanı ve mühendis algıları. Sözel Bildiri, XI. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Adana.

9. Brownlee, J. Curtis, E. Spooner-Lane, R., & Feucht, F. (2017) Understanding children's epistemic beliefs in elementary education. Education 3-13-International Journal of Primary, Elementary and Early Years Education, 45(2), 191-208. doi:10.1080/03004279.2015.1069369
10. Bulut, E. ve Akçacı, T. (2017). Industry 4.0 and within the scope of innovation indicators analysis of Turkey. ASSAM International Refereed Journal, 4(7), 50-72.
11. Büyüköztürk Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (13. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
12. Campbell, C., Speldewinde, C., Howitt, C., & MacDonald, A. (2018). STEM practice in the early years. Creative Education Journal Special Edition Preschool Education Research, 9(1), 11-25. doi:10.4236/ce.2018.91002
13. Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2015). Araştırma yöntemleri. (A. Aypay, çev. ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Chubb, I. (2013). Science technology, engineering and mathematics in the national ınterest: A strategic approach. Canberra: Office of the Chief Scientist, Australian Government.
15. Cunnignham, C. M., Lachapelle, C., & Lindgren-Streicher, A. (2005). Assessing elementary school students’ conceptions of engineering and technology. Proceedings of the 2005 American Society for Engineering Education Annual Conference & Exposition.
16. Çakmak, B., Bilen, K. ve Taner, M. S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin mühendis ve mühendislik algıları. Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(1), 32-43. doi:10.35346/aod.559599
17. Çetin, B, Y. ve Asiltürk, E. (2017). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin mühendislik imajları. The Journal of New Trends in Educational Sciences, 1(1), 55-66.
18. Çetinkaya, Ç. ve İnci, G. (2019). Üstün zekâlı ve yetenekli çocukların erken çocukluk döneminde tanılanmasında öğretmenlerin düşünceleri. Kastamonu Education Journal, 27(3), 959-968. doi:10.24106/kefdergi.2130
19. Çitil, M. ve Ataman, A. (2018). İlköğretim çağındaki üstün yetenekli öğrencilerin davranışsal özelliklerinin eğitim ortamlarına yansıması ve ortaya çıkabilecek sorunlar. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 185-231.
20. Dinç, E. ve Üztemur, S. (2017). Investigating student teachers’ conceptions of social studies through the multi-dimensional structure of the epistemological beliefs. Educational Sciences: Theory & Practice, 17(6), 2093-2142. doi:10.12738/estp.2017.6.0429
21. Diwan, P. (2017). Is Education 4.0 an imperative for success of 4th industrial revolution? Retrieved from https://medium.com/@pdiwan/is-education-4-0-an-imperative-for-success-of-4th-industrial-revolution-50c31451e8a4
22. Egan, A., Maguire, R., & Rooney, B. (2015). Exploring children's perception of creativity using the draw-write-tell technique. The Irish Psychologist, 42(1), 11.
23. English, L. D., & King, D. (2015). STEM learning through engineering design: Fourth-grade students’ investigations in aerospace. International Journal of STEM Education, 2(14), 1-18. doi:10.1186/s40594-015-0027-7
24. Ergun, A., & Balcin, M.D. (2019). The perception of engineers by middle school students through drawings. Eurasian Journal of Educational Research, 83, 1-28, doi:10.14689/ejer.2019.83.1
25. Ergün, A. (2018). Türk ortaokul öğrencilerinin mühendislik ve teknoloji algıları: Sınıf düzeyi ve cinsiyetin etkisi. Journal of Human Sciences, 15(4), 2657-2673. doi:10.14687/jhs.v15i4.5260
26. Fan, S. C., & Yu, K.C. (2015). How an integrative STEM curriculum can benefit students in engineering design practices. International Journal of Technology and Design Education, 27, 107-129. doi:10.1007/s10798-015-9328-x
27. Fralick, B., Kearn, J., Thompson, S., & Lyons, J. (2009). How middle schoolers draw engineers and scientists. Journal of Science Education and Technology, 18(1), 60-73. doi:10.1007/s10956-008-9133-3
28. Gülhan, F. ve Şahin, F. (2018). A comparative investigation of middle school 5th and 7th grade students' of perceptions on engineers and scientists. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 12(1), 309-338. doi:10.17522/balikesirnef.437785
29. Hobbs, L., Cripps Clark, J., & Plant, B. (2017). Successful students STEM program: Teacher learning through a multifacted vision for STEM education. In R. Jorgensen, & K. Larkin (Eds.), STEM Education in the Junior Secondary (pp. 133-168). Singapore: Springer.
30. Karatas, F. O., Micklos, A., & Bodner, G. M. (2011). Sixth-grade students’ views of the nature of engineering and images of engineers. Journal of Science Education and Technology, 20(2), 123–135. doi:10.1007/s10956-010-9239-2
31. King, D., & English, L. D. (2016). Engineering design in the primary school: Applying STEM concepts to build an optical instrument. International Journal of Science Education, 38(18), 2762-2794. doi:10.1080/09500693.2016.1262567
32. Knezek, G., Christensen, R., Tyler-Wood, T., & Periathiruvadi, S. (2013). Impact of environmental power monitoring activities on middle school student perceptions of STEM. Science Education International, 24(1), 98-123.
33. Knight, M., & Cunningham, C. (2004). Draw an engineer test (DAET): Development of a tool to investigate students’ ideas about engineers and engineering. Paper presented at the ASEE Annual Conference and Exposition, Salt Lake City, UT.
34. Koyunlu Ünlü, Z. ve Dökme, İ. (2017). Özel yetenekli öğrencilerin FETEMM’in mühendisliği hakkındaki imajları. Trakya University Journal of Education Faculty, 7(1), 196-204.
35. Lamb, R., Akmal, T., & Petrie, K. (2015). Development of a cognition‐priming model describing learning in a STEM classroom. Journal of Research in Science Teaching, 52(3), 410-437. doi:10.1002/tea.21200
36. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (2013). The constructivist credo. California, CA: Left Coast Press.
37. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994), Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage, London.
38. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2017). Çocuk gelişimi ve eğitimi. Üstün zekalılar ve özel yetenekliler. Ankara: MEB Yayınevi.
39. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). İlköğretim fen bilimleri dersi (3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB Yayınevi.
40. National Research Council [NRC]. (2011). Successful K-12 STEM education: Identifying effective approaches in science, technology, engineering, and mathematics. Retrieved from http://www.stemreports.com/wpcontent/uploads/2011/06/NRC_STEM_2
41. National Research Council [NRC]. (2012). A framework for K-12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. Washington, DC: National Academies Press.
42. National Research Council [NRC]. (2013). Next Generation Science Standards: For States, By States. Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/18290.
43. Schreglmann, S. (2016). Türkiye’de üstün yetenekli öğrenciler ile ilgili yapılan yükseköğretim tezlerinin içerik analizi (2010–2015). Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 4(1), 14-26.
44. Schwab, K. (2016). Dördüncü sanayi devrimi. (Z. Dicleli, çev.). İstanbul: Optimist Yayıncılık.
45. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63-75.
46. Silver, A., & Rushton, B. S. (2008). Primary-school children's attitudes towards science, engineering and technology and their images of scientists and engineers. Education 3-13-International Journal of Primary, Elementary and Early Years Education, 36(1), 51-67. doi:10.1080/03004270701576786
47. Stohlmann, M., Moore, T., & Roehrig, G. (2012). Considerations for teaching integrated STEM education. Journal of Pre-College Engineering Education Research, 2(1), 28–34. doi:10.5703/1288284314653
48. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
49. Timur, B. ve İnançlı, E. (2018). Fen bilimleri öğretmen ve öğretmen adaylarının STEM eğitimi hakkındaki görüşleri. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 1(1), 48-66.
50. Üztemur, S. ve Dinç, E. (2018). A student-centered approach to explore middle school students’ epistemological beliefs: Draw-write-tell technique. Journal of History Culture and Art Research, 7(3), 566-592. doi:10.7596/taksad.v7i3.1579
51. Vasquez, J., Sneider, C., & Comer, M. (2013). STEM lesson essentials, grades 3–8: Integrating science, technology, engineering, and mathematics. Portsmouth, NH: Heinemann.
52. Walker, M. (2001.) Engineering identities. British Journal of Sociology of Education, 22, 75-89.
53. Wendell, K. B., & Rogers, C. (2013). Engineering design-based science, science content performance, and science attitudes in elementary school. Journal of Engineering Education, 102(4), 513-540. doi:10.1002/jee.20026
54. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. baskı), Ankara: Seçkin Yayıncılık.
55. Yıldırım, B. ve Selvi, M. (2018). Examination of the opinions of middle school students on stem practices. Journal of Social Sciences of Mus Alparslan University, 6(STEMES’18), 47-54. doi:10.18506/anemon.471037
56. Zhang, Y., & Wildemuth, B. M. (2009). Qualitative analysis of content. In B. M. Wildemuth (Ed). Applications of social research methods to questions in information and library science (pp. 308-319). California: Libraries Unlimited.