Üreme Özerkliği Ölçeği: Türkçe Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması

Öz

Amaç: Üreme Özerkliği Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun cinsel aktif olan evli kadınlar için geçerliliğini ve güvenilirliğini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, Aralık 2022 - Mayıs 2023 tarihleri arasında 183 cinsel aktif olan evli kadınlarda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, geçerlilik ve güvenirlilik basamakları olan dil geçerliliği sağlandıktan sonra, içerik geçerliliği belirlenmiştir. Bu doğrultuda madde analizi, açıklayıcı, doğrulayıcı faktör analizi ve iç tutarlılık katsayıları saptanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Ölçeğin 14 maddelik ve karar alma, baskıdan kurtulma ve iletişim olmak üzere üç alt boyutlu yapısının kabul edilebilir geçerlilik ve güvenirlilik indeksleri aralığında olduğu bulunmuştur. Ölçeğin ilk dört maddesi 3’lü Likert tipte ve geri kalan 10 maddesi 4’lü Likert tiptedir. Ölçekten alınan puan arttıkça kadınların üreme özerkliği de artmaktadır. Sonuç: Bu çalışma, Üreme Özerkliği Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun geçerli, güvenilir ve pratikte uygulanabilir bir ölçek olduğu belirlendi. Üreme sağlığı alanında çalışan kadın sağlığı ve hastalıkları hemşirelerinin, kadınların üreme özerkliğini değerlendirmesi ve değerlendirmede geçerlilik ve güvenirliği sağlanan bu ölçeği kullanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• üreme
• özerklik
• güvenirlik
• geçerlilik

Destekleyen Kurum

Bu çalışmada herhangi bir kurum, kuruluş veya üçüncü bir kişiden destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmanın yürütülebilmesi amacıyla, Türkiye Cumhuriyeti Trakya Üniversitesi Girişimsel Olmayan Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu tarafından etik kurul izni (24 Şubat 2022 tarih ve TÜTF-GOBAEK 2022/34 numaralı kararı) alındıktan sonra, RAS (Reproductive Autonomy Scale) ölçeğini geliştiren Upadhyay ve diğerlerinden (2014) Türkçe'ye uyarlamak için elektronik posta yoluyla yazılı izin alındı.

Reproductive Autonomy Scale: Turkish Validity and Reliability Study

Öz

Objective: It was aimed to determine the validity and reliability of the Turkish version of the Reproductive Autonomy Scale for sexually active married women. Methods: The study was conducted in 183 sexually active married women between December 2022 and May 2023. In this study, content validity was determined after language validity, which is the validity and reliability steps, was ensured. Accordingly, item analysis, explanatory, confirmatory factor analysis and internal consistency coefficients were determined. Statistical significance level was taken as p<0.05. Results: It was seen that the 14-item and three sub-dimensions of the scale, namely decision making, release from pressure, and communication, were within the range of acceptable fit indices. The first four items of the scale are 3-point Likert type and the remaining 10 items are 4-point Likert type. The higher the score obtained from the scale, the higher the reproductive autonomy of women. Conclusion: In this study, the Turkish version of the Reproductive Autonomy Scale was determined to be a valid, reliable and practically applicable scale. It is recommended that women's health and diseases nurses working in the field of reproductive health evaluate women's reproductive autonomy and use this scale, which is valid and reliable.

Anahtar Kelimeler

• reproductive
• autonomy
• reliability
• validity

Etik Beyan

In order to conduct the study, after receiving the ethics committee approval from the Non-Interventional Scientific Research Ethics Committee of the Trakya University of the Republic of Turkey (decision numbered TÜTF-GOBAEK 2022/34 dated 24 February 2022), written permission was received via e-mail from Upadhyay et al. (2014), who developed the RAS (Reproductive Autonomy Scale), to adapt it to Turkish.

Kaynakça

1. Biswas, A. K., Shovo, T. E. A., & Aich, M. (2017). Women’s autonomy and control to exercise reproductive rights: A sociological study from Rural Bangladesh. SAGE Open, 7(2), 1-10. doi: 10.1177/2158244017709862
2. Bossick, A. S., Painter, I., Williams, E. C., & Katon, J. G. (2023). Development of a composite risk index of reproductive autonomy using state laws: Association with maternal and neonatal outcomes. Women's Health Issues, 33(4), 359-366. doi: 10.1016/j.whi.2023.03.008
3. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Kılıç-Çakmak, E. (2022). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (33. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
4. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
5. Dodoo, N. D., Atiglo, D. Y., Biney, A. A., Alhassan, N., Peterson, M. B., & Dodoo, F. N. A. (2019). Does financial autonomy imply reproductive and sexual autonomy? Evidence from urban poor women in Accra, Ghana. African Studies, 78(4), 477-495. doi: 10.1080/00020184.2019.1584485
6. Fawson, P.R., Wright, R. L., Jones, T., Stone, K., & Siegel, E. (2017). Addressing barriers to reproductive autonomy among sexually active female university students in the United States. Women’s Health Open Journal, SE(1), S3-S9. doi: 10.17140/WHOJ-SE-1-102
7. Gregoire, J. (2018). ITC guidelines for translating and adapting tests (second edition). International Journal of Testing, 18(2), 101–134. doi: 10.1080/15305058.2017.1398166
8. Harutyunyan, N. (2019). Reproductive autonomy and genetic technologies: ethical and legal ımplications related to sex selection (Volume 2). Kelemen, O., Tari, G. (Ed). In: The bioethics of the “Crazy Ape” (s. 1-345). Hungary: Trivent Publishing.

9. Karaca-Bozkurt, Ö. (2011). Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı, (ICPD, 1994) Eylem Programı’nın Türkiye’de Uygulanan Sağlık Politikalarına Yansımalarının Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden İncelenmesi. (Uzmanlık Tezi). T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Ankara. Erişim adresi: https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/764/ekutuphane4.3.9.2.pdf?sequence=1&isAllowed=y
10. Kayßer, M., & Wedekind, P. (2021). From unimpeachable autonomy to self-imposed heteronomy: a liberal and Foucauldian perspective on advance euthanasia directives. Humanities and Social Sciences Communications, 8(1), 1-9.
11. Koçak, D., Çokluk, Ö., & Kayri, M. (2016). Faktör sayısının belirlenmesinde MAP testi, paralel analiz, K1 ve yamaç birikinti grafiği yöntemlerinin karşılaştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, XIII(I), 330-359. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/253575
12. Loll, D., Fleming, P. J., Manu, A., Morhe, E., Stephenson, R., King, E. J., & Hall, K. S. (2019). Reproductive autonomy and modern contraceptive use at last sex among young women in Ghana. International Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 45, 1-12. doi: 10.1363/45e7419
13. Statista. (2021). Share of women who use contraceptive methods in the World. Erişim adresi: https://www.statista.com/statistics/1248526/contraceptive-prevalence-any-methods-among-women/#statisticContainer Erişim tarihi: 8 Mart 2023.
14. Miller, E., Jordan, B., Levenson, R., & Silverman, J. G. (2010). Reproductive coercion: Connecting the dots between partner violence and unintended pregnancy. Contraception, 81(6), 457–459. doi: 10.1016/j.contraception.2010.02.023
15. Nguyen, N., Londeree, J., Nguyen, L. H., Tran, D. H., & Gallo, M. F. (2019). Reproductive autonomy and contraceptive use among women in Hanoi, Vietnam. Contraception: X(1), 100011. doi:10.1016/j.conx.2019.100011
16. Özdamar, K. (2002). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi. Eskişehir: Kaan Kitabevi.
17. Öztürk, R., & Güner, Ö. (2021). Üreme Baskısı Ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 15(1), 100-109. doi: 10.21763/tjfmpc.810973
18. Polit, F., & Beck, T. (2012). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (9th ed). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.
19. Prata, N., Fraser, A., Huchko, M. J., Gipson, J. D., Withers, M., Lewis, S., … & Upadhyay, U. D. (2017). Women's empowerment and family planning: a review of the literature. Journal of Biosocial Science, 49(6), 713–743. doi: 10.1017/S0021932016000663
20. Sattar, T., Ahmad, S., Saleem, U., & Maqsood, F. (2020). Influence of women’s reproductive autonomy on sex biased coercive miscarriage in gynecological rural establishments of South Punjab, Pakistan. Rawal Medical Journal, 45(2), 451-455. Erişim adresi: https://www.bibliomed.org/mnsfulltext/27/27-1567674328.pdf?1687925053
21. Senderowicz, L., & Higgins, J. (2020). Reproductive autonomy is nonnegotiable, even in the time of COVID-19. International Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 46, 147–151. doi: 10.1363/intsexrephea.46.2020.0147
22. Silverman, J. G., & Raj, A. (2014). Intimate partner violence and reproductive coercion: global barriers to women's reproductive control. PLoS Medicine, 11(9), e1001723. doi: 10.1371/journal.pmed.1001723
23. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. (5. Baskı). Ankara: Nobel Kitabevi.
24. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. (3. Baskı). Ankara: Nobel Kitabevi.
25. Tsang, S., Royse, C. F., & Terkawi, A. S. (2017). Guidelines for developing, translating, and validating a questionnaire in perioperative and pain medicine. Saudi Journal of Anaesthesia, 11(Suppl 1), 80–89. doi: 10.4103/sja.SJA_203_17
26. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2018). Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA). Ankara. Erişim adresi: http://www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2018/rapor/TNSA2018_ana_Rapor.pdf
27. Ulaş-Karaahmetoğlu, G., & Ecevit-Alpar, Ş. (2017). Hemşirelik bakım rolü oryantasyon ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi, 6(1), 1-7. Erişim adresi: http://chd.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/37343/432087
28. Statistics Times. (2021). UN World population prospects. Erişim adresi: https://statisticstimes.com/demographics/world-population.php Erişim tarihi: 10 Haziran 2023.
29. Upadhyay, U. D., Dworkin, S. L., Weitz, T. A., & Foster, D. G. (2014). Development and validation of a reproductive autonomy scale. Studies in Family Planning, 45(1), 19–41. doi: 10.1111/j.1728-4465.2014.00374.x
30. Ural, A., & Kılıç, İ. (2006). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (2. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
31. Wado Y. D. (2018). Women's autonomy and reproductive health-care-seeking behavior in Ethiopia. Women & Health, 58(7), 729–743. doi: 10.1080/03630242.2017.1353573
32. White C. B. (1982). A scale for the assessment of attitudes and knowledge regarding sexuality in the aged. Archives of Sexual Behavior, 11(6), 491–502. doi: 10.1007/BF0154247
33. World Health Organization (WHO). (2014). Sexual and reproductive health and rights: A global development, health, and human rights priority. Erişim adresi: http://who.int/reproductivehealth/publications/gender_rights/srh-rights-comment/en/ Erişim tarihi: 10 Haziran 2023.
34. World Health Organization (WHO). (2018). Process of translation and adaptation of instruments. Erişim adresi: http://www.who.int/substance_abuse/research_tools/ translation/en/ Erişim tarihi: 10 Haziran 2023.
35. Yıldırım, D. F., Özsoy, S. (2021). Kadınların Cinsel Haklarını Kullanım Durumu ve Hemşirenin Rolü. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 7(2), 120-34. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/kashed/issue/64694/932528