Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki

Cilt: 42 Sayı: 2 13 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Öz-yeterlik bireyin görevlerini en iyi şekilde yerine getirmesi için gereken bilişsel kaynakları, motivasyonu ve eyleme dökme yollarını harekete geçiren yeteneklerine ilişkin inançlarıdır. Akademik öz-yeterlik öğrencilerin, eğitim ve kariyer seçimlerini, motivasyonunu, çabalarını ve zorluklar karşısında verdikleri tepkiyi şekillendirir. Aleksitimi, başkalarıyla empati kurma ve ilişki kuramama yetersizliğidir. Bu çalışma, hemşirelik öğrencilerinin akademik öz yeterlik düzeyleri ve aleksitimi ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın evrenini Türkiye genelindeki hemşirelik öğrencileri oluşturdu. Araştırmanın örneklemi, G*Power 3.1.9.6 programına göre belirlenen ve kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen 227 öğrenci oluşturdu. Araştırmanın verileri, “Kişisel Bilgi Formu”, “Akademik Öz-Yeterlilik Ölçeği” ve “Toronto Aleksitimi Ölçeği” ile on-line veri toplama yöntemi “Google Form” ile toplandı. Çalışma öncesi XXX Üniversitesi etik kurulundan izin alındı. Anket katılım oranı %56.75’dir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 20.65 ±2.57 olup; %73.6’sı kadın, %27.8’i dördüncü sınıf idi. Öğrencilerin annesinin %27.8’i ve babasının %28.1’inin lise mezunu, %64.8’inin gelirlerinin giderlerine denk olduğu, %45.5’inin çoğunlukla şehirde yaşadığı ve %45.4’ünün hemşirelik bölümde okumaktan ve aldıkları eğitimden memnun oldukları belirlendi. Katılımcıların cinsiyete göre “Toronto Aleksitimi Ölçeği” toplam puan ortalaması, anne ve baba eğitim durumuna göre “Akademik Öz-Yeterlilik Ölçeği” toplam puan ortalaması, sınıf, gelir algı düzeyi, uzun süreli ikamet yeri, hemşirelik bölümde okuma ve aldıkları eğitimden memnun olma durumu ve genel ağırlıklı not ortalaması göre “Toronto Aleksitimi Ölçeği” ve “Akademik Öz-Yeterlilik Ölçeği” toplam puan ortalaması istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulundu (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinde aleksitimi görülmediği, akademik öz-yeterliliklerinin yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca, “Toronto Aleksitimi Ölçeği” ile “Akademik Öz-Yeterlilik Ölçeği”ve “içsel duygu yönetimi”, “dışsal duygu yönetimi”, “sosyallik” alt boyutları arasında negatif yönde bir korelasyon vardı.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar çalışma için finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Etik Beyan

Bu araştırma etik ilkeler uygun olarak Helsinki İlkeler Deklarasyonu’na uyularak gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Çalışmaya katılan tüm hemşirelik öğrencilerimize teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Aktay, G. (2021). Hemşirelik Öğrencileri İçin Akademik Öz Yeterlilik Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. (Yüksek Lisans Tezi). Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bandırma.
  2. Alzahrani, S. H., Coumaravelou, S., Mahmoud, I., Beshawri, J., Algethami, M. (2020). Prevalence of alexithymia and associated factors among medical students at King Abdulaziz University: a cross-sectional study. Annals of Saudi Medicine, 40(1), 55–62. https://doi.org/10.5144/0256-4947.2020.55.
  3. Bagby, R. M., Parker, J. D., Taylor, G. J. (1994). The twenty-item Toronto Alexithymia Scale--I. Item selection and cross-validation of the factor structure. Journal of Psychosomatic Research, 38(1), 23–32. https://doi.org/10.1016/0022-3999(94)90005-1.
  4. Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. , NJ USA: Prentice Hall, Englewood Cliffs.
  5. Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychology, 28(2), 117–48.
  6. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: an agentic perspective. Annual Review Psychology, 52, 1-26. http://dx.doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1.
  7. Bulfone, G., Vellone, E., Maurici, M., Macale, L., Alvaro, R. (2020). Academic self-efficacy in bachelor-level nursing students: development and validation of a new instrument. Journal of Advanced Nursing, 76(1), 398–408. https://doi.org/10.1111/jan.14226.
  8. Cengiz, Z., Gürdap, Z., Karaca, E., Acun, M. (2021). Hemşirelik öğrencilerinin öz yeterlilikleri ile mesleki güdülenmeleri arasındaki ilişki. Sağlık ve Hemşirelik Yönetim Dergisi, 8(1), 12-20. https://doi.org/10.5222/SHYD.2021.24855.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hemşirelik Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2024

Kabul Tarihi

21 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 42 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Daştan, B., Demirağ, H., & Cin, A. (2026). Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 42(2), 261-274. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1419985
AMA
1.Daştan B, Demirağ H, Cin A. Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki. EGEHFD. 2026;42(2):261-274. doi:10.53490/egehemsire.1419985
Chicago
Daştan, Buket, Hatice Demirağ, ve Aynur Cin. 2026. “Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42 (2): 261-74. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1419985.
EndNote
Daştan B, Demirağ H, Cin A (01 Ağustos 2026) Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42 2 261–274.
IEEE
[1]B. Daştan, H. Demirağ, ve A. Cin, “Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki”, EGEHFD, c. 42, sy 2, ss. 261–274, Ağu. 2026, doi: 10.53490/egehemsire.1419985.
ISNAD
Daştan, Buket - Demirağ, Hatice - Cin, Aynur. “Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 42/2 (01 Ağustos 2026): 261-274. https://doi.org/10.53490/egehemsire.1419985.
JAMA
1.Daştan B, Demirağ H, Cin A. Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki. EGEHFD. 2026;42:261–274.
MLA
Daştan, Buket, vd. “Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki”. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, c. 42, sy 2, Ağustos 2026, ss. 261-74, doi:10.53490/egehemsire.1419985.
Vancouver
1.Buket Daştan, Hatice Demirağ, Aynur Cin. Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Öz-Yeterlik ve Aleksitimi Arasındaki İlişki. EGEHFD. 01 Ağustos 2026;42(2):261-74. doi:10.53490/egehemsire.1419985