Understanding Ankylosing Spondylitis from the Perspective of the International Classification of Functioning (ICF): A Descriptive and Qualitative Study

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 143 - 154, 31.12.2025

Münevver İşler , Khalid Muataz Khalid Babiker , Sema Alnajım

https://doi.org/10.33713/egetbd.1812890

Öz

OBJECTIVE: Ankylosing Spondylitis (AS) is a chronic disease that can have multidimensional effects, extending beyond limitations on physical functioning to impact social relationships and psychological well-being. Understanding these complex effects on daily living activities and overall functionality is critically important for developing effective rehabilitation approaches. However, the existing literature contains a limited number of studies that evaluate the functional impact of AS on individuals from a multidimensional perspective. This study aims to qualitatively examine the effects of AS on the daily living activities and functionality of individuals diagnosed with the condition, within the framework of the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) model.
MATERIALS and METHODS: This study was designed using a qualitative case study approach. Face-to-face semi-structured interviews were conducted with 20 individuals (n=20) who had been diagnosed with AS and followed for at least one year at the Department of Physical Therapy and Rehabilitation, Uşak University. The data were analyzed using the thematic
analysis method developed by Braun and Clarke (1).
RESULTS: As a result of the content analysis, 52 codes derived from participants’ statements were grouped under 5 main themes and 12 subthemes. All participants reported experiencing significant limitations in their daily activities due to physical symptoms such as chronic pain, morning stiffness, and fatigue. These symptoms were associated with widespread functional impairments, particularly in areas such as employment, use of public transportation, personal care, and social interaction. Additionally, difficulties in accessing medications and healthcare services were found to negatively affect treatment adherence and overall functionality.
CONCLUSION: Ankylosing Spondylitis creates a complex impact that affects not only individuals’ physical capacity but also their social, psychological, and environmental dimensions. The ICF model offers an effective framework for understanding these multidimensional effects of the disease and for developing individualized rehabilitation strategies. The findings of this study highlight the necessity of a holistic, patient-centered, and function-oriented approach in the management of AS.

Anahtar Kelimeler

Ankylosing spondylitis , ICF , functional limitation , quality of life , qualitative analysis

Etik Beyan

Written approval for the study was obtained from Uşak University Ethics Committee (decision no: 535- 535-13, approval date: 09.01.2025).

Destekleyen Kurum

This study was supported by the TÜBİTAK 2209-A University Students Research Projects Support Program under project number 1919B012324652.

Proje Numarası

1919B012324652

Teşekkür

This study was supported by the TÜBİTAK 2209-A University Students Research Projects Support Program under project number 1919B012324652. I would like to extend my deepest gratitude to all participants who contributed to the research process, and to the field expert, assoc. prof. dr.Ali Yavuz Karahan, whose close involvement and insightful feedback at every stage greatly contributed to the advancement of this study and I sincerely thank Dr. Kıvanç Uzun, Assistant Professor, for his guidance, valuable contributions, and academic mentorship throughout the conduct of this study. His direction not only enhanced the scientific quality of the research process but also significantly contributed to the completion of this work.

İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) Bakış Açısıyla Ankilozan Spondiliti Anlamak: Tanımlayıcı ve Kalitatif Bir Çalışma

Öz

AMAÇ: Ankilozan Spondilit (AS), bireylerin bedensel fonksiyonlarını kısıtlamanın ötesinde, sosyal ilişkilerden psikolojik iyi oluşa kadar çok boyutlu etkiler yaratabilen kronik bir hastalıktır. Günlük yaşam aktiviteleri ve işlevsellik üzerindeki bu karmaşık etkilerin anlaşılması, etkili rehabilitasyon yaklaşımlarının geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Ancak, mevcut literatürde AS’nin birey üzerindeki fonksiyonel etkilerini çok boyutlu bir çerçevede değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, AS tanısı almış bireylerin günlük yaşam aktiviteleri ve işlevsellikleri üzerindeki etkilerini Uluslararası Fonksiyonel Sınıflandırma (ICF) modeli çerçevesinde kalitatif olarak incelemektir.
GEREÇ ve YÖNTEMLER: Çalışma, nitel durum araştırması deseni ile planlanmış olup, Uşak Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı’na başvuran, AS tanısı konulmuş ve en az bir yıldır takip edilen 20 bireyle (n=20) yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, Braun ve Clarke tarafından geliştirilen tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir (1).
BULGULAR: İçerik analizi sonucunda katılımcıların görüşlerinden elde edilen 52 kod; 5 genel tema ve 12 alt tema etrafında toplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin tamamı, kronik ağrı, sabah tutukluğu ve yorgunluk gibi fiziksel semptomlar nedeniyle günlük aktivitelerinde belirgin kısıtlanma yaşadıklarınıbelirtmiştir. Bu semptomlar özellikle iş hayatı, toplu taşıma kullanımı, kişisel bakım ve sosyal etkileşim gibi alanlarda yaygın fonksiyonel kayıplar bildirilmiştir. Ayrıca, ilaç ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorlukların, tedavi uyumunu ve genel işlevselliği olumsuz etkilediği görülmüştür.
SONUÇ: Ankilozan spondilit, bireylerin yalnızca fiziksel kapasitesini değil, aynı zamanda sosyal, psikolojik ve çevresel boyutlarını da kapsayan kompleks bir etki yaratmaktadır. ICF modeli, hastalığın bu çok boyutlu etkilerini anlamak ve bireye özgü rehabilitasyon stratejileri geliştirmek için etkili bir yaklaşım sunmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, AS'nin yönetiminde bütüncül, hasta merkezli ve fonksiyonel bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ankilozan spondilit , ICF , fonksiyonel kısıtlanma , yaşam kalitesi , nitel analiz

Etik Beyan

Çalışma için Uşak Üniversitesi Etik Kurulu'ndan yazılı onay alınmıştır (karar no: 535-13, onay tarihi: 09.01.2025).

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında, 1919B012324652 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012324652

Teşekkür

Araştırma sürecinde katkı sunan tüm katılımcılara ve görüşme formunun hazırlanmasında geri bildirim sağlayan alan uzmanına teşekkür ederiz. Bu çalışmanın yürütülmesi sürecinde bilgi, deneyim ve akademik rehberliğiyle yol gösteren ve değerli katkılarını esirgemeyen Dr. Öğr. Üyesi Kıvanç Uzun’a içten teşekkürlerimi sunarım. Kendisinin yönlendirmeleri, araştırma sürecinin hem bilimsel niteliğini artırmış hem de çalışmanın tamamlanmasına büyük katkı sağlamıştır.

Kaynakça

• 1. Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qual Res Psychol. 2006; 3: 77-101.
• 2. Ward MM, Deodhar A, Gensler LS, Dubash S, Udrea GF, Aydin SZ, et al. EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update. Ann Rheum Dis. 2023; 82: 19-34.
• 3. Garrido-Cumbrera M, Poddubnyy D, Gossec L, et al. The European Map of Axial Spondyloarthritis: Capturing the patient perspective—An analysis of 2846 patients across 13 countries. Curr Rheumatol Rep. 2018; 20: 35.
• 4. Zochling J. Measures of symptoms and disease status in ankylosing spondylitis: Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score (ASDAS), Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), and others. Arthritis Care Res. 2006; 55: 408-412.
• 5. Khan MN, Abed SMA, Tarafder S, Ahmedullah AK, Rasker JJ, Methun MIH. Are TNF-α and IL-1β independently associated with depression in axial spondyloarthritis patients? A case-control study. Rheumato. 2024;4(1):19-32.
• 6. Daenen L, et al. One-year effectiveness of long-term exercise therapy in people with ankylosing spondylitis. Rheumatology. 2024; 64: 1817-1825.
• 7. Kjeken I, et al. A three-week multidisciplinary in-patient rehabilitation programme had positive long-term effects in patients with ankylosing spondylitis: Randomized controlled trial. J Rehabil Med. 2013; 45: 1-7.
• 8. Zink A, Braun J, Listing J, Wollenhaupt J. Disability and handicap in rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis—Results from the German Rheumatological Database. J Rheumatol. 2000; 27: 613-622.
• 9. Salbaş E, Karahan AY. The effectiveness of hippotherapy simulation exercises for muscle strength, disease activity and quality of life in sedentary adults with ankylosing spondylitis. Ann Med. 2023; 55: 2249822.
• 10. Herrera-Saray P, Peláez-Ballestas I, Ramos-Lira L, Sánchez- Monroy D, Burgos-Vargas R. Usage problems and social barriers of persons with a wheelchair and other aids: Qualitative ergonomic perspective. Reumatol Clin (Eng Ed). 2012; 8: 341-348.
• 11. World Health Organization. International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). Geneva: World Health Organization; 2001
• 12. Patton MQ. Qualitative research & evaluation methods. 4th ed. Thousand Oaks: Sage Publications; 2015.
• 13. Uzun K. Orta yetişkinlik dönemindeki bireylerin minnettarlık algılarının incelenmesi: Nitel bir araştırma. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi. 2023; 9: 163-180.
• 14. Zhao SS, Duffield SJ, Goodson NJ. Global delay in diagnosis of axial spondyloarthritis: A systematic review and metaanalysis.Rheumatol Int. 2021; 41: 25-33.
• 15. Karahan AY, Bağçacı S, Salbaş E, Erol K, Karpuz S, Küçük A. Romatoid artrit olgularının hastalıkları konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. J Clin Exp Invest. 2014; 5: 429-434.
• 16. Dal N, Karahan AY, Yılmaz N, Kösehasanoğulları M, Günay E, Bozal M. Eğitimcilerin inflamatuvar romatizmal hastalıklar hakkındaki bilgi düzeyinin değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma. Uşak Univ Sos Bil Der.2017; 10(ERTE Özel Sayısı): 233-243.
• 17. Geenen R, Overman CL, Christensen R, Asenloo J, Capela S, Chauvin NA, et al. EULAR recommendations for the health professional's approach to pain management in inflammatory arthritis and osteoarthritis. Ann Rheum Dis. 2018; 77: 797-807.
• 18. Li M, Ma J, Yang Y. Exploring life experiences of patients with axial spondyloarthritis: A qualitative meta-synthesis. Int J Qual Stud Health Well- being. 2024; 19: 2264592.
• 19. He Y, Zhang Y, Liu S, Huang M. Psychological distress and coping strategies in patients with ankylosing spondylitis: A qualitative study. Health Qual Life Outcomes. 2023; 21: 1-9.
• 20. Öksüz E, Çınar S, Tekgöz N, Yılmaz S. Ankilozan spondilit hastalarında yalnızlık, tedavi uyumu ve psikolojik sağlamlık ilişkisi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2021; 12: 174-181.
• 21. Salbaş E, Karahan AY. The effectiveness of hippotherapy simulation exercises for muscle strength, disease activity and quality of life in sedentary adults with ankylosing spondylitis. Ann Med. 2023; 55: 2249822.
• 22. Karahan AY, Tok F, Yildirim P, Ordahan B, Turkoglu G, Sahin N. The effectiveness of exergames in patients with ankylosing spondylitis: a randomized controlled trial. Adv Clin Exp Med. 2016; 25: 931-936.
• 23. Tang X, Luo X. Accessibility to healthcare services among patients with axial spondyloarthritis: A cross-sectional survey. Rheumatology Advances in Practice. 2022; 6.