One-Year Follow-up of Retinal Nerve Fiber Layer Changes in Fibromyalgia Patients: A Retrospective Cohort Study

Öz

OBJECTIVE: To retrospectively evaluate retinal nerve fiber layer (RNFL) changes over one year in fibromyalgia (FM) patients compared to healthy controls, assess correlations between clinical parameters and RNFL measurements, and investigate potential treatment-related effects. MATERIALS and METHODS: This retrospective cohort study analyzed medical records of 44 female FM patients and 44 age-matched healthy controls who underwent serial optical coherence tomography (OCT) examinations. RNFL thickness measurements obtained using Canon-OCT HS100 at baseline and one-year follow-up were extracted from the database. Clinical data including Visual Analog Scale (VAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), disease duration, and medication use were collected from patient records. Statistical analyses included Mann-Whitney U tests, Wilcoxon signed-rank tests, Kruskal- Wallis tests, and Spearman correlations.

RESULTS: No significant baseline differences in RNFL parameters were observed between groups. However, FM patients showed significantly greater RNFL thinning in nasal (Δ: -1.51±1.01 vs - 0.74±0.66 μm, p<0.001) and superior (Δ: -2.49±1.66 vs -1.09±1.08 μm, p<0.001) sectors compared to controls. Disease duration correlated positively with average (r=0.308, p=0.042) and temporal (r=0.342, p=0.023) RNFL change. Pregabalin users showed greater RNFL reduction in nasal (p=0.016) and inferior (p=0.031) sectors.

CONCLUSION: FM patients demonstrate accelerated RNFL thinning over one year, particularly in nasal and superior sectors. Disease duration influences this progression. These findings may be consistent with the hypothesis of ongoing neurodegenerative processes in FM, though the small effect sizes warrant cautious interpretation. The results highlight OCT as a potential monitoring tool.

Anahtar Kelimeler

• Fibromyalgia
• retinal nerve fiber layer
• optical coherence tomography
• neurodegeneration

Fibromiyalji Hastalarında Retina Sinir Lif Tabakası Değişikliklerinin Bir Yıllık Takibi: Retrospektif Kohort Çalışması

Öz

AMAÇ: Fibromiyalji (FM) hastalarında sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmalı olarak bir yıl boyunca RNFL değişikliklerini retrospektif olarak değerlendirmek, klinik parametreler ile retinal sinir lifi tabakası (RNFL) ölçümleri arasındaki korelasyonları değerlendirmek ve potansiyel tedaviye bağlı etkileri araştırmak.

GEREÇ ve YÖNTEM: Bu retrospektif kohort çalışmada, seri optik koherens tomografisi (OCT) muayeneleri yapılan 44 kadın FM hastası ve 44 yaş eşleştirilmiş sağlıklı kontrolün tıbbi kayıtları analiz edildi. Başlangıçta ve bir yıllık takipte Canon-OCT HS100 kullanılarak elde edilen RNFL kalınlığı ölçümleri veri tabanından çıkarıldı. Görsel Analog Ölçeği (VAS), Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ), hastalık süresi ve ilaç kullanımı gibi klinik veriler hasta kayıtlarından toplandı. İstatistiksel analizler Mann-Whitney U testleri, Wilcoxon işaretli sıra testleri, Kruskal-Wallis testleri ve Spearman korelasyonlarını içeriyordu.

BULGULAR: Gruplar arasında RNFL parametrelerinde başlangıçta önemli bir fark gözlenmedi. Ancak, FM hastaları, kontrollere kıyasla nazal (Δ: -1,51±1,01 vs -0,74±0,66 μm, p<0,001) ve superior (Δ: -2,49±1,66 vs -1,09±1,08 μm, p<0,001) sektörlerde anlamlı olarak daha fazla RNFL incelmesi gösterdi. Hastalığın süresi, ortalama (r=0,308, p=0,042) ve temporal (r=0,342, p=0,023) RNFL değişikliği ile pozitif korelasyon gösterdi. Pregabalin kullanıcıları, nazal (p=0,016) ve inferior (p=0,031) sektörlerde daha fazla RNFL azalması gösterdi.

SONUÇ: FM hastaları, özellikle nazal ve superior sektörlerde, bir yıl boyunca hızlanan RNFL incelmesi göstermiştir. Hastalık süresi bu ilerlemeyi etkilemektedir. Bu bulgular, FM’de devam eden nörodejeneratif süreçler hipotezi ile uyumlu olabilir; ancak küçük etki büyüklükleri dikkatli yorumlanmayı gerektirmektedir. Bu sonuçlar OCT’yi potansiyel bir izleme aracı olarak öne çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fibromiyalji
• retina sinir lifi tabakası
• optik koherens tomografi
• nörodejenerasyon

Kaynakça

1. 1. Sarzi-Puttini P, Giorgi V, Marotto D, Atzeni F. Fibromyalgia: an update on clinical characteristics, aetiopathogenesis and treatment. Nat Rev Rheumatol. 2020; 16: 645-660. doi: 10.1038/s41584-020-00506-w
2. 2. García-Domínguez M. Fibromyalgia and inflammation: unrevealing the connection. Cells. 2025; 14: 271. doi: 10.3390/cells14040271
3. 3. Martínez-Lavín M. Fibromyalgia and small fiber neuropathy: the plot thickens! Clin Rheumatol. 2018; 37: 3167-3171. doi: 10.1007/s10067-018-4300-2
4. 4. Bambo MP, Garcia-Martin E, Gutierrez-Ruiz F, Magallon R, Roca M, Garcia-Campayo J, et al. Study of perfusion changes in the optic disc of patients with fibromyalgia syndrome using new colorimetric analysis software. J Fr Ophtalmol. 2015; 38: 580-587. doi: 10.1016/j.jfo.2015.01.010
5. 5. Sevimli N, Kurna SA, Şilte Karamanlıoğlu AD, Ünlü Özkan F, Aktaş İ, Çakır M. Characteristics of the retina and choroid in fibromyalgia patients and their correlation with disease severity and quality of life. Photodiagnosis Photodyn Ther. 2023; 44: 103819. doi: 10.1016/j.pdpdt.2023.103819
6. 6. Boquete L, Vicente MJ, Miguel-Jiménez JM, Sánchez-Morla EM, Ortiz M, Satue M, et al. Objective diagnosis of fibromyalgia using neuroretinal evaluation and artificial intelligence. Int J Clin Health Psychol. 2022; 22: 100294. doi: 10.1016/j.ijchp.2022.100294
7. 7. Öztürk GY, Emekli DT, Sahutoglu E, Kocyigit BF. Evaluation of ophthalmic vascular and neuroretinal alterations in fibromyalgia syndrome: a cross-sectional comparative study. Rheumatol Int. 2024; 44: 1757-1765. doi: 10.1007/s00296-024-05662-w
8. 8. Garcia-Martin E, Garcia-Campayo J, Puebla-Guedea M, Ascaso FJ, Roca M, Gutierrez-Ruiz F, et al. Fibromyalgia is correlated with retinal nerve fiber layer thinning. PLoS One. 2016; 11: e0161574. doi: 10.1371/journal.pone.0161574

9. 9. Cordón B, Orduna E, Viladés E, Garcia-Martin E, Garcia-Campayo J, Puebla-Guedea M, et al. Analysis of retinal layers in fibromyalgia patients with premium protocol in optical tomography coherence and quality of life. Curr Eye Res. 2022; 47: 143-153. doi: 10.1080/02713683.2021.1951301
10. 10. Garcia-Martin E, Tello A, Vilades E, Perez-Velilla J, Cordon B, Fernandez-Velasco D, et al. Diagnostic ability and capacity of optical coherence tomography-angiography to detect retinal and vascular changes in patients with fibromyalgia. J Ophthalmol. 2022; 2022: 3946017. doi: 10.1155/2022/3946017
11. 11. Biçer GY, Zor KR, Biçer KE, Küçük E, Küçük EB. Can the long term using of pregabalin in fibromyalgia affect the choroid and retinal nerve fiber layer? Eye (Lond). 2022; 36: 2318-2322. doi: 10.1038/s41433-021-01864-9
12. 12. Urfalıoglu S, Berk E. Assessment of retinal nerve fiber thickness and optic nerve head blood flow in female patients diagnosed with fibromyalgia syndrome. Arq Bras Oftalmol. 2022; 85: 30-36. doi: 10.5935/0004-2749.20220005
13. 13. Gezginaslan TA, Limon U, Kaleoğlu Ö, Saygın IÖ, Bozkurt E, Akçay BİS. Evaluation of optical coherence tomography and optical coherence tomography angiography findings of fibromyalgia. Int Ophthalmol. 2024; 45: 12. doi: 10.1007/s10792-024-03363-8
14. 14. Karl F, Bischler T, Egenolf N, Evdokimov D, Heckel T, Üçeyler N. Fibromyalgia vs small fiber neuropathy: diverse keratinocyte transcriptome signature. Pain. 2021; 162: 2569-2577. doi: 10.1097/j.pain.0000000000002249