Araştırma Makalesi

Hemşirelik Öğrencilerinin Sayısal Becerileri ve İlaç Hesaplama Yeteneklerinin Akran Eğitimi ile Güçlendirilmesi: Randomize Kontrollü Çalışma

Cilt: 9 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Hemşirelik Öğrencilerinin Sayısal Becerileri ve İlaç Hesaplama Yeteneklerinin Akran Eğitimi ile Güçlendirilmesi: Randomize Kontrollü Çalışma

Öz

Giriş: Hemşirelerin en kritik sorumluluklarından biri, ilaç uygulamalarında doğru doz hesaplaması yapmaktır. Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin sayısal becerileri ve ilaç hesaplama yeteneklerini geliştirmeye yönelik olarak uygulanan akran eğitimi programının etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, ön test–son test kontrol gruplu randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Çalışma, 2024 yılında Türkiye’deki bir vakıf üniversitesinin Hemşirelik Bölümü’nde öğrenim gören 55 birinci sınıf öğrencisiyle (deney=27, kontrol=28) yürütülmüştür. Deney grubuna, üç hafta süren ve beş oturumdan oluşan akran destekli ilaç hesaplama eğitimi uygulanmıştır. Eğitim, mentör öğrenciler tarafından yürütülmüş; her oturumda öğrenciler sayısal ve ilaç hesaplama sorularını grup çalışmasıyla çözmüşlerdir. Veriler, “Öğrenci Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Sayısal Beceri Değerlendirme Formu” ve “İlaç Hesaplama Yeteneği Değerlendirme Formu” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann–Whitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Grupların ön testte yaş, cinsiyet, genel not ortalaması ve diğer demografik özellikleri açısından fark göstermediği (p>0.05), yalnızca mesleği isteyerek seçme değişkeninde anlamlı fark bulunduğu belirlenmiştir (p=0.023). Deney grubunun ilaç hesaplama becerisi son-test ortalaması (67.0±24.9), kontrol grubundan (48.7±21.6) anlamlı düzeyde yüksektir (p=0.002, r=0.41). Benzer şekilde katı, sıvı ve oral ilaç hesaplama (p=0.012, r=0.33), enjeksiyonlar için ilaç hesaplama (p=0.006, r=0.37) ve yüzdelik çözeltiler/intravenöz sıvı hesaplama (p=0.014, r=0.33) alt boyutlarında da deney grubu lehine anlamlı gelişme saptanmıştır. Sayısal beceri düzeylerinde ise gruplar arasında anlamlı fark görülmemiştir (p>0.05). Sonuç: Akran eğitimi temelli yaklaşımın, hemşirelik öğrencilerinin ilaç hesaplama becerilerini anlamlı ve orta düzeyde bir etkiyle geliştirdiği saptanmıştır. Bu sonuç, akran destekli öğretim yöntemlerinin hem bilişsel becerilerin hem de klinik uygulama yeterliklerinin artırılmasında etkili bir strateji olduğunu göstermektedir. Eğitim programlarına akran eğitimi yöntemlerinin entegre edilmesi, öğrencilerin klinik hataları azaltma ve güvenli ilaç uygulama becerilerini güçlendirme açısından önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırma ile ilgili herhangi bir proje ya da fon desteği alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma için Etik Kurul izni Lokman Hekim Üniversitesi Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Karar No: 2024/153, Kod No: 2024146). Ayrıca, çalışmaya katılan öğrencilere çalışmanın amaç/kapsamı hakkında bilgi verilip onamları alınmıştır. Bu çalışma Helsinki Bildirgesi Prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Yazar araştırmaya katılan tüm öğrencilere teşekkür etmektedir.

Kaynakça

  1. 1. Ardahan Akgul, E., Ozguven Oztornacı, B., Dogan, Z., & Yıldırım Sarı, H. (2019). Determination of senior nursing students’ mathematical perception skills and pediatric medication calculation performance. FNJN Florence Nightingale Journal of Nursing. 27(2), 166-172. https://doi.org/10.26650/FNJN382707
  2. 2. Alhur, A.A., Khlaif, Z.N., Hamamra, B., Hussein, E. (2025). Paradox of AI in higher education: Qualitative inquiry into AI dependency among educators in Palestine. JMIR Med Educ. 11, 74947. https://doi.org/10.2196/74947
  3. 3. Bagnasco, A., Galaverna, L., Aleo, G., Grugnetti, A.M., Rosa, F., & Sasso, L. (2016). Mathematical calculation skills required for drug administration in undergraduate nursing students to ensure patient safety: A descriptive study: Drug calculation skills in nursing students. Nurse Education in Practice. 16, 33-39. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2015.06.006
  4. 4. Bayram Bıyık, S. (2024). The Effect of Padlet on nursing students’ drug dose calculation skills. Mediterr Nurs Midwifery. 4(2), 112-119 https://doi.org/10.4274/MNM.2023.23168
  5. 5. Cohen, D., & Weeks, K. (2014). Meeting the mathematical demands of the safety-critical workplace: Medication dosage calculation problem-solving for nursing. Educ Stud Math. 86, 253–270. https://doi.org/10.1007/s10649-014-9537-3
  6. 6. Hijji, B.M. (2025). An indispensable requirement for medical dosage calculation: Basic mathematical skills of baccalaureate nursing students. Nurs. Rep. 15, 150. https://doi.org/10.3390/nursrep15050150 7. Howland, M., Gershengoren, L., Strong, M.A. Kher, H., Smith, A.K., McWeeny, M., & Beizai, K. (2024). Developing an advanced practice provider skills course in consultation-liaison psychiatry. Acad Psychiatry. 48, 618–622. https://doi.org/10.1007/s40596-024-02089-0
  7. 8. Jarvis, D.H., McCullough, K.D., & McParland, T.R. (2021). Nurse education and mathematical competency: Implementation of an online, self-directed, prerequisite model. International Journal of Environmental Research and Public Health. 18, 13106. https://doi.org/10.3390/ijerph182413106
  8. 9. McMullan, M., Jones, R., & Lea, S. (2010). Patient safety: numerical skills and drug calculation abilities of nursing students and Registered Nurses. Journal of Advanced Nursing. 66(4), 891–899. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2010.05258.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hasta Güvenliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

21 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öner, B. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Sayısal Becerileri ve İlaç Hesaplama Yeteneklerinin Akran Eğitimi ile Güçlendirilmesi: Randomize Kontrollü Çalışma. Eurasian Journal of Health Technology Assessment, 9(2), 68-79. https://doi.org/10.52148/ehta.1804514

Açık erişimli ve çift-kör hakemli bir dergidir.

Dergi içeriği tüm kullanıcılara ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Dergideki yazıların bilimsel sorumluluğu yazarlarına aittir.
Dergimizde yayınlanmış makaleler kaynak gösterilmeden kullanılamaz
© T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Araştırma, Geliştirme ve Sağlık Teknolojisi Değerlendirme Daire Başkanlığı
Tüm Hakları Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne aittir.