8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Aysel Arslan; Furkan Turan

doi:10.58689/eibd.1429452

8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Öğrencilere ulusal, manevi, ahlaki, dini ve evrensel değerlerin kazandırılması; sağlıklı karakter gelişimi, huzur, bireysel ilerleme, kişisel potansiyelin gerçekleştirilmesi ve başarıya ek olarak, ortak değerlere sahip bireylerin bir araya gelmesi, toplumsal devamlılığın korunması ve toplumların uyum içinde yaşaması için kritik bir öneme sahiptir. Değer kavramı, literatürde çeşitli şekillerde tanımlanmıştır. Değerlerin kaynakları, toplumun iç kontrol mekanizmasının bir bileşenini oluşturur. Bu mekanizma içinde, toplum veya birey tarafından belirlenen normlar, toplum hayatına uyum sağlama hedefi doğrultusunda şekillenir. 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan 10 kök değer olduğu görülmektedir. Bu kök değerlerin kazandırılmasında Türkçe ders kitabında yer alan metinlerin önemi oldukça fazladır. Bu araştırmada Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı devlet okullarında okutulmakta olan MEB 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı incelenmiştir. Bu çalışma, kitap içeriğinde bulunan 8 tema çerçevesinde metinlerin kök değerlere ne ölçüde vurgu yaptığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada verilerin derlenmesinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmış ve amaçsal örneklemenin bir türü olan ölçüt örnekleme yöntemi ile çalışma grubu belirlenmiştir. Veriler, kök değerlerin frekansı üzerinde Excel programı kullanılarak analiz edilmiş ve frekans ile yüzde oranlarıyla çözümlenmiştir. Yapılan analizler neticesinde kitap içeriğinde en fazla yer alan kök değerlerin sırasıyla sevgi (f=29), vatanseverlik (f=25), saygı (f=18), yardımseverlik (f=12) ve dostluk(f=11) olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada etik dışı hiçbir eylemde bulunulmamıştır. Çalışmada doküman analizi kullanıldığı için etik kurul izni gerekmemektedir.

Kaynakça

Aral, D. (2008). Millî Eğitim Bakanlığı’nın hazırladığı 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan değerler üzerine bir araştırma (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
Arıcı, İ. ve Maden, K. (2018). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programında saygı değeri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(1), 237-256.
Bauman, Z. (2013). The individualized society. New Jersey: John Wiley & Sons.
Beck, C. (1990). Better schools: A values perspective. London: Falmer Press, Taylor & Francis. https://doi. org/10.2307/1495152
Belet, D. ve Deveci, H. (2008). Türkçe ders kitaplarının değerler bakımından incelenmesi. VII. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu: 2-4 Mayıs Çanakkale: Bildiriler. Çanak-kale: Onsekiz Mart Üniversitesi.
Candan, D. G. ve Ergen, G. (2014). 3. sınıf hayat bilgisi ders kitaplarının temel evrensel değerleri içermesi bakımından incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 134-161.
Ceyhan, E. ve Yiğit, B. (2005). Konu alanı ders kitabı incelemesi (3. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Coşkun, H. ve Derse, G. E. (2021). Türkçe ders kitabındaki metinlerin değerler eğitimi açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 19(41), 9-35. https://doi. org/10.34234/ded.738543

Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim Dergisi, 39(174), 33-38. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3412
Çankırılı, A. (2015). Ailede ve okulda değerler eğitimi. İstanbul: Zafer Basın Yayın.
Çapaoğlu, E. ve Okur, A. (2015). Ortaokul Türkçe 8. sınıf ders kitaplarındaki şiirlerde yer alan değerler. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 90-104. https://doi.org/10.19126/suje.53194
Çelikpazu, E. ve Aktaş, E. (2011). MEB 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında yer alan metinlerin değer iletimi açısından incelenmesi. Turkish Studies, 6(2), 413-424.
Çetin, M. (2013). Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde eleştirel düşünme öğretimi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2(4), 137-168.
Deniz, K. ve Karagöl, E. (2018). Değerler eğitimi açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 244-255.
Doğan, B. ve Gülüşen, A. (2011). Türkçe ders kitaplarındaki (6–8) metinlerin değerler bakımından incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 75-102
Doğan, M. (2018). Ergenlerin değer yönelimleri ve değer yönelimlerinin internet bağımlılığıyla ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(10), 263-285. https://doi. org/10.20860/ijoses.475240
Dökme, K. ve Tunçer, B. K. (2022). İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinlerin değerler yönünden incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 2085-2106. https://doi.org/10.37669/ milliegitim.880197
Eker, C. ve Ünlü, S. (2021). Din kültürü ve ahlak bilgisi ders kitabının kök değerleri içermesi bakımından incelenmesi. The Journal of International Educational Sciences, 7(25), 71-88. http://dx.doi. org/10.29228/INESJOURNAL.47190
Erickson, F. (1987). Transformation and school success: The politics and culture of educational achievement. Anthropology & Education Quarterly, 18(4), 335-356. https://doi.org/10.1525/ aeq.1987.18.4.04x0023w
Gerekten, H. (2018). 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki atasözlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Girmen, P. (2013). Türkçe eğitiminde atasözleri ve değer eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(25), 117-142.
Gül, M. (2017). Türkçe ders kitabındaki metinlerin (5. sınıf) değerler eğitimi yaklaşımıyla incelenmesi. Erciyes Journal of Education, 1(1), 59-78. https://doi.org/10.32433/eje.344692
Gül, R. (2013). Bir değer eğitimi olarak ilköğretim döneminde doğruluk eğitimi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hitit Üniversitesi, Çorum.
Gülmüş, R. (2015). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi tarih konularında değer öğretimine ilişkin sınıf öğretmeni görüşleri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur.
Halstead, J. M. ve Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169-202. https://doi.org/10.1080/713657146
Husserl, E. (2003). Fenomenoloji üzerine beş ders. (H. Tepe, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınevi.
Kâhya, A. (2018). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin değerler eğitimi bakımından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Uşak.
Kaşkaya, A. ve Duran, T. (2017). İlkokul Türkçe ders kitaplarının değer aktarımı açısından incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 417- 441. https://doi.org/10.24315/trkefd.303978
Kayhan, E., Bağcı, Ö. ve Erişen, Y. (2019). Values education at sıbyan schools and pre-school’s curriculum Sıbyan mektepleri ile okul öncesi öğretim programlarında değerler eğitimi. Elementary Education Online, 18(3), 990-1003. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.609612
Kaygana, M., Yapıcı, Ş. ve Aytan, T. (2013). Türkçe ders kitaplarında değer eğitimi. International Journal of Social Science, 6(7), 657-669. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1619
Kenan, S. (2009). Modern eğitimde kaybolan nokta: Değerler eğitimi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(1), 259-295.
Keskin, Y. (2014). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerine göre değer eğitimi ve DKAB derslerinin zorunluluğu (Samsun Örneği). Milli Eğitim Dergisi, 44(203), 225-249.
Kıroğlu, K. (2008). Bir meslek olarak öğretmenlik. Ö. Demirel ve Z. Kaya (Ed.), Eğitim bilimine giriş içinde (ss. 344-372). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Kluckhohn, C. (1951). Values and value-orientations in the theory of action: An exploration in definition and classification. In Toward a general theory of action (pp. 388-433). Harvard University Press. https:// doi.org/10.4159/harvard.9780674863507.c8
Köylü, M. (2010). Değerler eğitiminde ailenin fonksiyonu. Aile ve Eğitim, 227-260.
Küçükoğlu, A., Albayrak, F. ve Serin, N. (2020). Değerler eğitimi bağlamında Türkçe dersi: program ve ders kitaplarının karşılaştırmalı incelenmesi. Ana Dili Eğitim Dergisi, 8(4), 1499-1518. https://doi. org/10.16916/aded.797893
MEB (2018). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.
Mertkan, Ş. (2015). Karma araştırma tasarımı. Ankara: Pegem Akademi.
Miçooğulları, M. (2021). 8. sınıf Türkçe ders kitabında (2019) yansıtılan kök değerler. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi (UTÖAD), 1(2), 104-127. http://dx.doi.org/10.47834/utoad.10
Öksüz, H. İ. ve Eken, N. T. (2019). İlkokul (1-4) Türkçe ders kitaplarındaki hikâye edici metinlerin Türkçe dersi öğretim programındaki kök değerler bakımından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 384-401. https://doi.org/10.16916/aded.543009
Öntaş, T. (2016). İdeolojinin kültürel yorumu olarak değerler ve bir değerler ideolojisi olarak muhafazakârlık. Değerler Eğitimi Dergisi, 14(31), 159-185.
Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün ve S. B. Demir (Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
Pless, N. ve Maak, T. (2004). Building an inclusive diversity culture: Principles, processes and practice. Journal of Business Ethics, 54, 129-147. https://www.jstor.org/stable/25123332
Rokeach, M. (1973). The nature of human values. Florence: Free press. http://hdl.handle.net/10822/764490
Rosebrough, T. R. ve Leverett, R. G. (2010). Transformational teaching in the information age: Making why and how we teach relevant to students. ASCD. https://eric.ed.gov/?id=ED516420
Sallabaş, M. E. ve Dağ, M. (2020). Türkçe öğretim programlarına değerler eğitimi yönünden karşılaştırmalı bir bakış. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, 6(2), 538-551.
Sarıçam, H. ve Biçer, B. (2015). Affedicilik üzerinde ahlaki değer ve öz-anlayışın açıklayıcı rolü. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 109-122.
Sarıkaya, B. (2023). Türkçe ders kitaplarındaki serbest okuma metinlerinde yer alan kök değerler: Türkçe 5. sınıf ders kitabı örneği. Tam Metin Bildiri. AICHSS International Conference on Humanity and Social Sciences. 10-12 Kasım 2023. Muş. s. 18-28.
Sarıkaya, B. ve Yavuz, E. (2023). Ortaokul Türkçe ders kitaplarının kök değerler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 209–224. https://doi.org/10.48066/kusob.1395001
Sönmez, B. (2007). İnanç, değer ve şiddet. Kocaeli Üniversitesi Uluslararası Felsefe, 1-12. https://scholar. google.com.tr/scholar?oi=bibs&hl=tr&cluster=3340555432916805655
Sürücü, T. (2022). Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programı ve ders kitaplarının kök değerler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
Şahin, N. (2015). İlkokul 4. sınıf Türkçe ders kitabı metinlerinin kültürel değerler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
Tarakcı, R. ve Kalenderoğlu, İ. (2022). Kök değerler açısından ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinler. International Journal of Education and New Approaches, 5(1), 139-157. https://doi. org/10.52974/jena.1133254
Topal, Y. (2019). Değerler eğitimi ve on kök değer. Mavi Atlas, 7(1), 245-254. https://doi.org/10.18795/ gumusmaviatlas.543521
Ulusoy, K. ve Dilmaç, B. (2015). Değerler eğitimi. Ankara: Pegem A Akademi.
Yaman, H., Taflan, S. ve Çolak, S. (2009). İlköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarında yer alan değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 7, 107-120.
Yarbel, D. (2022). 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin on kök değere göre incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
Yazıcı, K. (2006). Değerler eğitimine genel bir bakış. Türklük Bilimi Araştırmaları, (19), 499-522.
Yılar, R. (2016). İlettiği değerler açısından ilkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerinde incelemeler. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 490-506.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yorulmaz, B. (2017). Ailede değerler eğitimi. İstanbul: Erkam Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Değerler Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aysel Arslan ^*
0000-0002-8775-1119
Türkiye

Furkan Turan Bu kişi benim
0009-0003-4621-0337
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

17 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2024

Kabul Tarihi

25 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 29

DOI

https://doi.org/10.58689/eibd.1429452

IZ

https://izlik.org/JA44US94JS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arslan, A., & Turan, F. (2024). 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 15(29), 105-130. https://doi.org/10.58689/eibd.1429452

AMA

1.Arslan A, Turan F. 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. EİBD. 2024;15(29):105-130. doi:10.58689/eibd.1429452

Chicago

Arslan, Aysel, ve Furkan Turan. 2024. “8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 15 (29): 105-30. https://doi.org/10.58689/eibd.1429452.

EndNote

Arslan A, Turan F (01 Temmuz 2024) 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 15 29 105–130.

IEEE

[1]A. Arslan ve F. Turan, “8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”, EİBD, c. 15, sy 29, ss. 105–130, Tem. 2024, doi: 10.58689/eibd.1429452.

ISNAD

Arslan, Aysel - Turan, Furkan. “8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 15/29 (01 Temmuz 2024): 105-130. https://doi.org/10.58689/eibd.1429452.

JAMA

1.Arslan A, Turan F. 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. EİBD. 2024;15:105–130.

MLA

Arslan, Aysel, ve Furkan Turan. “8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, c. 15, sy 29, Temmuz 2024, ss. 105-30, doi:10.58689/eibd.1429452.

Vancouver

1.Aysel Arslan, Furkan Turan. 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. EİBD. 01 Temmuz 2024;15(29):105-30. doi:10.58689/eibd.1429452

Cited By

Pinokyo animasyon filminin kök değerler çerçevesinde göstergebilimsel çözümlemesi

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.21764/maeuefd.1496853

Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Haber Metinlerinin 2018 Öğretim Programında Yer Alan Kök Değerler Açısından İncelenmesi

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.51460/baebd.1461659

8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABININ KÖK DEĞERLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Pinokyo animasyon filminin kök değerler çerçevesinde göstergebilimsel çözümlemesi

Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Haber Metinlerinin 2018 Öğretim Programında Yer Alan Kök Değerler Açısından İncelenmesi

Türkçe Eğitimi Alanındaki Dergilerde “Değerler Eğitimi” Üzerine Yapılmış Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Maarif Modelinde Benimsenen Eğilimlerin Dinleme ve Okuma Metinlerinde Görünümü

İlkokul Türkçe Ders Kitaplarının Değer Eğitimi Yaklaşımlarına Göre İncelenmesi

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabının Değerler Açısından İncelenmesi