TR
EN
Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye'de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Bu çalışma, Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının pedagojik yeterlilik düzeylerini değerlendirmeyi ve bu alandaki yapısal eksiklikleri ortaya koyarak çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış, literatür taraması ve karşılaştırmalı doküman analizi yoluyla Türkiye’deki durum Finlandiya, İsveç, Hollanda, Birleşik Krallık, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerdeki pedagojik formasyon modelleriyle karşılaştırılmıştır. Türkiye’de öğretim elemanlarının önemli bir kısmı pedagojik formasyon eğitimi almadan ders vermeye başlamaktadır. Bu durum sınıf yönetimi, ölçme-değerlendirme, öğrenciyle etkileşim ve öğretim tasarımı gibi temel alanlarda çeşitli yetersizliklere yol açabilmektedir. Eğitim fakültesi kökenli akademisyenlerin pedagojik açıdan görece daha donanımlı olduğu, ancak bu farkın sistem geneline yansımadığı görülmektedir. Uluslararası örneklerde ise öğretim üyelerinin pedagojik gelişimini desteklemek amacıyla yapılandırılmış eğitim programları, mentorluk sistemleri ve sertifikasyon süreçlerinin yaygın biçimde uygulanmaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye'de yükseköğretim alanında pedagojik yeterliklerin kurumsal bir yapıya kavuşturulması, öğretim becerilerini destekleyici programların yaygınlaştırılması ve bu sürecin akademik yükselme kriterlerine entegre edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aalto University. (2025). Aalto University pedagogical training for faculty. https://www.aalto.fi/en/services/ aalto-university-pedagogical-training-for-faculty
- Advance HE. (2025). Fellowship. Retrieved April 19, 2025, from https://www.advance-he.ac.uk/fellowship
- Alimbekov, A., Yeşil, R., Yılmaz, K., Yılmaz, H., Boobekova, K., Borkoyev, B., & Mamirova, C. (2021). Üniversite öğretim elemanlarının pedagojik yeterlikleri sergileme konusunda yaşadıkları sorunlar/ zorluklar ve eğitim ihtiyaçlarının değerlendirilmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 1–17. https://doi.org/10.33206/jmss.2021.10.1.1
- Arslantaş, H. İ. (2011). Öğretim elemanlarının öğretim strateji yöntem ve teknikleri, iletişim ve ölçme de ğerlendirme yeterliklerine yönelik öğrenci görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 487 506.
- Biggs, J., & Tang, C. (2022). Teaching for quality learning at university (5th ed.). McGraw-Hill Education.
- Boyer, E. L. (1990). Scholarship Reconsidered: Priorities of the Professoriate. The Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching.
- Devlin, M., & Samarawickrema, G. (2010). The criteria of effective teaching in a changing higher edu cation context. Higher Education Research & Development, 29(2), 111–124. https://doi. org/10.1080/07294360903244398
- Gibbs, G., & Coffey, M. (2004). The impact of training of university teachers on their teaching skills, their approach to teaching and the approach to learning of their students. Active Learning in Higher Edu cation, 5(1), 87–100. https://doi.org/10.1177/1469787404040463
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yükseköğretim Politikaları
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
6 Kasım 2025
Gönderilme Tarihi
20 Haziran 2025
Kabul Tarihi
6 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi
APA
Uysal, K., & Bakır, V. (2025). Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, 16(Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi), 59-74. https://doi.org/10.58689/eibd.1723709
AMA
1.Uysal K, Bakır V. Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme. EİBD. 2025;16(Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi):59-74. doi:10.58689/eibd.1723709
Chicago
Uysal, Kazım, ve Vedat Bakır. 2025. “Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 16 (Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi): 59-74. https://doi.org/10.58689/eibd.1723709.
EndNote
Uysal K, Bakır V (01 Kasım 2025) Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 16 Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi 59–74.
IEEE
[1]K. Uysal ve V. Bakır, “Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme”, EİBD, c. 16, sy Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi, ss. 59–74, Kas. 2025, doi: 10.58689/eibd.1723709.
ISNAD
Uysal, Kazım - Bakır, Vedat. “Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama 16/Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi (01 Kasım 2025): 59-74. https://doi.org/10.58689/eibd.1723709.
JAMA
1.Uysal K, Bakır V. Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme. EİBD. 2025;16:59–74.
MLA
Uysal, Kazım, ve Vedat Bakır. “Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme”. Eğitim Ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori Ve Uygulama, c. 16, sy Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi, Kasım 2025, ss. 59-74, doi:10.58689/eibd.1723709.
Vancouver
1.Kazım Uysal, Vedat Bakır. Yükseköğretimde Pedagojik Formasyon İhtiyacı: Türkiye’de Akademik Kadroların Öğretim Yeterliliği Üzerine Bir Değerlendirme. EİBD. 01 Kasım 2025;16(Özel Sayı: Türkiye’de Yükseköğretimin Yeniden Yapılandırılması: Yeniklikler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Kongresi):59-74. doi:10.58689/eibd.1723709