Araştırma Makalesi

PETROL DIŞI KAMU GELİRİ VE HAM PETROL İHRACATININ EKONOMİK BÜYÜME İLE İLİŞKİSİ

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

PETROL DIŞI KAMU GELİRİ VE HAM PETROL İHRACATININ EKONOMİK BÜYÜME İLE İLİŞKİSİ

Öz

Ülkelerin, uluslararası ticarette uzmanlaşmaya gitmelerinin en büyük nedenlerinden biri, ülke sınırları içerisinde ekonomik katma değer yaratabilen kaynakların varlığı veya yokluğudur. Kaynakların bolluğu arzu edilir olsa da bazı ülke örneklerinde ekonomik büyümeyi desteklerken ekonomik kalkınmayı neredeyse engellemektedir. Bu durumun nedenleri arasındaki en temel görüş, kaynak bolluğunun kaynak bağımlılığına dönüşmesini ifade eden “kaynak laneti tezi”nin söz konusu ülke ekonomilerinde hayat bulmasıdır. Diğer yandan geçmişten günümüze, dünyada talebi yoğun ve ekonomik getirisi yüksek olan en önemli doğal kaynaklardan birisi petroldür. Bu çalışmanın amacı petrole olan kaynak bağımlılığının Orta Doğu ülkelerinde test edilmesidir. Bu bağlamda çalışmanın tezi ise “petrol zengini ekonomilerde iktisadi büyümenin dinamiği petroldür” şeklinde belirlenmiştir. Ham petrol ihracatı, petrol harici kamu geliri, enflasyon ve işgücü oranı değişkenlerine ek, ekonomik kalkınmanın göstergeleri olan yönetişim kriteri modele ayrı ayrı kontrol değişkeni olarak dahil edilmiştir. Araştırmanın sonucunda ülkelerdeki ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkileyen en önemli değişkenin ham petrol ihracat gelirleri olduğu tespit edilirken, petrol harici kamu gelirlerinin ekonomik büyüme üzerinde anlamlı etkisi tespit edilmemiş, benzer şekilde devletin etkinliği hariç yönetişim kriterleri de büyümeyi açıklamakta anlamlı bulunamamışlardır. Elde edilen bulgular ile söz konusu ülkelerde “kaynak bağımlılığı” sorunun varlığının desteklendiği yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abogan, O. P., Akınola, E., & Baruwa, O. (2014). Non-oil export and economic growth in Nigeria. Journal of Research in Economics and International Finance, 3(1), 1-11.
  2. Adenugba, A. A.., & Dipo, S. O. (2013). Non-oil exports in the economic growth of Nigeria: A study of agricultural and mineral resources. Journal of Educational and Social Research, 3(2), 403.
  3. Aljebrin, M. A. (2017). Impact of non-oil export on non-oil economic growth in Saudi Arabia. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(3), 389-397.
  4. Akyüz, Y. (1977), Sermaye Bölüşüm Büyüme, Ankara, A.Ü.S.B.F. Yayınları
  5. Arellano, M, & Bond, S. (1991). Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations. The Review of Economic Studies, 58(2), 277. doi:10.2307/2297968.
  6. Auty, R. M. (1993). Sustaining Development İn Mineral Economies: The Resource Curse Thesis, Routledge. London
  7. Auty, R. M. (1994). The Resource Curse Thesıs: Mınerals In Bolıvıan Development, 1970–90. Singapore Journal of Tropical Geography, 15(2), 95–111. doi:10.1111/j.1467-9493.1994.tb00055.x
  8. Aydın, B. (2021). Kalkınma Literatüründen Hareketle Enerji-Büyüme İlişkisi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 1-13.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme , İthalat İhracat Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

15 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öztemiz, H. (2023). PETROL DIŞI KAMU GELİRİ VE HAM PETROL İHRACATININ EKONOMİK BÜYÜME İLE İLİŞKİSİ. Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 5(2), 64-84. https://izlik.org/JA75SD68EJ