2018 ve 2024 9. Sınıf Matematik Dersi Öğretim Programlarının ve Ders Kitaplarının Teknoloji Kullanımı Bağlamında İncelenmesi

Öz

Teknolojinin eğitim sürecinde kullanımı, bireylerin 21. yüzyıl için gerekli donanım ve yetkinlikleri kazanmasına katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı 2018 ve 2024 9. Sınıf Matematik Dersi Öğretim Programlarının ve öğretim programlarına uygun olarak hazırlanmış olan Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ders kitaplarının teknoloji kullanımı bağlamında incelenmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda doküman incelemesi gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulguları, 2018 programında teknoloji kullanımının geometri alanında ve bilgi-iletişim teknolojileri odağında kümelendiğini ancak ders kitabındaki etkinliklerin oldukça sınırlı kaldığını ve programdaki tercihin aksine dinamik yazılımlara yöneldiğini göstermektedir. 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) ise teknolojiyi "Matematiksel Araç ve Teknoloji ile Çalışma" başlığıyla doğrudan bir alan becerisi olarak tanımlayarak daha sistematik bir çerçeve sunmuştur. TYMM'de teknoloji kullanımı "Nicelikler ve Değişimler" ile "Veriden Olasılığa" temalarında yoğunlaşırken ders kitabında teknoloji destekli etkinlik sayısının arttığı ve matematik yazılımlarının ön plana çıktığı saptanmıştır. 2024 reformunun teknoloji kullanımını beceri temelli ve bütüncül bir yapıya kavuşturduğu görülmüş olsa da ders kitaplarında hâlâ yapısal sınırlılıklar olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçları hem 2018 hem de 2024 öğretim programında matematik eğitiminde teknoloji kullanımına vurgu yapıldığını ancak TYMM’de dijital beceriler ve uygulamalara daha çok yer verilerek bu vurgunun daha kapsamlı ortaya koymaktadır. Öğretim programlarına uygun olarak hazırlanmış olan 9. sınıf MEB ders kitaplarının her ikisinde de teknoloji kullanımına yer verildiği fakat içerik ve amaç açısından farklılıklar olduğu da araştırmanın bir başka sonucudur. Özellikle programda önerilen hesap makineleri ve genel teknolojik araçların kitaplarda yer almaması, program felsefesi ile uygulama materyalleri arasındaki temel uyum sorunları olduğuna dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• teknoloji kullanımı
• Matematik dersi öğretim programı
• Matematik ders kitabı

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir destek almamıştır.

Etik Beyan

Etik kurul izni gerekmemektedir.

An Analysis of the 2018 and 2024 Mathematics Curricula and Textbooks for 9th Grade in the Context of Technology Use

Öz

The use of technology in education contributes to evelopment of the knowledge and competencies required in the 21st century. The aim of this research is to examine the 2018 and 2024 9th Grade Mathematics Curricula and the Ministry of National Education textbooks prepared in accordance with these curricula in the context of technology use. Document analysis was conducted in line with the study's purpose, and the content analysis technique was utilized for data analysis. Research findings indicate that technology use in the 2018 curriculum was concentrated in the geometry learning area and focused on information and communication technologies. However, activities in the textbook remained quite limited and shifted toward dynamic software, contrary to the curriculum's preference. The 2024 Türkiye Century Education Model (TCEM) presented a more systematic framework by defining technology directly as a field skill under the heading "Working with Mathematical Tools and Technology". While technology use in TCEM concentrated on "Quantities and Changes" and "From Data to Probability" themes, it was determined that the number of technology-supported activities in the textbook increased and mathematics software came to the fore. Although the 2024 reform brought technology use to a skill-based and holistic structure, structural limitations still emerged in the textbooks. Furthermore, the results reveal that although both the 2018 and 2024 curricula emphasize technology use in mathematics education, this emphasis is more comprehensive in TCEM, with greater attention given to digital skills and applications. The findings also show that technology use is included in both 9th-grade MoNE textbooks, although the textbooks differ in terms of content and purpose. In particular, the absence of calculators and general technological tools suggested in the 2024 curriculum stands out as a fundamental alignment issue between the curriculum framework and instructional materials.

Anahtar Kelimeler

• Use of technology
• Mathematics curriculum
• Mathematics textbook

Destekleyen Kurum

This work has not received any funding or support.

Etik Beyan

Not applicable.

Kaynakça

1. Amet, E. I. (2021). Türkiye ve Yunanistan ortaokul matematik öğretim programlarının karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
2. Arslan, S. ve Özpınar, İ. (2009). İlköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 97–113. https://izlik.org/JA95BE73MG
3. Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programının dijital okuryazarlık açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 150–165. https://doi.org/10.48066/kusob.1483671
4. Beaton, A. E., Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Gonzalez, E. J., Kelly, D. L. ve Smith, T. A. (1996). Mathematics achievement in the middle school years: IEA’s Third International Mathematics and Science Study (TIMSS). Boston College.
5. Bingölbali, F. (2017). Matematik öğretmenlerinin ders kitaplarını okuma yeterliklerinin incelenmesi ve bir meslekî gelişim programı önerisi [Doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
6. Buteau, C. ve Muller, E. (2006). Evolving technologies for personalized learning environments in graduate mathematics education. Second International Congress on Mathematical Software (ICMS), Castro Urdiales, Spain.
7. Clements, D. H. (1999). The future of educational computing research: The case of computer programming. Information Technology in Childhood Education Annual, 1999(1), 147–179.
8. Çelen, Y. (2022). Evaluation of the suitability of high school mathematics textbooks for technology aid education: 10 class samples. The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), Special Issue for IETC 2022, 78–84.

9. Dede, C. (2009). Comparing frameworks for “21st century skills”. Harvard Graduate School of Education. http://www.dpsgs.org/pdf/ComparingFrameworks
10. Demirci, C., Teker, D., Avcı, E., Özcan, G. A., Üstünel, İ. H., Özcan, K., Şeker, Ö., Emek, S., Karabudak, S., Doğan, S., Kızgın, T. ve Yardım, Y. (2024). Matematik 9. sınıf ders kitabı. MEB Yayınları.
11. Doğanay, H. (2002). Coğrafya öğretim yöntemleri (5. bs.). Aktif.
12. Erbaş, A. K., Alacacı, C. ve Bulut, M. (2012). Türk, Singapur ve Amerikan matematik ders kitaplarının bir karşılaştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 2324–2330.
13. Hohenwarter, J., Hohenwarter, M. ve Lavicza, Z. (2009). Introducing dynamic mathematics software to secondary school teachers: The case of GeoGebra. Journal of Computers in Mathematics and Science Teaching, 28(2), 135–146.
14. İnce, H. H. ve Hevedanlı, M. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programının dijital okuryazarlık açısından incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 164(164), 31–45.
15. İnce-Muslu, B. ve Erduran, A. (2020). Matematik eğitimine teknoloji entegrasyon sürecinin incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (50), 258–273.
16. Kansızgündüz, K. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında EBA entegrasyonlu ders kitaplarının kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi, 2(1), 54–72.
17. Karaarslan, E., Boz, B. ve Yıldırım, K. (2013, 9-11 Aralık). Matematik ve geometri eğitiminde teknoloji tabanlı yaklaşımlar. XVIII. Türkiye'de İnternet Konferansı, İstanbul, Türkiye.
18. Kinasakal, K. ve İncikabı, L. (2025). Türkiye ve diğer ülkelerin matematik öğretim programlarının karşılaştırmalı analizi: Lisansüstü tezlere dayalı bir inceleme. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1–17. https://izlik.org/JA64DH69RP
19. Köse, N. (2008). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinamik geometri yazılımı Cabri Geometriyle simetriyi anlamlandırmalarının belirlenmesi: Bir eylem araştırması (Tez No. 229177) [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
20. Lew, H.-C. ve Jeong, S.-Y. (2014). Key factors for successful integration of technology into the classroom: Textbooks and teachers. The Electronic Journal of Mathematics and Technology, 8(5), 324–340.
21. Maviş, M., Gül, G., Solaklıoğlu, H., Tarku, H., Bulut, F. ve Gökşen, M. (2021). Matematik 9. sınıf ders kitabı. MEB Yayınları.
22. Mersin, N. ve Karabörk, M. A. (2021). The comparison of math textbooks in Turkey and Singapore in terms of technology integration. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(1), 552–573.
23. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Ortaöğretim matematik dersi öğretim programı.
24. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201821102727101-OGM%20MATEMAT%C4%B0K%20PRG%2020.01.2018.pdf
25. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr/
26. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Matematik dersi öğretim programı.
27. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/matematik-dersi
28. National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics.
29. National Council of Teachers of Mathematics. (2008). The role of technology in the teaching and learning of mathematics: A position statement.
30. National Council of Teachers of Mathematics. (2015). Strategic use of technology in teaching and learning mathematics: A position statement.
31. OECD. (2018). The Global Forum on the Future of Education and Skills 2030.
32. https://www.oecd.org/en/networks/the-global-forum-on-the-future-of-education-and-skills-2030-to-2040.html
33. Öztürk, E. ve Diker Coşkun, Y. (2022). Türkiye ve Kanada ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 6(2), 188–202. https://doi.org/10.34056/aujef.1014046
34. Pepin, B., Choppin, J., Ruthven, K. ve Sinclair, N. (2017). Digital curriculum resources in mathematics education: Foundations for change. ZDM–Mathematics Education, 49(5), 645–661. https://doi.org/10.1007/s11858-017-0879-z
35. Schmidt, W. H. ve Prawat, R. S. (2006). Curriculum coherence and national control of education: Issue or non-issue? Journal of Curriculum Studies, 38(6), 641–658. https://doi.org/10.1080/00220270600682804
36. Sevimli, E. ve Kul, Ü. (2015). Evaluation of the contents of mathematics textbooks in terms of compliance to technology: Case of secondary school. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 9(1), 308–331.
37. Tural Sönmez, M. (2024). Ortaokul matematik dersi öğretim programının ve ders kitaplarının bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımına yönlendirme açısından incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 38(2), 284–306. https://doi.org/10.33308/26674874.2024382623
38. Ulusoy, F. ve Turuş, İ. B. (2022). The mathematical and technological nature of tasks containing the use of dynamic geometry software in middle and secondary school mathematics textbooks. Education and Information Technologies, 27, 11089–11113. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11070-z
39. Üstün, I. ve Ubuz, B. (2004). Geometrik kavramların Geometer’s Sketchpad yazılımı ile geliştirilmesi. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı, Sabancı Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
40. Wachira, P. ve Keengwe, J. (2011). Technology integration barriers: Urban school mathematics teachers’ perspectives. Journal of Science Education and Technology, 20(1), 17–25. https://doi.org/10.1007/s10956-010-9230-y
41. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin.
42. Yıldırım, M. ve Çelebi, M. (2026). Artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kullanımının öğrencilerin akademik başarıları ve kalıcılığa etkisinin incelenmesi: Matematik dersi örneği. Uluslararası İnovatif Eğitim Araştırmacısı, 6(1), 1–15. https://doi.org/10.29228/iedres.89458
43. Yılmaz, M. (2007). Sınıf öğretmeni yetiştirmede teknoloji eğitimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 155–167. https://izlik.org/JA38FD33BR
44. Zawacki-Richter, O., Marin, V. I., Bond, M. ve Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – Where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 1–27. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
45. Zengin, Y. ve Tatar, E. (2015). Dinamik matematik yazılımı GeoGebra destekli işbirlikli öğrenme modeli. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 149–164. https://izlik.org/JA64PW45AM