Derleme

Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri

Öz

Sağlık sektörü, insan sağlığı ve hayatıyla ilişkili temel faaliyet alanlarına bağlı olarak tüm dünyada en aktif, kapsamlı ve hızlı büyüyen sektörlerden birisidir. Günümüz dünyasında her geçen gün daha da önem kazanan ve genişleyen sektörün en önemli çalışma konusu aynı zamanda en önemli bileşeni de olan farmasötiklerdir. Kullanım alanları ve amaçları ile ilgili çok farklı özelliklere sahip oldukça kapsamlı bir ürün grubunu temsil eden farmasötikler genel olarak hastalıkların önlenmesi, teşhisi ve tedavisinde kullanılmak üzere biyolojik sistemlerle etkileşime girecek şekilde tasarlanan ve üretilen, karmaşık yapısal özelliklere sahip, katma değeri yüksek kimyasallar olarak tanımlanmaktadır. Ürünlerin fonksiyonları buna bağlı olarak da söz konusu özellikleri, üretim süreçlerinin çok adımlı ve zorlu olmasına yol açmaktadır. Çoğunlukla doğal kaynaklar üzerinde oluşturdukları baskı ve yoğun kirletici etkileri ile karakteriz edilen bir prosesin nihai ürünleri olan farmasötikler, sektörün çevresel sürdürülebilirlik çalışmaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum büyük ölçüde farmasötik kaynaklı kirliliğin üretim sonrasında da gerek ürünlerin kullanımı, gerekse kullanım dışı kalan formlarıyla devam etmesinden ileri gelmektedir. Doğrudan veya dolaylı pek çok kaynaktan çevreye yayılan farmasötikler, günümüzde özellikleri, kalıcılıkları ve yayılma eğilimleri ile endişe verici yeni bir kirletici grubu olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada farmasötiklerin çevresel etkileri dahil oldukları sektörel yapı, üretim, ürün özellikleri ve biyotransformasyon süreçleriyle birlikte ele alınarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Virtue, T., & Rainey, J. (2015). HCISPP study guide. Elsevier.
  2. Sapra, R., & Dhaliwal, P. (2021). A blockchain solution for the privacy of patients’ medical data. In Machine Learning, Big Data, and IoT for Medical Informatics (pp. 327-347). Academic Press.
  3. OECD. (2023). Health at a glance 2023:OECD indicators. OECD Publishing.
  4. Chen, Z., Lian, J. Z., Zhu, H., Zhang, J., Zhang, Y., Xiang, X., Huang, D., Tjokkro, K., Barbarossa, V., Cucurachi, S., & Dong, B. (2024). Application of life cycle assesment in the pharmaceutical industry: A critical review. Journal of Cleaner Production, 459, 142550.
  5. Etit, D., Meramo, S., Ögmundarson, O., Jensen, M. K., & Sukumara, S. (2024). Can biotechnology lead the way toward a sustainable pharmaceutical industry? Current Opinion in Biotechnology, 87, 103100.
  6. Mosharaf, M. K., Gomes, R. L., Cook, S., Alam, M. S., & Rasmussen, A. (2024). Wastewater reuse and pharmaceutical pollution in agriculture: Uptake, transport, accumulation and metabolism of pharmaceutical pollutants within plants. Chemosphere, 364, 143055.
  7. Xu, M., Liu, X., & Li, O. (2024). Can intelligent manufacturing drive green development in China’s pharmaceutical ndustry?-Evidence from listed enterprises. Energy, 308, 132953.
  8. World Bank Group. (2007). Environamental, health, and safety guidelines for pharmaceuticals and biotechnology manufacturing. International Finance Corporation.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Kirliliği ve Önlenmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

24 Kasım 2024

Kabul Tarihi

17 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karakaya, B. N., & Öztürk, T. (2024). Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri. European Journal of Engineering and Applied Sciences, 7(2), 114-118. https://doi.org/10.55581/ejeas.1590698
AMA
1.Karakaya BN, Öztürk T. Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri. EJEAS. 2024;7(2):114-118. doi:10.55581/ejeas.1590698
Chicago
Karakaya, Beste Nur, ve Tuba Öztürk. 2024. “Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri”. European Journal of Engineering and Applied Sciences 7 (2): 114-18. https://doi.org/10.55581/ejeas.1590698.
EndNote
Karakaya BN, Öztürk T (01 Aralık 2024) Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri. European Journal of Engineering and Applied Sciences 7 2 114–118.
IEEE
[1]B. N. Karakaya ve T. Öztürk, “Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri”, EJEAS, c. 7, sy 2, ss. 114–118, Ara. 2024, doi: 10.55581/ejeas.1590698.
ISNAD
Karakaya, Beste Nur - Öztürk, Tuba. “Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri”. European Journal of Engineering and Applied Sciences 7/2 (01 Aralık 2024): 114-118. https://doi.org/10.55581/ejeas.1590698.
JAMA
1.Karakaya BN, Öztürk T. Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri. EJEAS. 2024;7:114–118.
MLA
Karakaya, Beste Nur, ve Tuba Öztürk. “Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri”. European Journal of Engineering and Applied Sciences, c. 7, sy 2, Aralık 2024, ss. 114-8, doi:10.55581/ejeas.1590698.
Vancouver
1.Beste Nur Karakaya, Tuba Öztürk. Farmasötikler ve Ekosistem Üzerindeki Potansiyel Etkileri. EJEAS. 01 Aralık 2024;7(2):114-8. doi:10.55581/ejeas.1590698