Lisansüstü Eğitim Yapmakta Olan Öğretmenlerin Lisansüstü Eğitimle İlgili Görüşleri, Karşılaştıkları Sorunlar ve Önerileri

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 29 , 86 - 105 , 28.04.2026

Ayşen Kocalar Verim , Taha Yazar

https://doi.org/10.55605/ejedus.1869521

https://izlik.org/JA24DE78EE

Öz

Lisansüstü eğitim gören bireylerin birçoğu, çalışma hayatları ile eğitim süreçlerini paralel yürütmeye çalışmaktadır. Bu durum, özellikle çalışan öğretmenler için daha da karmaşık hale gelmektedir. Bu araştırmanın amacı öğretmenlik mesleğini sürdürürken aynı zamanda bir lisansüstü eğitim programına devam eden öğretmenlerin yaşadıkları sorunların incelenmesi, görüş ve önerilerinin alınmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Bitlis ili ve ilçelerinde görev yapan aynı zamanda farklı alanlarda lisansüstü eğitim gören 30 öğretmen oluşturmaktadır. Bu çalışma nitel araştırma desenlerinden olgubilim(fenomenoloji) deseni kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılardan yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla veriler toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenler lisansüstü eğitimin mesleki çalışmalarına en çok mesleki yenilenme bakımından katkı sağladığını düşünmektedir. Öğretmenler lisansüstü eğitim sürecinde kişisel nedenlerden kaynaklı zaman yetersizliği, üniversiteden kaynaklı ders seçimi ve görev yaptıkları kurumdan kaynaklı ders programlarının düzensizliği gibi nedenlerden dolayı sorun yaşamaktadır. Öğretmenlik mesleğini sürdürürken lisansüstü eğitim almaları en çok öğrencileriyle empati yapmalarına katkı sağlamıştır. Katılımcılardan lisansüstü eğitimin daha nitelikli hale gelmesi için öneriler alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

lisansüstü eğitim , lisansüstü öğrenci , öğretmen

The Views, Difficulties and Suggestions of Teachers Having Graduate Education About the Process

https://izlik.org/JA24DE78EE

Öz

Many individuals pursuing graduate education attempt to balance their professional lives with their academic commitments. This situation becomes even more complex, particularly for working teachers. The aim of this study is to examine the challenges faced by teachers who continue their professional teaching careers while simultaneously enrolled in graduate education programs, and to gather their views and suggestions. The study group consists of 30 teachers working in Bitlis province and its districts during the 2023-2024 academic year, who are also enrolled in graduate programs in various fields. The research follows a qualitative design, specifically the phenomenological approach. Data were collected through semi-structured interviews with the participants. According to the results of the study, teachers believe that graduate education contributes most significantly to their professional development, particularly in terms of professional renewal. However, they face challenges during the graduate education process due to time constraints caused by personal reasons, issues related to course selection from the university, and the irregularities in course schedules imposed by their institutions. Continuing graduate education while maintaining their teaching profession has especially contributed to teachers' ability to empathize with their students. Suggestions were also gathered from the participants on how to make graduate education more effective and of higher quality.

Anahtar Kelimeler

graduate education , graduate student , teacher

Kaynakça

• Affero, I., Norhasni, Z. A., & Aminuddin, H. (2011). Improving the development of postgraduates’ research and supervision. International Education Studies, 4(1), 78-89
• Akıllı, C., & Arabacı, İ. (2013). Lisansüstü eğitimde öğrenci sorunları. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu. Sakarya.
• Akpolat, Ö. (2023). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin lisansüstü eğitime karşı tutumları. International Journal of Progression and Development in Education, 62–76.
• Aktan, O. (2020). Öğretmenlerin kariyer gelişimi açısından lisansüstü eğitim. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 10(3), 596–607.
• Alabaş, R., Kamer, S., & Polat, Ü. (2012). Öğretmenlerin kariyer gelişimlerinde lisansüstü eğitim: Tercih sebepleri ve süreçte karşılaştıkları sorunlar. E-International Journal of Educational Research, 3(4), 89–107.
• Alhas, A. (2006). Lisansüstü eğitim yapmakta olan Milli Eğitim Bakanlığı öğretmenlerinin lisansüstü eğitime bakış açıları [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Arastaman, G., Uslu, O., Arslan, S. S., & Gülsoy Kerimoğlu, P. N. (2020). Eğitim yönetimi alanında doktora öğrencisi olmak: Lisansüstü öğrencilerin bakış açısından fenomenolojik bir inceleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(4), 1323–1346.
• Arı, E., Pehlivanlar, E., & Çömek, A. (2005). Lisansüstü eğitimi öğrencilerinin gördükleri eğitim hakkındaki beklenti ve görüşlerinin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 231–235.
• Avcı, F., & Akdeniz, E. C. (2021). Lisansüstü eğitimlerine devam eden okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin lisansüstü eğitime ilişkin görüşleri, yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi (JRES), 8(1), 122–141.
• Aydemir, S., & Çam, Ş. (2015). Lisansüstü öğrencilerinin lisansüstü eğitimi almaya ilişkin görüşleri. Turkish Journal of Education, 4(4), 4–16.
• Baş, G. (2013). Öğretmenlerin lisansüstü eğitimden beklentileri: Nitel bir araştırma (Niğde ili örneği). Yükseköğretim Dergisi, 3(2), 61–69.
• Başer, N., Narlı, S., & Günhan, B. (2005). Öğretmenlerin lisansüstü eğitim almalarında yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (Özel Sayı: Lisansüstü Eğitim), 129–135.
• Bozan, M. (2012). Lisansüstü eğitimde nitelik arayışları. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(2), 177– 187.
• Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. Siyasal Yayın Dağıtım.
• Çalışoğlu, M., & Yalvaç, A. (2019). The difficulties that the teachers who continue master of science. International Education Studies, 12(4), 100–109.
• Çepni, O., Kılınç, A., & Kılcan, B. (2018). Problems experienced in postgraduate education and solutions: A qualitative study on graduate students’ views. International Online Journal of Educational Sciences, 10(1), 1–16.
• Çiftçi, K., & Akbaşlı, S. (2024). Çalışan lisansüstü öğrencilerinin karşılaştıkları problemler. BSJ Pub Soc Sci, 7(2), 66–74.
• Dikici, T., Kodal Yasdıkcıoğlu, T., Gündeyerli, B., Polatlı, Ş., & Dikici, T. (2023). Okul yöneticilerinin lisansüstü eğitimine yönelik görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(6), 961–975.
• Dursun, F., & Yar Yıldırım, V. (2020). Eğitim programları ve öğretim alanındaki lisansüstü öğrencilerin lisansüstü öğrenim sürecine ilişkin görüşleri. Manisa CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 370– 390.
• Gömleksiz, M. N., & Yıldırım, F. (2013). Lisansüstü eğitim alan öğrencilerin lisansüstü eğitime ilişkin görüşleri. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, 68–74.
• Gül, İ., & Dikbaş, E. (2023). Eğitimcilerin lisansüstü eğitim almalarına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 40–55.
• Igun, S. E. (2010). Difficulties and motivation of postgraduate students. Library Philosophy and Practice.
• İlhan, M., Öner Sünkür, M., & Yılmaz, F. (2012). İlköğretim öğretmen adaylarının lisansüstü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi (Dicle Üniversitesi örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 22–42.
• İlter, İ. (2020). Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlerin lisansüstü eğitime yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(1), 263–292.
• Karakütük, K. (1989). Türkiye’de lisansüstü öğretim, sorunları ve çözüm önerileri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 22(1), 15–32.
• Karaman, S., & Bakırcı, F. (2010). Türkiye’de lisansüstü eğitim: Sorunlar ve çözüm önerileri. Sosyal Bilimler Araştırması Dergisi, 8(3), 94–114.
• Keskin, İ., Yazar, T., & Oral, B. (2023). Postgraduate students' perceptions of supervisor and qualifications sought in supervisor selection. World Journal of Education, 13(1), 45-57.
• Kılınç, A., Karahalilöz, O., & Bektaş, F. (2020). Lisansüstü öğrenim görmek: Öğretmen deneyimleri üzerinden fenomenolojik bir çözümleme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(4), 1755–1774.
• Koç, F., & Özkoçak, V. (2019). Türkiye’de lisansüstü eğitime dair güncel sorunlar. 4. Uluslararası Yükseköğretim Çalışmaları Konferansı, 58-62.
• Koşar, D., Er, E., & Kılınç, A. Ç. (2020). Öğretmenlerin lisansüstü eğitim görme nedenleri: Nitel bir araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 370–392.
• Mariano, I. J., & Potane, J. D. (2022). Benefits and difficulties of postgraduate student-researchers: A qualitative inquiry. International Journal of Social Sciences and Humanities Invention, 9(11), 6852–6861.
• Matin, M. A., & Khan, M. (2017). Common problems faced by postgraduate students during their thesis works in Bangladesh. Bangladesh Journal of Medical Education, 8(1).
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (S. Akbaba-Altun & A. Ersoy, Çev. Ed.). Pegem Akademi.
• Nayır, F. (2007). Ankara’da eğitim bilimleri alanında lisansüstü öğrenim görmekte olan öğretmen, yönetici ve müfettişlerin sorunları [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
• Oluk, S., & Çolak, F. (2005). Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda öğretmen olarak çalışan lisansüstü öğrencilerinin karşılaştıkları bazı sorunlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (Özel Sayı: Lisansüstü Eğitim), 59–67.
• Onat Kocabıyık, O. (2015). Olgubilim ve gömülü kuram: Bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 55–66.
• Özmen, Z. M., & Güç Aydın, F. (2013). Doktora eğitimi ile ilgili yaşanan zorluklar ve baş etme stratejileri: Durum çalışması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(2), 214–219.
• Sevinç, B. (2001). Türkiye’de lisansüstü eğitim uygulamaları, sorunlar ve öneriler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 34(1–2), 1–25.
• Topal, M., Sağlam, H. İ., & Akgün, Ö. E. (2017). Lisansüstü öğrencilerin ve öğretim elemanlarının gözünde lisansüstü eğitimde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. VIII. International Graduate Education Symposium Proceedings Book, 109–117.
• Toprak, E., & Taşğın, Ö. (2017). Öğretmenlerin lisansüstü eğitim yapmama nedenlerinin incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 599–615.
• Torun Ateş, Z., Telli, B., Aras, T., & Beyazateş, H. (2023). Lisansüstü eğitim yapan öğretmenlerin yaşadığı sorunlar. Academic Social Resources Journal, 8(51), 2862–2870.
• Türer, B., Balçın, M. D., Sevindik, N., & Er, Ö. (2013). Eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının lisansüstü eğitime karşı tutumları: Demirci Eğitim Fakültesi örneği. 6. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu, 61–67.
• Ulusoy, B., & Güçlü, N. (2020). Sınıf öğretmenlerinin lisansüstü eğitim sürecinde karşılaştıkları sorunlar. Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 3(1), 368–386.
• Yasmin, F., Saeed, M., & Ahmad, N. (2018). Challenges faced by postgraduate students: A case study of a private university in Pakistan. JEHD, 7(1), 109–116.
• Yazar, T. (2020). Opinions and suggestions of graduate students about postgraduate education. International Online Journal of Educational Sciences, 12(1), 149–171.
• Yetkiner, A., & İnce, M. (2016). Views of students regarding problems encountered in postgraduate education: A phenomenological research. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 6(2), 373–383.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.