Becoming a Teacher Educator: Journey of a Primary School Teacher

Öz

Purpose: After graduating from the faculties of education in Turkey, some of the teachers start working gravitate towards graduate education. Within or at the end of the process, these teachers start working as teacher educators at universities by finding positions or at least try to accomplish that. We do not have considerable knowledge of what these individuals experience in the process of transition from being a teacher to being a teacher educator. In this study, an attempt was made to examine the experiences of a primary school teacher who began doing graduate education while he was teaching at a public school and subsequently became a teacher educator at a university. With these experiences, we aimed to understand the dynamics of similar individuals in Turkey

Research Methods: This study was designed as - narrative research. Data were obtained through semi-structured interviews with a research assistant who had transitioned from being a primary teacher to being a teacher educator and continued his doctoral studies. In the analysis of interview data, narrative analysis was used.

Findings: The findings showed that it can be argued that the perception of teaching in society, the cultures of national schools, economic and socio-cultural factors are effective in teacher’s transition to university. Public schools, with their existing cultures and regulations, are unable to respond to the graduate education demands of teachers who work within the schools. This situation causes teachers who receive graduate education to move away from national public schools.

Implications for research and practice: Move away from national public schools can be prevented by removing obstacles of the teachers’ graduate education. In the process of educating teacher educators, the quality of teacher education can be increased by attaching importance to field experience.

Anahtar Kelimeler

• eacher education,training teacher educators

Öğretmen Eğitimcisi Olma Yolunda Bir Sınıf Öğretmeninin Yolculuğu

Öz

Problem Durumu: Öğretmen eğitimi yaygın olarak çalışılan bir konu olmasına rağmen, öğretmen eğitimcilerinin eğitimi konusunun çoğunlukla ihmal edildiği söylenebilir. Öğretmen eğitimiyle ilgili çok fazla söz söylenmiş olmasına rağmen, öğretmen eğitimcilerinin kendilerine ilişkin pek fazla sözün sarf edilmemiş olduğu ifade edilmektedir. Buna paralel olarak öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçiş süreci ile ilgili de pek fazla çalışmanın olmadığı söylenebilir. Alanyazındaki mevcut çalışmalar da öğretmen eğitimciliğine geçişi, öğretmen eğitimcilerin eğitimi bağlamında çalışmaktadır. Türkiye’de eğitim fakültelerinden mezun olduktan sonra göreve başlayan öğretmenlerin bir bölümü lisansüstü eğitime yönelmektedirler. Süreç içerisinde ya da sonunda bu öğretmenler kadro bularak üniversitelerde öğretmen eğitimcisi olarak çalışmaya başlamakta ya da en azından bunu başarmaya çabalamaktadırlar. Öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçiş sürecinde bu bireylerin neler deneyimledikleriyle ilgili pek fazla bilgi sahibi olmadığımızı söylemek mümkündür. Bu çalışma Türkiye’deki öğretmen eğitimcisi olmayı başarmış bir sınıf öğretmeninin hikâyesi üzerinden öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçiş sürecine ışık tutmaya çalışmıştır. Bu hikâye ile Türkiye’de öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçen benzer bireylerin; neden ve nasıl bu yola girdikleri, beklentileri ve sürece ilişkin deneyimleri anlaşılmak istenmiştir.

Amaç: Türkiye’de öğretmen eğitimcisi olma yolundaki öğretmenlerin bu tercihlerine neden olan etmenlerin ve sürece ilişkin deneyimlerinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple bu araştırmada öğretmen eğitimcisi olma yolunda ilerleyen bir öğretmenin deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu deneyimler katılımcının lisansüstü eğitime başlama,  üniversiteye geçiş süreci ve geçişten sonra yaşadıklarına ilişkin öğretmen eğitimcisi olma süreçleriyle ilgili önemli ipuçları vermektedir.

Bu araştırmada öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçiş süreci incelenmek istenmiştir. Bu araştırmanın amacı; bir sınıf öğretmeninin öğretmen eğitimcisi olma sürecini kendi öyküsüyle incelemektir. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır.

1.      Sınıf öğretmeninin öğretmen eğitimcisi olma kararını verme süreci nasıl gelişmiştir?

2.      Sınıf öğretmeninin öğretmen eğitimcisi olma sürecindeki deneyimleri nelerdir?

3.      Sınıf öğretmeninin süreç sonucunda beklentilerinin karşılanma durumuna ilişkin düşünceleri nelerdir?

Yöntem: Bu araştırmada bir sınıf öğretmeninin öğretmen eğitimcisi olma deneyimleri, kendi anlatımları üzerinden kronolojik olarak ele alınarak öğretmenlikten öğretmen eğitimciliğine geçiş deneyimlerine ışık tutulmak istenmiştir. Bir ya da az sayıda bireyin yaşam deneyimlerinin yakalanmasında, anlatı araştırmasının en iyi metot olduğu ifade edilmektedir. Bu yönüyle yürütülen araştırma anlatı araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırma verileri; Türkiye’deki bir üniversitenin eğitim bilimleri enstitüsünde araştırma görevlisi olarak görev yapan bir doktora öğrencisinden yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme verilerinin analizinde anlatı analizi kullanılmıştır. Katılımcının anlatısı; sosyal etkileşim, zaman ve olay örgüsü içerisinde hikâyeleştirilerek sunulmuştur.

Bulgular ve Sonuç: Bu araştırmada bir devlet okulunda öğretmenlik yapmakta iken lisansüstü eğitime başlayan, sonrasında üniversitede öğretmen eğitimcisi olan bir sınıf öğretmeninin deneyimleri incelenmek istenmiştir. Öğretmenin, öğretmen eğitimcisi olma kararında ve üniversiteye geçmesinde etkili olan birçok etkenin olduğu söylenebilir. Öğretmen milli eğitim kurumlarının öğretmenlere ve onların kendilerini geliştirme çabalarına değer vermeyen, onları durağan hale getiren bir yapısının olduğunu ifade etmiştir. Bununla birlikte öğretmen kendisinin yüksek lisans eğitimine devam etmesinin o zaman çalıştığı ilkokul yönetimi tarafından desteklenmediği söylemiştir. Katılımcı öğretmen “üniversitede çalışmanın” öncelikli amacı olmadığını, lisansüstü eğitimini devam ettirmesine engel olmayacak bir kadro istediğini, bu kadronun da üniversitelerdeki akademik kadrolar olduğunu belirtmiştir. Katılımcının üniversiteye geçmek isteyişinde etkili olan bir diğer neden ekonomik nedenlerdir. Katılımcı lisansüstü eğitimine devam edebilmek için milli eğitim kurumundan az ders aldığını, ek ders ücreti alamadığı için ekonomik olarak sıkıntı yaşamaya başladığını ifade etmiştir. Katılımcı öğretmen üniversiteye geçişe bir diğer sebep olarak bulunduğu sosyal çevreyi gerekçe göstermiştir. Öğretmen, çocuğunun gelişiminde yardım alabileceği kişilerin çevresinde bulunmasını istemiş ve kamu okullarındaki öğretmenlerden oluşan bir çevrenin bunu sağlayamayacağını ifade etmiştir. Katılımcı öğretmen süreç sonunda geldiği yerden memnun olduğunu, beklentilerinin büyük oranda gerçekleştiğini ifade etmiştir. Ancak lisansüstü eğitim süresince öğrencilerle daha fazla iç içe olmak istediğini fakat bunun gerçekleşmediğini söylemiştir.

Tartışma ve Öneriler: Türkiye’deki milli eğitim kurumlarında ya da üniversitelerin akademik kadroları dışındaki kadrolarda çalışırken, lisansüstü eğitime devam etmenin önünde bazı güçlüklerin olduğunu söylemek yerinde olacaktır. Kurumların personeline lisansüstü eğitim için izin verme konusunda isteksiz davrandığı, kolaylaştırıcı olmadığı söylenebilir. Güncel mevzuatın da buna paralel bir bakış açısına sahip olduğunu ifade etmekte yarar vardır. Katılımcı öğretmenin lisansüstü eğitime başladığı dönemde kamuda çalışan öğretmenler için öğrenim özrü tayin gerekçesi iken, sonraki dönemlerde bu özür yönetmelikten çıkarılmış, katılımcının sözünü ettiği sorunlara mevcut durumda bir yenisi daha eklenmiştir. Lisansüstü eğitim süreçlerinin sancılı süreçler olduğu kabul edilmekle birlikte; ortaya çıkan sancıların önemli bir kısmının kurumların içsel dinamiklerinden, mevzuattan ve kurum kültürlerinden kaynaklandığını söylemek yerinde olacaktır. Öğretmenlerin kendini geliştirme ve gerçekleştirme çabalarının desteklenmesi ve teşvik edilmesi bir yana, kurumlar mevcut işleyişleri ile sözü edilen girişimlere ket vurabilmektedir. Bu durum benzer süreçlerdeki öğretmenleri daha bu yola girmeden caydırabilmektedir.

Milli eğitim okulları mevcut kültürleri ve mevzuatlarıyla, bünyesinde görev yapan öğretmenlerin lisansüstü eğitim taleplerine cevap verememektedir. Okulların sözü edilen mevcut yapısı, lisansüstü eğitim yoluna giren öğretmenleri üniversitelere geçiş yapmaya mecbur bırakabilmektedir. Bunun bir sonucu olarak milli eğitim okulları, lisansüstü eğitim alan nitelikli öğretmenleri kaybetmektedir. Milli eğitim okullarındaki mevcut kültür değiştirilerek ve mevzuatlar iyileştirilerek öğretmenlerin kurumlarından ayrılmalarının önüne geçilebilir. Öğretmenlerin lisansüstü eğitimlerinin önündeki sözü edilen engeller kaldırılarak ve öğretmenlerin lisansüstü eğitim almaları teşvik edilerek milli eğitim okullarındaki mevcut öğretmen niteliklerinin iyileştirilmesine katkıda bulunulabilir.

Öğretmen eğitimcilerinin eğitimi sürecinde, mesleki tecrübe-alan deneyimi kazanımı konusunun ihmal edilen bir konu olduğu söylenebilir. Öğretmen eğitimciler lisansüstü eğitimleri boyunca alana ilişkin pratik tecrübe kazanmadan süreci tamamlamaktadırlar. Öğretmen eğitimcilerinin yetiştirilmesi sürecinde alan deneyimine önem verilerek öğretmen eğitimindeki niteliğin de artırabileceği düşünülmektedir.

Kaynakça

1. Aksu, M., Demir, C. E, Daloglu, A., Yildirim, S., & Kiraz, E. (2010). Who are the future teachers in Turkey. Characteristics of entering student teachers. International Journal of Educational Development, 30(1), 91- 101. Retrieved from https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738059309000789
2. Clandinin, D., & Connelly, F. M. (2000). Narrative inquiry: Experience and story in qualitative research. San Francisco: Jossey-Bass.
3. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. (2nd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
4. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative (4th Ed). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
5. Dinkelman, T., Margolis, J., & Sikkenga, K. (2006). From teacher to teacher educator: Experiences, expectations, and expatriation. Studying Teacher Education, 2(1), 5–23. Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17425960600557447
6. Eret Orhan, E. & Ok, A. (2014). Who prefer teacher education programs? Candidates’ entry characteristics and attitude towards teaching [in Turkish]. Hacettepe University Journal of Education, 29(4), 75-92. Retrieved from http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/46-published.pdf
7. European Commission/EACEA/Eurydice (2013). Key Data on Teachers and School Leaders in Europe. (2013 Edition). Eurydice Report. Luxembourg: Publications Office of the European Union. Retrieved from https://eacea.ec.europa.eu/national-policies/eurydice/content/key-data-teachers-and-school-leaders-europe-2013-edition_en
8. Hacettepe University Faculty of Education (2017). Turkiye’de ögretmen egitimi ve istihdami: Mevcut durum ve oneriler. [Teacher training and employment in Turkey: Current situation and recommendations] Retrieved from, http://www.egitim.hacettepe.edu.tr/belge/OgretmenEgitimi-istihdam_Raporu.pdf

9. Hatt, A. (1997). Teacher into tutor: a personal account of the move from primary teaching to initial teacher education. Multicultural Teaching, 19(2), 43–47.
10. Kastner, J. D., Reese, J., Pellegrino, K., & Russell, H. A. (2019). The roller coaster ride: Our music teacher educator identity development. Research Studies in Music Education, 41(2), 154–170. Retrieved from https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/1321103X18773114
11. Loughran, J. & Menter, I. (2019). The essence of being a teacher educator and why it matters. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 47(3), 216-229. Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/1359866X.2019.1575946?needAccess=true
12. Maaranen, K., Kynaslahti, H., Byman, R., Jyrhama, R. & Sintonen S. (2019). Teacher education matters: Finnish teacher educators’ concerns, beliefs, and values. European Journal of Teacher Education, 42(2), 211-227. Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/02619768.2019.1566317?needAccess=true
13. Mayer, D., Mitchell, J., Santoro, N., & White, S. (2011). Teacher educators and “accidental” careers in academe:An australian perspective. Journal of Education for Teaching, 37(3), 247–260. Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02607476.2011.588011
14. Ministry of National Education (2017). Ogretmen strateji belgesi 2017-2023. [Teacher strategy document] Retrieved from https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/26174415_Strateji_Belgesi_RG-Ylan-_26.07.2017.pdf
15. Ministry of National Education (2018). Milli egitim istatistikleri: Orgun Egitim. 2017/2018. [National education statistics: Formal education] Retrieved from http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_09/06123056_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2017_2018.pdf
16. Murray, J., & Male, T. (2005). Becoming a teacher educator: Evidence from the field. Teaching and Teacher Education, 21(2), 125-142. Retrieved from https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0742051X04001295
17. Ramesh, P., Thammi Raju, D., Reddy, K.M., Krishnan, P., Amit Biswas, T. Ok, A., & Onkol, P. (2007). Ogretmen yetiştirme programlarindaki ogretmen adaylarinin profili. [Profile of teacher candidates in teacher training programs] Egitim ve Bilim, 32(143), 13–25. Retrieved from http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/826/179
18. Ozsoy, G., Ozsoy, S., Ozkara, Y., & Memis, A. D. (2010). Ogretmen adaylarinin ogretmenlik meslegini tercih etmelerinde etkili olan faktorler. [Factors influencing choice of the student teachers’ teaching profession.] Ilkogretim Online, 9(3), 910-921. Retrieved from http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ilkonline/article/view/5000038019/5000036876
19. Pinnegar, S., & Daynes J. G. (2006). Locating narrative inquiry historically: Thematics in the turn to narrative. In D. J. Clandinin (Ed.), Handbook of narrative inquiry (pp. 3-34). Thousand Oaks, CA: Sage.
20. Sever, I., & Ersoy, A. (2017). Supervision and the PhD process: Perspectives of research assistants. Journal of Educational Sciences Research, 7(1), 163- 182. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/698134
21. Sinkinson, A. (1997). Teachers into lecturers: An agenda for change. Teacher Development, 1(1), 97–104. Retrieved from https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/13664539700200002
22. Swennen A., Shagrir L. & Cooper M. (2009). Becoming a teacher educator: Voices of beginning teacher educators. In: Swennen A., & van der Klink M. (Eds) Becoming a teacher educator (pp. 91-102). Springer, Dordrecht.
23. TEDMEM (2014). Ogretmen gozuyle ogretmenlik meslegi, Rapor dizisi 3. [Teacher's profession as a teacher, Report series 3] Retrieved from https://tedmem.org/yayin/ogretmen-gozuyle-ogretmenlik-meslegi
24. Toprak, E., & Tasgin, Ö. (2017). Ogretmenlerin lisansustu egitim yapmama nedenlerinin incelenmesi. [Investigation of the reasons why teachers do not postgraduate] OPUS Uluslararasi Toplum Araştirmalari Dergisi, 7(13), 599-615. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/392702 Council of Higher Education (2019). Yuksekogretim birim istatistikleri. [Higher education unit statistics.] Retrieved from https://istatistik.yok.gov.tr/