İNTERNET GAZETECİLİĞİNDE GÖÇ HABERLERİNİN SUNUMU: HÜRRİYET, SÖZCÜ, MİLLİYET VE MYNET ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

İnternetin yaygınlaşmasına dek geçen süreçte, kamuoyunun bilgiye erişiminde belirleyici olan başlıca araçlar, geleneksel medya organları ve bu çerçevede şekillenen gazetecilik pratikleri olmuştur. Ancak 21. yüzyılın başından itibaren dijitalleşmenin ivme kazanmasıyla birlikte, iletişim teknolojilerinde meydana gelen köklü dönüşümler gazetecilik mesleğinin yapısını derinlemesine etkilemiş ve dönüştürmüştür. Dijital habercilik anlayışı; veri aktarımında hız, eş zamanlı etkileşim kapasitesi, kullanıcı odaklı içerik üretimi ve çoklu medya formatlarının yaygınlaşması gibi unsurlarla, haber üretim süreçlerinde yeni normların oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda dijital habercilik, yalnızca teknik bir yenilik olarak değil; aynı zamanda içeriklerin tematik çeşitliliğini artıran ve kamusal söylem alanını yeniden yapılandıran bir medya formu olarak değerlendirilmektedir. Dijital haberciliğin sunduğu bu yeni imkânlar, göç olgusu gibi toplumsal, siyasal ve insani krizlerle doğrudan ilişkili temaların haberleştirilmesinde önemli değişimlere yol açmıştır. Türkiye’nin hem göçmenler için bir geçiş ülkesi hem de hedef ülke konumundaki stratejik jeopolitik yapısı, göçün medyatik temsiline özel bir önem kazandırmaktadır. Bu çalışma, Similarweb.com verilerine göre Türkiye’de en çok ziyaret edilen dijital haber platformları olan Hürriyet, Sözcü, Milliyet ve Mynet üzerinden, Mayıs 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında yayımlanan toplam 100 göç haberini içerik analizi yöntemiyle incelemektedir. Analiz bulguları, haberlerin büyük bölümünün Anadolu Ajansı kaynaklı olduğunu, göçmenlerin ağırlıklı biçimde “düzensiz göçmen” ifadesiyle tanımlandığını ve haberlerde sıklıkla güvenlik, mağduriyet, ekonomik yük ve kamu düzeni gibi temaların ön plana çıktığını göstermektedir. Elde edilen veriler, dijital habercilikte göç konusunun çerçevelenme biçimine dair önemli bir medya okuması sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• medya
• göç
• göç haberciliği
• dijital habercilik

PRESENTATİON OF MİGRATİON NEWS İN INTERNET JOURNALİSM: A STUDY ON HÜRRİYET, SÖZCÜ, MİLLİYET AND MYNET

Öz

Until the widespread adoption of the Internet, traditional media organizations and journalism practices shaped within this framework were the primary means through which the public accessed information. However, since the early 21st century, the acceleration of digitalization and the resulting transformations in communication technologies have profoundly affected and reshaped the structure of journalism. Digital journalism, characterized by speed in data transmission, real-time interaction, user-oriented content production, and the prevalence of multimedia formats, has laid the groundwork for the emergence of new norms in news production processes. In this context, digital journalism is not only a technical innovation but also a media form that enhances thematic diversity and restructures the sphere of public discourse. The opportunities offered by digital journalism have led to significant changes in the reporting of socially, politically, and humanitarianly sensitive issues such as migration. Turkey’s strategic geopolitical position as both a transit and destination country for migrants gives particular importance to the media representation of migration. This study analyzes a total of 100 migration-related news articles published between May 2024 and January 2025 on Turkey’s most-visited digital news platforms—Hürriyet, Sözcü, Milliyet, and Mynet, according to Similarweb.com data—through the method of content analysis. The findings indicate that most of the news items were sourced from Anadolu Agency, migrants were predominantly referred to as “irregular migrants,” and the dominant themes centered on security, victimization, economic burden, and public order. The results provide a significant media reading on how migration is framed within the context of digital journalism in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• media
• migration
• migration news
• dijital journalism

Kaynakça

1. Adıyaman, F., Sarıgül, A., Sezek, A., Yılmaz, K., & Kaya, H. (2024). Küreselleşme ve göç: Yerel gazetecilerin göç olgusuna bakış açısının değerlendirilmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 23(3), 817–840.
2. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62–82.
3. Almasoodi, A., & Sucu, İ. (2021). Habercilikte geleneksel medyadan yeni medya platformlarına geçiş yönünde haber oluşumu. Kadim Akademi SBD, 5(1), 52–68.
4. Alp, H., & Turan, E. (2018). Gelenekselden dijitale medyanın dönüşümü çerçevesinde Cnntürk ve NTV internet sitelerinin karşılaştırmalı analizi. Journal of Turkish Studies, 1–18.
5. Arslan, B. (2023). Yerel basın yöneticilerinin perspektifinden internet gazeteciliği: Avantajlar ve tehditler. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(5), 40–77.
6. Arslantürk, G. (2020). Sosyal medyadaki göçmen karşıtı tutumların bütünleşik tehdit kuramı çerçevesinden incelenmesi. Psikoloji Araştırmaları, 1(1), 6–16.
7. Aslan, A., Bayrakçı, S., & Küçükvardar, M. (2016). Bilişim çağında geleneksel gazeteciliğin dönüşümü: Veri gazeteciliği. Marmara İletişim Dergisi, (26), 55–70.
8. Ata, F., & Tamer, M. (2018). Yeni medyada yer alan göç haberleri üzerine bir analiz. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(61), 1307–9581.

9. Aydoğru Karaaslan, İ. (2018). Online gazeteciliğe geçişte değişen haber tüketim pratikleri: Yetişkinler üzerine bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (30), 241–259.
10. Bendaş, K. (2022). Dijitalleşen dünyada medyanın dönüşümü: Geleneksel medyadan yeni medyaya geçiş ve Türkiye’de internet haberciliği. Anasay, (22), 373–396.
11. Bozok, M. (2019). Göç sonucu yaşanan erkeklik krizlerinin bir yüzü olarak erkekliğin kaybı. Journal of Economy Culture and Society, (60), 171–785.
12. Can, G. (2019). Yeni medya ile geleneksel medya çerçevesinde sayfa tasarımın (mizanpajın) dönüşümü: Hürriyet gazetesi örneği. Yeni Medya, (6), 20–31.
13. Çağlar, T. (2018). Göç Çalışmaları İçin Kavramsal Bir Çerçeve. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 26-49.
14. Çevikel, T. (2004). Türkçe haber siteleri ve Türkiye’de internet gazeteciliğinin gelişimini sınırlayan faktörler. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, (1).
15. Çoşkun, E. (2016). Türkiye'nin göç rejiminde toplumsal cinsiyet faktörü: Ugandalı göçmen kadınlar örneği. Fe Dergi, 8(1), 90–104.
16. Demir, E. (2021). Yusuf Adıgüzel, Göç sosyolojisi, Nobel Yayınları, Ankara, 2018, 223 s., [Kitap incelemesi]. Journal of OKUFED, 3(2), 131–138.
17. Dingin, A. E. (2023). Yeni medya haberciliği. Konya: LiteraTürk Academia.
18. Genç, Y., & Kara, H. Z. (2016). İç göç sürecinde birey rollerinin toplumsal cinsiyet açısından değerlendirilmesi. PESA Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2(6).
19. Göç Terimleri Sözlüğü. (2009). İsviçre: Uluslararası Göç Örgütü.
20. https://www.goc.gov.tr/Kurumlar/Goc.Gov.Tr/Files/Goc_Terimleri_Sozlugu(1).Pdf Erişim tarihi: 10.01.2025.
21. Gönül, S. (2020). Zorunlu göç ve toplumsal cinsiyet: Suriyeli kadınların evlilik deneyimleri. İçinde K. Biehl & D. Danış (Ed.), Toplumsal cinsiyet perspektifinden Türkiye’de göç araştırmaları (ss. 80-100). Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) ve Göç Araştırmaları Derneği (GAR) ortak yayını.
22. Güler, A. (2021). Göç olgusunun çok boyutlu etkileri ve Türkiye’ye yansımaları. Kırklareli Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(2).
23. Işık, U., & Koz, K. A. (2020). Türkiye’de internet gazeteciliği: Meslek profesyonellerinin gözünden gazetecilik ortamı. Selçuk İletişim, 13(3), 1264–1295.
24. Kalender, A. B. (2019). İnternet haberciliğinde clickbait savaşları: Bir okuyucu tepkisi olarak Limon Haber örneği. Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergi, 2(2), 1–21.
25. Kolukırık, S. (2009). Mülteci ve sığınmacı olgusunun medyadaki görünümü: Medya politiği üzerine bir değerlendirme. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 1–20.
26. Korkmaz, A. (2011). İnternet gazeteciliğinin kamuoyu oluşumuna etkisi. Erciyes İletişim Dergisi, 1(2).
27. Kosova, K. (2019). Türk internet gazetelerinde tık yemi haberlerin sunum biçimleri ve gazetecilik etiği açısından eleştirisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
28. Köroğlu, M. A., & Dural, F. N. (2020). Türkiye’ye göç etmiş Suriyeli kadınların toplumsal cinsiyete ilişkin deneyimleri ve sosyal hizmet. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 1–34.
29. Kuyucu, M. (2017, Mayıs 4–5). İnternet gazeteciliğinin geleneksel gazetelerle savaşı: İnternet gazeteciliği geleneksel gazeteciliği bitirdi mi? Üniversite öğrencilerinin internet gazeteciliği ile ilgili görüşleri üzerine bir güncelleme. [Konferans sunum özeti]. 1. Uluslararası İletişimde Yeni Yönelimler Konferansı.
30. Küçük, H. (2022). Toplumsal cinsiyet bağlamında göç sürecinde kadın ve erkek. Toplumsal Politika Dergisi, 3(1), 26–37.
31. Manovich, Lev, (2001). The Language of New Media, Cambridge: The MIT Pres.
32. Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik Analizi Tekniği: İletişim Bilimlerinde ve Sosyolojide Doktora Tezlerinde Kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294.
33. Özcan, E. (2019). Yeni medya ve internet haberciliğinde etik sorunlar. Online Academic Journal of Information Technology, 10(37), 97–116.
34. Öztürk, S., & Altındal, Y. (2019, Aralık). Damgalanmanın mültecilik yüzü: Daha (THEMORE) filminin sosyolojik okuması. İmgelem, 3(5), 161–192.
35. Paksoy, A. F., & Şentöregil, M. (2018). Türk basınında Suriyeli sığınmacılar: İlk beş yılın analizi (2011–2015). Selçuk İletişim Dergisi, 11(1), 237–256.
36. Parlak, M. O. (2018). Yeni medya ve haberciliğin dönüşümü. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 59–82.
37. Sallan Gül, S., & Kahya Nizam, Ö. (2021). Sosyal bilimlerde içerik ve söylem analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42, Özel Sayı 1), Ö181–Ö198.
38. Şahin, M., & Uçak, G. (2020). İnternet gazeteciliğinde kullanılan kurumsal haber kaynaklarının analizi: BBC Türkçe örneği. Yeni Medya Hakemli, Akademik, E-Dergi, (9), 18–39.
39. Tiryaki, S. (2022). Türk basınında göçmen, sığınmacı ve mülteci haberleri üzerine bir inceleme. Kültür Araştırmaları Dergisi, 15, 124–156.
40. Uçak, O. (2017). Göç hareketleri ve medyada göçmen haberleri. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 1(3), 242–254.
41. Van der Haak, B., Parks, M., & Castells, M. (2012). The future of journalism: Networked journalism. International Journal of Communication, 2923–2938.
42. Varol, A. (2011). İnternet yayıncılığında etiksel sorunlar. Medya ve Etik Sempozyumu. Elâzığ: Fırat Üniversitesi.
43. Yeşilyurt, D. (2019). Cumhuriyet, Hürriyet ve Sabah gazetelerinin geleneksel gazetecilik ve internet gazeteciliği bağlamında karşılaştırılması.
44. Yıldırım Başoğlu, M. (2023). Toplumda medyanın rolü: Göçmen algısı üzerine bir inceleme. Muhakeme Dergisi, 6(2), 58–67.
45. Yurdigül, Y., & Yüksel, H. (2012). Gazeteciliğin dönüşümü: Yeni medyaya entegrasyon sürecinde değişen habercilik pratikleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (18), 140–161.
46. Yüksel, E., & Dingin, A. E. (2020). Does “It” work in Turkey? A network agenda-setting research. Erciyes İletişim Dergisi, 7(1), 435–450.
47. Yüksel, E., & Dingin, A. E. (2021). The pictures in our heads of certain diseases. The Agenda Setting Journal, 5(1), 8–30.
48. Zinderen, İ. E. (2020). İnternet haber sitelerinin kullanılabilirliğinin göz izleme teknikeriyle analizi. Turkish Studies – Information Technologies and Applied Sciences.