EN
TR
DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Öz
Dijital platformlar, kullanıcıların yalnızca bilgiye eriştiği ortamlar olmaktan çıkarak hangi içeriklerin görünür, önemli ve güvenilir kabul edileceğini belirleyen kültürel ve teknik yapılara dönüşmüştür. Bu çalışma, sosyal medya kullanıcılarının algoritmik içerik kürasyonuna ilişkin farkındalıklarını ve yapay zekâ destekli içerik üretiminin gerçeklik algıları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde betimsel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Veriler, aktif sosyal medya kullanıcılarına çevrim içi olarak uygulanan yapılandırılmış anket aracılığıyla toplanmıştır. Küçük bir katılımcı grubuna dayanması nedeniyle araştırma, daha geniş örneklemli çalışmalar için ön bulgular sunan keşfedici bir pilot çalışma niteliğindedir. Bulgular, katılımcıların içerik akışlarının algoritmalar tarafından şekillendirildiğinin büyük ölçüde farkında olduklarını; ancak bu farkındalığın alternatif kaynakları araştırma ve içerik akışına müdahale etme gibi eleştirel davranışlara sınırlı ölçüde yansıdığını göstermektedir. Katılımcılar, canlı, ham ve düzenlenmemiş içerikleri daha gerçekçi değerlendirirken, trend olan ve algoritmik olarak öne çıkarılan içeriklere daha şüpheci yaklaşmaktadır. Yapay zekâ tarafından üretildiği düşünülen içerikler ise kullanıcıların temkin düzeyini artırmakta ve gerçeklik ile kurgu arasındaki sınırın ayırt edilmesini güçleştirmektedir. Araştırma, dijital ortamda gerçekliğin sabit ve doğrudan erişilebilir bir olgudan ziyade algoritmik seçilim, içerik üretim biçimleri ve kullanıcı yorumları aracılığıyla yeniden inşa edildiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Amasya Üniversitesi
Etik Beyan
E-30640013-100-347757
Kaynakça
- Baudrillard, J. (2017). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
- Bucher, T. (2017). The algorithmic imaginary: Exploring the ordinary affects of Facebook algorithms. Information, Communication & Society, 20(1), 30–44.
- Castells, M. (2016). İletişim gücü (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Chesney, R., & Citron, D. K. (2019). Deep fakes: A looming challenge for privacy, democracy, and national security. California Law Review, 107(6), 1753– 1820.
- Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2023). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (6th ed.). Sage.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yeni Medya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
22 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
28 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 3
APA
Demir, M. C. (2026). DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 10(3), 601-617. https://izlik.org/JA92JK37AC
AMA
1.Demir MC. DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. ejnm. 2026;10(3):601-617. https://izlik.org/JA92JK37AC
Chicago
Demir, Mehmet Can. 2026. “DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Yeni Medya Elektronik Dergisi 10 (3): 601-17. https://izlik.org/JA92JK37AC.
EndNote
Demir MC (01 Eylül 2026) DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Yeni Medya Elektronik Dergisi 10 3 601–617.
IEEE
[1]M. C. Demir, “DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, ejnm, c. 10, sy 3, ss. 601–617, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92JK37AC
ISNAD
Demir, Mehmet Can. “DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Yeni Medya Elektronik Dergisi 10/3 (01 Eylül 2026): 601-617. https://izlik.org/JA92JK37AC.
JAMA
1.Demir MC. DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. ejnm. 2026;10:601–617.
MLA
Demir, Mehmet Can. “DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Yeni Medya Elektronik Dergisi, c. 10, sy 3, Eylül 2026, ss. 601-17, https://izlik.org/JA92JK37AC.
Vancouver
1.Mehmet Can Demir. DİJİTAL GÖRSEL KÜLTÜRDE GERÇEKLİĞİN İNŞASI: KULLANICI ALGILARI VE ALGORİTMİK TEMSİL ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. ejnm [Internet]. 01 Eylül 2026;10(3):601-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92JK37AC
