Araştırma Makalesi

Stokastik İlişkisiz Paralel Makine Çizelgeleme Problemi için bir Matematiksel Model

Sayı: 29 1 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Stokastik İlişkisiz Paralel Makine Çizelgeleme Problemi için bir Matematiksel Model

Öz

Bir iş, aynı işlemi yapabilen makinaların herhangi birisinde işlem görebiliyor ise bu makinalar, paralel makinalar olarak adlandırılmaktadır. Eğer paralel makinaların bir iş için işlem süreleri farklılık gösteriyorsa bu makinalar ilişkisizdir. İlişkisiz paralel makine çizelgeleme problemi (UPM) hem endüstride yaygın bir uygulama alanına sahip olması hemde esnek atölye tipi çizelgeleme problemi gibi daha karmaşık problemlerin alt problemi olması nedeniyle çizelgeleme literatüründe önemli bir yere sahiptir. Problemin işlem süreleri, hazırlık süreleri, müşteri terminleri gibi parametrelerinin değerlerini kesin olarak belirlemek zordur. Bu parametreler taleplerin ve termin tarihlerinin müşteri tarafından son anda değiştirilmesi, makine arızaları, hammadde temininde aksamalar gibi pek çok faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. UPM doğası gereği stokastik bir yapıya sahiptir ve nedenle literatürde problemi deterministik olarak ele alan çok sayıda çalışmanın yanısıra stokastik olarak ele alan çalışmalar da mevcuttur. Ancak problemi stokastik olarak ele alan çalışmaların çoğu işlem sürelerinin stokastik olması durumunu incelemişlerdir. Bu çalışmada ise literatürün genelinden farklı olarak sıra bağımlı hazırlık sürelerini stokastik olarak ele almanın katkısı araştırılmıştır. Sıra bağımlı hazırlık süreli stokastik UPM için iki aşamalı stokastik programlama yaklaşımı kullanılmıştır. Stokastik problem için bir matematiksel model önerilmiştir. Önerilen modelin etkinliği rassal türetilen test problemleri üzerinde gösterilmiştir. Öncelikle tüm test problemleri parametrelerin deterministik olduğu varsayımı ile deterministik model ile çözülmüş ve çizelgeler elde edilmiştir. Daha sonra sıra bağımlı hazırlık süreleri stokastik olarak ele alınmış ve problemler önerilen stokastik model ile çözülmüştür. Son olarak her bir problem için sıra bağımlı hazırlık süresini stokastik ele almanın katkısı hesaplanmıştır. Yapılan testler, sadece 10 işin olduğu küçük boyutlu problemler için bile problemi stokastik olarak ele almanın son işin tamamlanma zamanını ortalama yüzde %0,305 kısalttığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

120M886

Kaynakça

  1. Allahverdi, A. 2008. “Three-machine flowshop scheduling problem to minimize makespan with bounded setup and processing times.” Journal of the Chinese Institute of Industrial Engineers 25(1): 52–61.
  2. Allahverdi, A. 2009. “Three-machine flowshop scheduling problem to minimize maximum lateness with bounded setup and processing times.” Journal of Operations and Logistics 2: 1-11.
  3. Allahverdi, A. 2015. “The third comprehensive survey on scheduling problems with setup times/costs.” European Journal of Operational Research 246: 345-378.
  4. Atakan, S. , K. Bülbül • and N. Noyan. 2017. “Minimizing value-at-risk in single-machine scheduling” Ann Oper Res 248:25–73.
  5. Aydilek, A., H. Aydilek, and A. Allahverdi. 2013. “Increasing the profitability and competitiveness in a production environment with random and bounded setup times. “International Journal of Production Research 51: 106–117.
  6. Aydilek, H., A. Aydilek, and A. Allahverdi. 2015. “Production in a two-machine flowshop scheduling environment with uncertain processing and setup times to minimize makespan.” International Journal of Production Research 53: 2803–2819.
  7. Aydilek, H.,and A. Allahverdi. 2013. “A polynomial time heuristic for the two-machine flowshop scheduling problem with setup times and random processing times.” Applied Mathematical Modelling 37 (12-13): 7164–7173.
  8. Baker, K.R., 2014, “Minimizing earliness and tardiness costs in stochastic scheduling”, European Journal of Operational Research, 236, 445–452.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2021

Kabul Tarihi

9 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Ertem, M., Özçelik, F., & Saraç, T. (2021). Stokastik İlişkisiz Paralel Makine Çizelgeleme Problemi için bir Matematiksel Model. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 29, 278-283. https://doi.org/10.31590/ejosat.1017475

Cited By