Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme Yöntemi ile İç Anadolu Bölgesi ve Çevresi Hava Kirliliği Tahmini

Sayı: 29 1 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Derin Öğrenme Yöntemi ile İç Anadolu Bölgesi ve Çevresi Hava Kirliliği Tahmini

Öz

Sanayideki gelişmeler, nüfus artışı, çarpık kentleşme gibi sebepler hava kirliliğini artırmaktadır. Hava kirliliği tüm ekolojiyi ve insan sağlığını olumsuz yönde etkilediği için küresel anlamda önemlidir. Hava kirliliğinden kaynaklı oluşabilecek tehlikeli durumları önleyebilmek için önceden tedbirler alınmalıdır. Hava kirliliğini etkileyen unsurların önceden tahmin edilmesi ile oluşabilecek tehlikeli durumları önlemek mümkün olabilir. Partikül madde (PM) değeri hava kirliliğinin derecesini belirtmek için yaygın olarak kullanılan bir parametredir. Aerodinamik çapı 10 µm’den küçük olan partiküller madde olarak tanımı yapılan PM10 parametresi, ülkemiz için belirlenen sınır değerleri aşmaktadır ve dolayısıyla PM10 konsantrasyonunun artışında önlem alınması ciddi önem taşımaktadır. Bu çalışmada hava kalitesinin belirlenmesinde büyük rolü olan PM10 parametresinin değerlerinin tahmini üzerine araştırmalar yapılmıştır. Bu çalışmada, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne ait İç Anadolu Bölgesi ve çevresindeki istasyonlara ait gerçek ölçüm verileri kullanılmıştır. Hava kalitesi indeksinin hesaplanmasında kullanılan kirletici madde parametrelerinin değerleri kullanılarak PM10 parametresinin değeri tahmin edilmiştir. Son yıllarda tahmin işlemlerinde derin öğrenme yöntemleri sıklıkla kullanılmaktadır. Derin öğrenme yöntemlerinden uzun süreli kısa bellek ağı (LSTM) modeli zamansal olarak bir önceki durumdan etkilenen veri kümelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Anlık hava kalitesi bir önceki durumlardan etkilendiğinden dolayı bu çalışmada LSTM derin öğrenme modeli bir ilin PM10 değerlerinin tahmin edilmesi için önerilmiştir. Önerilen LSTM tabanlı modelin performansı klasik derin öğrenme yöntemi (DL) ile karşılaştırılmıştır. Yöntemlerin başarım performansını irdelemek için değerlendirme kriteri ortalama hata kare kökü (RMSE) ve ortalama mutlak hata (MAE) değerleri kullanılmıştır. Deneysel değerlendirmeler, önerilen LSTM yönteminin DL yöntemine göre PM10 değerlerinin tahmininde daha başarılı tahminler elde ettiğini göstermektedir. Ayrıca LSTM yönteminin veri kaybı olduğu durumlarda DL yöntemine kıyasla veri sayısından daha az etkilendiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Buduma, N., & Locascio, N. (2017). Fundamentals of Deep Learning: Designing Next-Generation Machine Intelligence Algorithms.
  2. Chakraborty, K., Mehrotra, K., Mohan, C. K., & Ranka, S. (1992). Forecasting the behavior of multivariate time series using neural networks. Neural Networks, 5(6), 961–970. https://doi.org/10.1016/S0893-6080(05)80092-9
  3. Duan, Y., Lv, Y., & Wang, F. Y. (2016). Travel time prediction with LSTM neural network. IEEE Conference on Intelligent Transportation Systems, Proceedings, ITSC, 1053–1058. https://doi.org/10.1109/ITSC.2016.7795686
  4. Gers, F.A., Schmidhuber, J., & Cummins, F.A. (2000). Learning to Forget: Continual Prediction with LSTM. Neural Computation, 12, 2451-2471.
  5. Google Earth, (2021, 5 Ekim) erişim adresi: https://earth.google.com
  6. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği. (2008, 06 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 26898). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/06/20080606-6.htm
  7. Hochreiter, S., & Schmidhuber, J. (1997). Long Short-Term Memory. Neural Computation, 9, 1735-1780. doi: https://doi.org/10.1162/neco.1997.9.8.1735
  8. Kirletici Parametre Ayarları, (2021, 5 Ekim) Erişim adresi: ttps://sim.csb.gov.tr/Intro/ParametersMeta

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

5 Kasım 2021

Kabul Tarihi

9 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Aydın, S., Taşyürek, M., & Öztürk, C. (2021). Derin Öğrenme Yöntemi ile İç Anadolu Bölgesi ve Çevresi Hava Kirliliği Tahmini. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 29, 168-173. https://doi.org/10.31590/ejosat.1019618

Cited By