Bir Kireçtaşı Ocağında Şev Stabilitesi Durum Çalışmalarının Değerlendirilmesi

Öz

Taşönü (Araklı-Trabzon) kireçtaşı ocağı 2005–2007 yılları arasında üç büyük ölçekli düzlemsel kaymaya maruz kalmıştır. Yenilmelerin killi tabakalar üzerinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Ocaktaki şevlerin eğim açısı ve yüksekliklerinin fazla olması, kontrolsüz patlatmaların yapılması ve aşırı yağış gibi faktörlerin yenilmelere neden olduğu 2004–2015 yılları arasında yapılan çalışmalarda araştırmacılar tarafından belirtilmiştir. Bu makale, kireçtaşı ocağına yönelik yapılan araştırmaların değerlendirmesini yaparak gelecek çalışmalara yön vermeyi amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak farklı araştırmacıların yaptığı çalışmalar konularına göre sınıflandırılmış ve elde edilen bulgular tartışılmıştır. Sonuç olarak heyelan sahasında yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu ortaya çıkmıştır.    

Anahtar Kelimeler

• Şev duraylılığı
• Düzlemsel kayma
• Patlatma
• Kil düzlemi

A Review of Slope Stability Case Studies in a Limestone Quarry

Abstract

Taşönü (Araklı-Trabzon) limestone quarry has been exposed to three large-scale planar failures between 2005 and 2007 years. It is figured out that the failures occurred on clay layers. The factors such as high slope angle and bench height in the quarry, uncontrolled blasting operations and intense rainfall have been reported to cause failures by studies carried out between 2004 and 2015 years. This paper is intended to help the scientists for future works by making the assessment of limestone quarry. For this purpose, the studies performed by different researchers were classified according to their topics, and the results were discussed. Resultantly, it seems that further studies may be implemented in the landslide area.

Keywords

• Slope stability
• Planar failure
• Blasting
• Clay layer

Kaynakça

1. Aliyazıcıoğlu Ş., Karaman K., Kesimal A., Cihangir F., Erçıkdı B. 2015. Bir kireçtaşı ocağında (Araklı-Trabzon) sondajların 3 boyutlu analizi yoluyla kaya şev duraylılığı değerlendirmesi. Türkiye 24. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi, 14-17 Nisan, 2015, Antalya, 242-248.
2. Ceryan N., Cellek S., Kesimal A. 2009. Taşönü (Araklı/Trabzon) heyelanının kayma düzlemindeki killerin mühendislik özellikleri. 14. Ulusal Kil Sempozyumu, 1-3 Ekim, 2009, Trabzon.
3. Ceryan N., Kesimal A., Aydın A. 2009. Trabzon-Taşönü malzeme ocağındaki killerin mühendislik özellikleri. Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Bilimleri Dergisi 15 (3), 447-456.
4. Ceryan N., Okkan U., Kesimal A. 2012. Application of generalized regression neural networks in predicting the unconfined compressive strength of carbonate rocks. Rock Mech Rock Eng 453, 1055-1072.
5. Ceryan N., Okkan U., Kesimal A. 2013. Prediction of unconfined compressive strength of carbonate rocks using artificial neural networks. Environ Earth Sci 68, 807-819.
6. Cihangir F., Kesimal A., Erçıkdı B., Durmuş O. 2005. Bir kalker ocağında patlatmak kazılardan kaynaklanan çevresel etkilerin analizi. Madencilik ve Çevre Sempozyumu, 5-6 Mayıs, 2005, Ankara.
7. Erçıkdı B., Kesimal A., Yılmaz E. 2004. Araklı-Taşönü kalker ocağında patlatma kaynaklı yer sarsıntılarının değerlendirilmesi. VII. Bölgesel Kaya Mekaniği Sempozyumu, 21-22 Ekim, 2004, Sivas.
8. Erçıkdı B., Kesimal A., Yılmaz E., Cihangir F. 2004. Patlatma kaynaklı yersarsıntısı ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7, 195-215.

9. Erçıkdı B., Cihangir F., Kesimal A. 2006. Düzlemsel kaymanın oluştuğu bir kireçtaşı ocağında güvenlik katsayılarının belirlenmesi: örnek bir uygulama. İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yerbilimleri Dergisi 19 (2) 121–129.
10. Karaman K., Cihangir F., Erçıkdı B., Kesimal A. 2010. Killi-karbonatlı kayaçlarda numune uzunluğunun ultrasonik P-dalga hızı üzerindeki etkisi. Madencilik Dergisi 49 (4), 37-45.
11. Karaman K., Cihangir F., Erçıkdı B., Kesimal, A. 2011. Kireçtaşlarının ağırlıkça su emme yüzdelerine göre bir ayrışma sınıflaması. İstanbul Yerbilimleri Dergisi 24 (2), 119-128.
12. Karaman K., Ercikdi B., Kesimal, A. 2013. The assessment of slope stability and rock excavatability in a limestone quarry. Earth Sci. Res. SJ. 17 (2) 169-181.
13. Kesimal A., Ercikdi B., Cihangir F. 2008. Environmental impacts of blast-induced acceleration on slope instability at a limestone quarry. Environ Geol 54, 381-389.