Araştırma Makalesi

Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları

Sayı: 16 31 Ağustos 2019
PDF İndir
EN TR

Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları

Öz

Tıbbi ve aromatik bitkiler, insanlık tarihinin ilk zamanlarından beri sadece gıda ve kozmetik amaçlı olarak değil aynı zamanda hastalık risklerine karşı geleneksel tedavi amacı ile de kullanılmıştır. Tüketilmeleri ile beraber dejeneratif hastalıklarla ilgili riskleri azaltma potansiyellerinin, sahip oldukları antioksidan özellik gösteren biyoaktif bileşikler, özellikle fenolik maddelerle ilgili olduğu son yıllarda yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. Günümüzde sağlıklı beslenme ve fonksiyonel gıdalara olan ilginin artması ile beraber, bu bitkilerin üretimi ve kullanımlarıyla ilgili talebin önümüzdeki yıllarda artacağı öngörülmektedir. Çalışmamızda, ülkemizde sıklıkla tüketilen bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin (adaçayı, anason, çemen, ıhlamur, melisa, defne yaprağı, nane, reyhan, rezene ve sinameki) toplam fenolik madde miktarları, antioksidan potansiyelleri, ve fenolik kompozisyonları belirlenmiştir. Toplam fenolik madde içeriği açısından en zengin bitkiler adçayı, ıhlamur, defne ve melisa (16.89-21.12 mg GAE/g bitki), en düşük bitkiler ise anason, çemen ve rezene yaprağı (3.47-3.77 mg GAE/g bitki) olarak belirlenmiştir. Dört farklı yöntemle, 2,2’-azinobis(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) (ABTS), 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH), ferrik iyonu indirgeyici antioksidan potansiyeli (FRAP) ve bakır (II) iyonu indirgeyici antioksidan kapasitesi tayini, belirlenen toplam antioksidan kapasitesi sonuçlarına göre ıhlamur, adaçayı, defne yaprağı ve melisa en yüksek antioksidan potanisyele sahip bitkiler olmuşlardır. Toplam fenolik madde içeriği ile antioksidan potansiyeli arasında önemli derecede yüksek korelasyon olduğu (R2=0.0.87-0.89) gözlenmiştir. EC50 değeri, DPPH ve ABTS analizleri açısından değerlendirildiğinde, en yüksek ıhlamur (5.93±0.53 ve 1.05±0.03 mg bitki/mL) ve en düşük anason (82.13±12.08 ve 12.08±0.79 mg bitki/mL) bitkilerine ait olmuştur. Çalışmamızda belirlenen fenolik madde içeriği açısından ise, protokateşuik asit, kafeik asit, klorojenik asit ve ferulik asitin bu bitkilerde en sık belirlenen fenolik asitler olduğu ve flavaonoidlerden ise kuersetin ve kamferolün belirlendiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acıbuca, V., & Budak, D. (2018). Dünya ’ da ve Türkiye ’ de Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yeri ve Önemi. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi, 33(1), 37–44.
  2. Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M., & Karademir, S. E. (2004). Novel Total Antioxidant Capacity Index for Dietary Polyphenols and Vitamins C and E, Using Their Cupric Ion Reducing Capability in the Presence of Neocuproine:  CUPRAC Method. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52(26), 7970–7981. https://doi.org/10.1021/jf048741x
  3. Atoui, A. K., Mansouri, A., & Boskou, G. (2005). Food Chemistry Tea and herbal infusions : Their antioxidant activity and phenolic profile, 89, 27–36. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2004.01.075
  4. Bahadori, M. B., Zengin, G., Bahadori, S., & Dinparast, L. (2018). Phenolic composition and functional properties of wild mint ( Mentha longifolia var . calliantha ( Stapf ) Briq .). International Journal of Food Properties, 21(1), 183–193. https://doi.org/10.1080/10942912.2018.1440238
  5. Benzie, I. F. F., & Strain, J. J. (1996). The Ferric Reducing Ability of Plasma (FRAP) as a Measure of “Antioxidant Power”: The FRAP Assay. Analytical Biochemistry, 239(1), 70–76. https://doi.org/https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
  6. Boneza, M. M., & Niemeyer, E. D. (2018). Industrial Crops & Products Cultivar a ff ects the phenolic composition and antioxidant properties of commercially available lemon balm ( Melissa o ffi cinalis L .) varieties. Industrial Crops & Products, 112(October 2017), 783–789. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2018.01.003
  7. Farooq, A., Muhammad, A., Ijaz, H. A., & Muhammad, S. (2009). Antioxidant and antimicrobial activities of essential oil and extracts of fennel ( Foeniculum vulgare Mill .) seeds from Pakistan Farooq Anwar a *, Muhammad Ali a , b , Abdullah Ijaz Hussain a and, (April), 170–176. https://doi.org/10.1002/ffj.1929
  8. Generalic, I., Skroza, D., Surjak, J., Mozina, S. S., Ljubenkov, I., Katalinic, A., … Katalinic, V. (2012). Seasonal Variations of Phenolic Compounds and Biological Properties in Sage ( Salvia officinalis L .), 9, 441–457.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

24 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Karadağ, A. (2019). Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 16, 631-637. https://doi.org/10.31590/ejosat.592711

Cited By