Derleme

Aşırı beslenmeye bağlı oluşan insülin direncinin biyokimyasal gelişimi ve AMP-ile aktive edilmiş protein kinaz (AMPK)’ın fonksiyonu

Sayı: 20 31 Aralık 2020
PDF İndir
TR EN

Aşırı beslenmeye bağlı oluşan insülin direncinin biyokimyasal gelişimi ve AMP-ile aktive edilmiş protein kinaz (AMPK)’ın fonksiyonu

Öz

Aşırı beslenme ve obezitenin, insülin direnci, diyabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar ve kanser gibi birçok kronik hastalığa neden olduğu bilinmektedir. İnsülin direnci, glikozun kas ve diğer dokulara taşınmasında hücrelerin insülininin etkisine yanıt verme yeteneğinin azalması olarak tanımlanır. Obezitenin gelişmesiyle birlikte yağ dokusundan salınan esterlenmemiş yağ asitleri, gliserol ve proinflamatuar sitokinler insülin direncine neden olur. Özellikle MCP-1 ve TNF-α gibi sitokin ve kemokinler adipositlerde trigliseridlerin hidrolizine neden olur. Ortaya çıkan serbest yağ asitleri dolaşım yoluyla kas, karaciğer ve beta hücrelerine taşınır ve DAG, TAG ve seramid olarak depolanır. Bu yağ asitleri türevlerinin birikimi hem IRS’yi bloke ederek insülin direncine, hemde hücre içi enerji sensörü olan AMPK’nin aktivasyonunun azalmasına neden olur. AMPK’nin aktivasyonunun azalması sonucu glukoz taşıyıcı proteininin translokasyonu azalır ve insülin direnci gelişir. Bunun yanında, AMPK’nin aktivasyonunun azalması dokularda lipit birikimine, hücresel işlev bozukluklarına ve birçok kronik hastalığın gelişmesine neden olur. Egzersizin yanında metformin, AICAR ve TZDs gibi bazı farmasötik ilaçların hem lipit birikimini azalttığı hem de AMPK’nin aktivasyonunu artırarak insülin direncini engellediği bildirilmiştir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aguirre, V., Uchida, T., Yenush, L., Davis, R., & White, M. F. (2000). The c-Jun NH2-terminal kinase promotes insulin resistance during association with insulin receptor substrate-1 and phosphorylation of Ser307. Journal of Biological Chemistry, 275(12), 9047-9054.
  2. Ahima, R. S., & Flier, J. S. (2000). Leptin. Annual review of physiology, 62(1), 413-437.
  3. Amati, F. (2012). Revisiting the diacylglycerol‐induced insulin resistance hypothesis. Obesity reviews, 13, 40-50.
  4. Bazzichetto, C., Conciatori, F., Falcone, I., Cognetti, F., Milella, M., & Ciuffreda, L. (2019). Advances in Tumor-Stroma Interactions: Emerging Role of Cytokine Network in Colorectal and Pancreatic Cancer. Journal of oncology, 2019.
  5. Berg, A. H., Combs, T. P., & Scherer, P. E. (2002). ACRP30/adiponectin: an adipokine regulating glucose and lipid metabolism. Trends in Endocrinology & Metabolism, 13(2), 84-89.
  6. Blázquez, C., Geelen, M. J., Velasco, G., & Guzmán, M. (2001). The AMP‐activated protein kinase prevents ceramide synthesis de novo and apoptosis in astrocytes. FEBS letters, 489(2-3), 149-153.
  7. Boden, G. (1997). Role of fatty acids in the pathogenesis of insulin resistance and NIDDM. Diabetes, 46(1), 3-10.
  8. Borst, S. E. (2004). The role of TNF-α in insulin resistance. Endocrine, 23(2-3), 177-182.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

10 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Yaman, M., Kismiroğlu, C., Uğur, H., Belli, İ., & Özgür, B. (2020). Aşırı beslenmeye bağlı oluşan insülin direncinin biyokimyasal gelişimi ve AMP-ile aktive edilmiş protein kinaz (AMPK)’ın fonksiyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 20, 67-76. https://doi.org/10.31590/ejosat.746132

Cited By

Besin Destekleri ve İlaçların Ağırlık Regülasyonuna Etkisi

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.47769/izufbed.979442