Çankırı City with Tangible and Intangible Cultural Heritage Values and Their Contribution to Tourism

Öz

Cultural heritage is the culture, value and traditions of the societies that go through for generations. Preservation and transfer to future generations of this heritage has become a world policy with national and international agreements, laws and regulations from past to present. Cities are defined as the spatial expression of the cultural, social and economic structure of societies and take their identity from historical development. Especially in today's cities, where the most of the buildings resemble each other, the most important elements are their cultural heritage that give identity to cities and which the citizens can identify themselves with the city. One of the most effective ways to protect, manage and sustain cultural heritage is tourism. Tourism effects include economic and socio-cultural developments such as raising the life quality level of the local population and creating new business opportunity.
Historical development processes of Çankırı city consist of Period of Prehistoric, Period of Ancient, Period of Hittites, Period of Dark, Period of Macedonians, Period of Paflagonians, Period of Galatians, Period of Roman, Period of Byzantine, Period of Seljuk, Period of Independence War. There are a great number of tangible and intangible cultural heritage values belonging to these periods. Within this study, Stone Masjid, Çankırı Castle and Emir Karatekin Bey Tomb, Grand Mosque, Clock Tower, Buğday Pazarı Madrasah, Çivitçioğlu Madrasah, Çankırı Historical Laundry, İnandık Vase, Stone School, İstiklal Way, Çankırı Salt Cave were evaluated as tangible cultural heritage and Çankırı Yaran Culture, Team Dinner were evaluated as intangible cultural heritage; which are the most typical examples of the Çankırı traditional culture in Çankırı city center and its vicinity. The study focused on the relationship between cultural heritage and tourism and the contribution of cultural heritage values to Çankırı city tourism was examined.

Anahtar Kelimeler

• Culture
• Cultural Heritage
• Tourism
• Urban Tourism
• Çankırı

Somut ve Somut Olmayan Kültürel Miras Değerleriyle Çankırı Kenti ve Turizme Katkısı

Öz

Kültürel miraslar nesiller boyunca uzanan toplumların kültür, değer ve gelenekleridir. Kültürel mirasın korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve bu mirasın gelecek nesillere aktarılması, geçmişten günümüze gelen ulusal ve uluslararası anlaşmalar, yasalar ve yönetmeliklerle dünya politikası haline gelmiştir. Kentler toplumların kültürel, sosyal ve ekonomik yapısının mekândaki ifadesi olarak tanımlanmakta ve kimliğini tarihi gelişiminden almaktadır. Özellikle birbirine benzeyen yapıların çoğunlukta olduğu bugünün kentlerinde, kentlere kimlik kazandıran ve kentlilerin kendilerini kentle özdeşleştirebileceği en önemli öğeler kültürel miraslarıdır. Kültürel mirasların korunması, yönetilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasında en etkin yollardan birisi turizmdir. Turizmin etkileri içinde yerel halkın yaşam seviyesinin yükseltilmesi, yeni iş olanaklarının yaratılması gibi ekonomik ve sosyo-kültürel gelişmeler de yer almaktadır. Çankırı kenti, İç Anadolu Bölgesi’nin kuzeyinde, İç Anadolu ile Batı Karadeniz Bölgesi geçiş alanında bulunmaktadır. Çankırı Kenti tarihsel gelişim süreçleri Prehistorik dönem, Antik dönem, Hititler dönemi, Karanlık dönem, Makedonyalılar dönemi, Paflagonyalılar dönemi, Galatalar dönemi, Roma dönemi, Bizans dönemi, Selçuklu dönemi, Kurtuluş Savaşı dönemlerinden oluşmaktadır. Bu dönemlere ait çok sayıda somut ve somut olmayan kültürel miras değeri bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamda Çankırı kent merkezinde bulunan ve somut kültürel miraslar kapsamına giren Taş Mescit, Çankırı Kalesi ve Emir Karatekin Bey Türbesi, Büyük Cami, Saat Kulesi, Buğday Pazarı Medresesi, Çivitçioğlu Medresesi, Çankırı Tarihi Çamaşırhanesi, İnandık Vazosu, Taş Mektep, İstiklal Yolu, Çankırı tuz mağarası ile somut olmayan kültürel miraslar kapsamına giren Yaran Kültürü, Takım Yemeğinden oluşan Çankırı’nın geleneksel kültürünün en tipik örnekleri değerlendirilmiştir. Araştırmada, kültürel miras ile turizm ilişkisi üzerine odaklanılmış ve kent içerisindeki kültürel miras değerlerinin Çankırı kent turizmine olan katkıları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kültür
• Kültürel miras
• Kent turizmi

Kaynakça

1. Akgül, O., (2003). Turistik Ürün Çeşitlendirmesi Kapsamında Kültür Turizmi, Aphrodisias-Geyre Örneği, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm Anabilim Dalı yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aydın.
2. Altuntaş, A.,Tülek, B., (2012). Kültürel Peyzajların Turizme Etkileri: Antalya Örneği, II. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi: 444-458, 12 – 15 Nisan 2012, Antalya .
3. Anonim, (2009). İnandık Vazosu. Web Sitesi: https://www.deviantart.com/fiyonk14/art/inandik-vazosu-118897040, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
4. Anonim, (2011). Soyut Kültürel Miras, Web Sitesi: http://www.turkiyekulturportali.gov.tr/Sayfalar/KulturelMiras/Soyut%20K%C3%BClt%C3%BCrel%20Miras/Somut%20Olmayan%20K%C3%BClt%C3%BCrel%20Miras.aspx?isp=1.Erişim Tarihi: 01.04.2019 Anonim, (2014). Yaranlar Diyarı - Kaya Tuzunun Başkenti ÇANKIRI, Web Sitesi: http://yaranlardiyari.blogspot.com/2014/04/cankiri-ve-cevresine-ozgu-yaran-kulturu.html, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
5. Anonim, (2015). Çankırı'nın iki medresesi. Web Sitesi: https://www.dunyabulteni.net/dunyanin-bir-ucu/cankirinin-iki-medresesi-h322282.html, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
6. Anonim, (2019a). İnandık Vazosu. Web Sitesi: https://derstarih.com/inandik-vazosu/. Erişim Tarihi: 01.04.2019.
7. Anonim, (2019b). Tuz Mağarası. Web Sitesi: https://www.tuzlamba.com/blog/tuz-magarasi. Erişim Tarihi: 09.04.2019.
8. Arınç, P. C., (2002). Selçuk’ta Kültür Turizmi, İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler

9. Bahçe, A. S., (2009). Kırsal Gelişimde Kültür (Mirası) Turizmi Modeli. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25, 1-13
10. Bıçkı, D., Ak, D., Özgökçeler S., (2013). Avrupa’da ve Türkiye’de Sosyal Turizm. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 49-73
11. Can, M., (2009). Kültürel Miras ve Müzecilik. Turizm ve Kültür Bakanlığı, Çalışma Raporu, Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı ( Yayınlamamış Yüksek Lisans Tezi)
12. Çankırı Belediyesi, (2019a). Kent Rehberi / Kültür. Web Sitesi: http://www.cankiri.bel.tr/sayfa-13/kultur.php. Erişim Tarihi: 01.04.2019.
13. Çankırı Belediyesi, (2019b). Tarihi Çamaşırhane. Web Sitesi: http://www.cankiri.bel.tr/sayfa-89/tarihi-camasirhane-muzesi.php. Erişim Tarihi: 01.04.2019
14. Çankırı Belediyesi, (2021a). TR82 Bölgesi Çankırı İlinin Turizm Potansiyeli Çalışması.
15. Çankırı Belediyesi, (2021b). Çivitçioğlu Medresesi Web Sitesi: https://www.cankiri.bel.tr/civitcioglu-medresesi,7,1065,1, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
16. Çankırı Belediyesi, (2021c). Tarihi Çamaşırhane Müzesi, Web Sitesi: https://www.cankiri.bel.tr/tarihi-camasirhane-muzesi,7,89,1, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
17. Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2019a). Araştırma Alanı Somut Olmayan Kültürel Miras Çalışmaları
18. Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2019b). Takım Yemeği
19. Çankırı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, (2019c). Saat Kulesi ve Taş Mektep Fotoğrafları
20. Çankırı Ticaret ve Sanayi Odası, (2019).Çankırı Özellikleri. Web Sitesi: http://www.catso.org.tr/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1Tarih%C3%A7e/tabid/15120/Default.aspx. Erişim Tarihi: 01.04.2019
21. Çankırı Valiliği, (2019a). Taşmescit. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/tas-mescit-cemaleddin-ferruh-drulhadsi. Erişim Tarihi: 01.04.2019
22. Çankırı Valiliği, (2019b). Sultan Süleyman Camii (Büyük camii/ Ulu camii). Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/ulu-cami-sultan-suleyman-cami. Erişim Tarihi: 01.04.2019 Çankırı Valiliği, (2019c). Çan Saati (Saat Kulesi). Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/can-saati-saat-kulesi. Erişim Tarihi: 01.04.2019
23. Çankırı Valiliği, (2019d). Çivitçioğlu Medresesi. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/civitcioglu-medresesi. Erişim Tarihi: 01.04.2019
24. Çankırı Valiliği, (2019e). Buğday Pazarı Medresesi. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/bugday-pazari-medresesi. Erişim Tarihi: 01.04.2019
25. Çankırı Valiliği, (2019f). Taş Mektep. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/tas-mektep. Erişim Tarihi: 01.04.2019
26. Çankırı Valiliği, (2019g). Tuz Mağarası. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/tuz-magarasi. Erişim Tarihi: 02.04.2019
27. Çankırı Valiliği, (2019h). Yaran Kültürü. Web Sitesi: http://www.cankiri.gov.tr/yaran Erişim Tarihi: 02.04.2019
28. Çetin, T., (2010). Cumalıkızık Köyü’nde Kültürel Miras ve Turizm Algısı, Milli Folklor Üç Aylık Uluslararası Kültür Araştırmaları Dergisi, 22(87): 181–190.
29. İstiklal Yolu Derneği, (2019a). İstiklal Yolu. Web http://www.istiklalyolu.com//iyoluhakkinda/Genel-Bilgiler.html. Erişim Tarihi: 01.04.2019
30. İstiklal Yolu Derneği, (2019b). İstiklal Yolu. Web http://www.istiklalyolu.com//FotografKategori/Cephe-Gerisi.html Erişim Tarihi: 01.04.2019
31. Kuzka, (2013). Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı, Çankırı. Web Sitesi: https://www.kuzka.gov.tr/bolgemiz.asp?B=17&Bolgemiz=cankiri. Erişim Tarihi: 17.04.2019.
32. Meydan Uygur, S., Baykan, E., (2006). Kültür Turizmi Ve Turizmin Kültürel Varlıklar Üzerindeki Etkileri. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 30-49.
33. Sezer, İ., (2017). Kültürel Mirasın Turizm Açısından Değerlendirilmesi: Taşköprü İlçesi Örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 175-198.
34. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, (2019). Somut Olmayan Kültürel Miras. Web Sitesi: http://aregem.kulturturizm.gov.tr/TR-46095/somut-olmayan-kulturel-miras.html. Erişim Tarihi: 21.03.2019
35. TDK, (2019). Türk Dil Kurumu, Turizm Kavramı. Web Sitesi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5cb055ff426832.58072918. Erişim Tarihi: 24.03.2019.
36. TÜİK, 2021. Nüfus Kayıt Sistemi, https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr, Erişim Tarihi: 23.02.2021.
37. Tülek, B., Atik, M., (2021). Çankırı Kalesi'nin Tarihi Kentsel Peyzaj Yaklaşımı (HUL) ile Değerlendirilmesi . Artium , 9 (1) , 21-27 . DOI: 10.51664/artium.796315.
38. Türkiye Kültür Portalı, (2019). Çankırı Kalesi ve Emir Karatekin Bey Türbesi. Web Sitesi: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/gezilecekyer/cankiri-kalesi-ve-karatekin-bey-turbesi. Erişim Tarihi: 01.04.2019
39. Türkiye Kültür Portalı, (2021a). Taş Mescit - Çankırı. Web Sitesi: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/gezilecekyer/tas-mescit-cemalddin-ferruh-dar-ul-hadis Erişim Tarihi: 25.02.2021
40. Türkiye Kültür Portalı, (2021b). Çankırı Kalesi, Web Sitesi: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/gezilecekyer/cankiri-kalesi-ve-karatekin-bey-turbesi Erişim Tarihi: 25.02.2021
41. Türkiye Kültür Portalı, (2021c). Sultan Süleyman Cami – Çankırı, Web Sitesi: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/gezilecekyer/sultan-suleyman-cami-buyuk-cami, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
42. Türkiye Kültür Portalı, (2021d). Taş Mektep – Çankırı. Web Sitesi: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/cankiri/gezilecekyer/tas-mektep, Erişim Tarihi: 25.02.2021.
43. UNESCO, (2021a). Dünya Miras Listesi. Web Sitesi: http://www.unesco.org.tr/Pages/125/122/UNESCO-D%C3%BCnya-Miras%C4%B1-Listesi Erişim Tarihi: 20.02.2021
44. UNESCO, (2021b). UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi http://www.unesco.org.tr/Pages/126/123/UNESCO%C4%B0nsanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1n-Somut-Olmayan-K%C3%BClt%C3%BCrel-Miras%C4%B1-Temsili-Listesi,Erişim Tarihi: 20.02.2021
45. UNWTO, (2019). Türkiye Turizm Stratejisi 2023 Eylem Planı, Web Sitesi: http://www.kultur.gov.tr/Eklenti/906,ttstratejisi2023pdf.pdf?0. Erişim Tarihi: 24.03.2019
46. Yıldırım Saçılık, M., Toptaş A., (2017). Kültür Turizmi ve Etkileri Konusunda Turizm Öğrencilerinin Algılarının Belirlenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 107-119.