TR
EN
Hibrit Açıklanabilir Yapay Zeka Tasarımı ve LIME Uygulaması
Öz
Günümüz teknolojisinin hızlı gelişimi ile yapay zeka günlük yaşantının bir çok alanında vazgeçilmez hale gelmiştir. Özellikle yanlış karar verme maliyetinin yüksek olduğu finans, sağlık, hukuk gibi alanlarda kullanılmaya başlamasına rağmen bu alanlardaki düzenlemeler nedeni ile kısıtlı düzeyde kullanılabilmektedir. Bu kısıtlamanın en temel nedeni de elde edilen yüksek performanslı sonuçların açıklanabilirliklerinin düşük olmasıdır. Bu çalışma kapsamında açıklanabilirliği yüksek hibrit bir tasarım önerilmiş, finans ve sağlık alanlarından elde edilmiş farklı veri setlerine uygulanmıştır. Şeffaf, hibrit ve açıklanabilirlik olmak üzere üç temel aşamada gerçekleştirilen hibrit yaklaşımın açıklanabilirlik aşamasında yerel olarak seçilen gözlemlerin tahmininde değişkenlerin etkisini belirlemek için LIME ölçütü kullanılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barredo Arrieta, A., Díaz-Rodríguez, N., Del Ser, J., Bennetot, A., Tabik, S., Barbado, A., Garcia, S., Gil-Lopez, S., Molina, D., Benjamins, R., Chatila, R., & Herrera, F. (2020). Explainable Explainable Artificial Intelligence (XAI): Concepts, taxonomies, opportunities and challenges toward responsible AI. Information Fusion, 58, 82–115. https://doi.org/10.1016/j.inffus.2019.12.012
- Breiman, L. (2001). Random Forests. Machine Learning, 45, 5–32. https://doi.org/https://doi.org/10.1023/A:1010933404324
- Credit Score Accuracy and Implications for Consumers. (2002).
- Dua, D., & Graff, C. (2019). UCI Machine Learning Repository. http://archive.ics.uci.edu/ml
- Freitas, A. A. (2014). Comprehensible classification models. ACM SIGKDD Explorations Newsletter, 15(1), 1–10. https://doi.org/10.1145/2594473.2594475
- Gambacorta, L., Huang, Y., Qiu, H., & Wang, J. (2019). How do machine learning and non-traditional data effect credit scoring? New evidence from Chinese fintech firm (Issue 834).
- Garreau, D., & von Luxburg, U. (2020). Looking Deeper into Tabular LIME. http://arxiv.org/abs/2008.11092
- Guidotti, R., Monreale, A., Ruggieri, S., Turini, F., Giannotti, F., & Pedreschi, D. (2018). A survey of methods for explaining black box models. ACM Computing Surveys, 51(5), 1–45. https://doi.org/10.1145/3236009
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2021
Gönderilme Tarihi
28 Haziran 2021
Kabul Tarihi
22 Ağustos 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Sayı: 27
APA
Çakmak Pehlivanlı, A., & Deliloğlu, R. A. S. (2021). Hibrit Açıklanabilir Yapay Zeka Tasarımı ve LIME Uygulaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 27, 228-236. https://doi.org/10.31590/ejosat.959030
Cited By
Hibrit Gri Kurt Optimizasyonu ile Kapılı Tekrarlayan Birim Modeli Kullanılarak Günlük Akım Tahmini
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1062777A new diagnostic method for chronic obstructive pulmonary disease using the photoplethysmography signal and hybrid artificial intelligence
PeerJ Computer Science
https://doi.org/10.7717/peerj-cs.1188Açıklanabilir Yapay Zekâ Tabanlı Denetimsiz Öğrenme ile Ray Kusur Tespiti
Demiryolu Mühendisliği
https://doi.org/10.47072/demiryolu.1231751YAPAY ZEKA: DENİZCİLİK SEKTÖRÜNDE KULLANIMI VE SWOT ANALİZİ
Mersin Üniversitesi Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.54410/denlojad.1491372A Study on the Impact of Artificial Intelligence on Administrative Actions and Processes
ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi
https://doi.org/10.58724/assam.1866424