Yıl 2019, Cilt , Sayı 16, Sayfalar 631 - 637 2019-08-31

Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları

Ayşe Karadağ [1]


Tıbbi ve aromatik bitkiler, insanlık tarihinin ilk zamanlarından beri sadece gıda ve kozmetik amaçlı olarak değil aynı zamanda hastalık risklerine karşı geleneksel tedavi amacı ile de kullanılmıştır. Tüketilmeleri ile beraber dejeneratif hastalıklarla ilgili riskleri azaltma potansiyellerinin, sahip oldukları antioksidan özellik gösteren biyoaktif bileşikler, özellikle fenolik maddelerle ilgili olduğu son yıllarda yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. Günümüzde sağlıklı beslenme ve fonksiyonel gıdalara olan ilginin artması ile beraber, bu bitkilerin üretimi ve kullanımlarıyla ilgili talebin önümüzdeki yıllarda artacağı öngörülmektedir. Çalışmamızda, ülkemizde sıklıkla tüketilen bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin (adaçayı, anason, çemen, ıhlamur, melisa, defne yaprağı, nane, reyhan, rezene ve sinameki) toplam fenolik madde miktarları, antioksidan potansiyelleri, ve fenolik kompozisyonları belirlenmiştir. Toplam fenolik madde içeriği açısından en zengin bitkiler adçayı, ıhlamur, defne ve melisa (16.89-21.12 mg GAE/g bitki), en düşük bitkiler ise anason, çemen ve rezene yaprağı (3.47-3.77 mg GAE/g bitki) olarak belirlenmiştir. Dört farklı yöntemle, 2,2’-azinobis(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) (ABTS), 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH), ferrik iyonu indirgeyici antioksidan potansiyeli (FRAP) ve bakır (II) iyonu indirgeyici antioksidan kapasitesi tayini, belirlenen toplam antioksidan kapasitesi sonuçlarına göre ıhlamur, adaçayı, defne yaprağı ve melisa en yüksek antioksidan potanisyele sahip bitkiler olmuşlardır. Toplam fenolik madde içeriği ile antioksidan potansiyeli arasında önemli derecede yüksek korelasyon olduğu (R2=0.0.87-0.89) gözlenmiştir. EC50 değeri, DPPH ve ABTS analizleri açısından değerlendirildiğinde, en yüksek ıhlamur (5.93±0.53 ve 1.05±0.03 mg bitki/mL) ve en düşük anason (82.13±12.08 ve 12.08±0.79 mg bitki/mL) bitkilerine ait olmuştur. Çalışmamızda belirlenen fenolik madde içeriği açısından ise, protokateşuik asit, kafeik asit, klorojenik asit ve ferulik asitin bu bitkilerde en sık belirlenen fenolik asitler olduğu ve flavaonoidlerden ise kuersetin ve kamferolün belirlendiği görülmüştür.

Tıbbi ve aromatik bitki, baharat, antioksidan, fenolik
  • Acıbuca, V., & Budak, D. (2018). Dünya ’ da ve Türkiye ’ de Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yeri ve Önemi. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi, 33(1), 37–44.
  • Apak, R., Güçlü, K., Özyürek, M., & Karademir, S. E. (2004). Novel Total Antioxidant Capacity Index for Dietary Polyphenols and Vitamins C and E, Using Their Cupric Ion Reducing Capability in the Presence of Neocuproine:  CUPRAC Method. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 52(26), 7970–7981. https://doi.org/10.1021/jf048741x
  • Atoui, A. K., Mansouri, A., & Boskou, G. (2005). Food Chemistry Tea and herbal infusions : Their antioxidant activity and phenolic profile, 89, 27–36. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2004.01.075
  • Bahadori, M. B., Zengin, G., Bahadori, S., & Dinparast, L. (2018). Phenolic composition and functional properties of wild mint ( Mentha longifolia var . calliantha ( Stapf ) Briq .). International Journal of Food Properties, 21(1), 183–193. https://doi.org/10.1080/10942912.2018.1440238
  • Benzie, I. F. F., & Strain, J. J. (1996). The Ferric Reducing Ability of Plasma (FRAP) as a Measure of “Antioxidant Power”: The FRAP Assay. Analytical Biochemistry, 239(1), 70–76. https://doi.org/https://doi.org/10.1006/abio.1996.0292
  • Boneza, M. M., & Niemeyer, E. D. (2018). Industrial Crops & Products Cultivar a ff ects the phenolic composition and antioxidant properties of commercially available lemon balm ( Melissa o ffi cinalis L .) varieties. Industrial Crops & Products, 112(October 2017), 783–789. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2018.01.003
  • Farooq, A., Muhammad, A., Ijaz, H. A., & Muhammad, S. (2009). Antioxidant and antimicrobial activities of essential oil and extracts of fennel ( Foeniculum vulgare Mill .) seeds from Pakistan Farooq Anwar a *, Muhammad Ali a , b , Abdullah Ijaz Hussain a and, (April), 170–176. https://doi.org/10.1002/ffj.1929
  • Generalic, I., Skroza, D., Surjak, J., Mozina, S. S., Ljubenkov, I., Katalinic, A., … Katalinic, V. (2012). Seasonal Variations of Phenolic Compounds and Biological Properties in Sage ( Salvia officinalis L .), 9, 441–457.
  • Hasler, C. M. (2002). Functional Foods: Benefits, Concerns and Challenges—A Position Paper from the American Council on Science and Health. The Journal of Nutrition, 132(12), 3772–3781. https://doi.org/10.1093/jn/132.12.3772
  • Kamiloglu, S., Capanoglu, E., Yilmaz, O., Duran, A. F., & Boyacioglu, D. (2014). Investigating the antioxidant potential of Turkish herbs and spices. Quality Assurance and Safety of Crops & Foods, 6(2), 151–158.
  • Kenny, O., Smyth, T. J., Hewage, C. M., & Brunton, N. P. (2013). Antioxidant properties and quantitative UPLC-MS analysis of phenolic compounds from extracts of fenugreek ( Trigonella foenum-graecum ) seeds and bitter melon ( Momordica charantia ) fruit. Food Chemistry, 141(4), 4295–4302. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2013.07.016
  • Khaled, M., Ahmed, Z., Abdel-khalek, H. H., & Mostafa, Y. (2017). Journal of Radiation Research and Applied Sciences Evaluation of antibacterial ef fi cacy of anise wastes against some multidrug resistant bacterial isolates. Journal of Radiation Research and Applied Sciences, 10(1), 34–43. https://doi.org/10.1016/j.jrras.2016.11.002
  • Miliauskas, G., Venskutonis, P. R., & Beek, T. A. Van. (2004). Screening of radical scavenging activity of some medicinal and aromatic plant extracts, 85, 231–237. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2003.05.007
  • Patch, C. S., Sullivan, D. R., & Fenech, M. (2006). Health benefits of herbs and spices: Cardiovascular disease. The Medical Journal of Australia, 185(4), S7-9.
  • Patonay, K., Korózs, M., Murányi, Z., & Kónya, E. P. (2017). Polyphenols in northern Hungarian Mentha longifolia ( L .) L . treated with ultrasonic extraction for potential oenological uses, 208–217. https://doi.org/10.3906/tar-1701-61
  • Re, R., Pellegrini, N., Proteggente, A., Pannala, A., Yang, M., & Rice-Evans, C. (1999). Antioxidant activity applying an improved ABTS radical cation decolorization assay. Free Radical Biology and Medicine, 26(9–10), 1231–1237. https://doi.org/10.1016/S0891-5849(98)00315-3
  • Salami, M., Rahimmalek, M., & Ehtemam, M. H. (2016). Inhibitory effect of different fennel ( Foeniculum vulgare ) samples and their phenolic compounds on formation of advanced glycation products and comparison of antimicrobial and antioxidant activities. Food Chemistry, 213, 196–205. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2016.06.070
  • Sindhi, V., Gupta, V., Sharma, K., Bhatnagar, S., Kumari, R., & Dhaka, N. (2013). Potential applications of antioxidants – A review. Journal of Pharmacy Research, 7(9), 828–835. https://doi.org/10.1016/j.jopr.2013.10.001
  • Singh, R. P., Chidambara Murthy, K. N., & Jayaprakasha, G. K. (2002). Studies on the Antioxidant Activity of Pomegranate (Punica granatum) Peel and Seed Extracts Using in Vitro Models. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50(1), 81–86. https://doi.org/10.1021/jf010865b
  • Singleton, V. L., & Rossi, J. A. (1965). Colorimetry of Total Phenolics with Phosphomolybdic-Phosphotungstic Acid Reagents. American Journal of Enology and Viticulture, 16(3), 144 LP-158. Retrieved from http://www.ajevonline.org/content/16/3/144.abstract
  • Tang, K. S. C., Konczak, I., & Zhao, J. (2016). Identification and quantification of phenolics in Australian native mint ( Mentha australis R . Br .). Food Chemistry, 192, 698–705. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2015.07.032
  • Vallverdú-queralt, A., Regueiro, J., Martínez-huélamo, M., Fernando, J., Alvarenga, R., Neto, L., & Lamuela-raventos, R. M. (2014). A comprehensive study on the phenolic profile of widely used culinary herbs and spices : Rosemary , thyme , oregano , cinnamon , cumin and bay, 154, 299–307. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2013.12.106
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8615-7321
Yazar: Ayşe Karadağ (Sorumlu Yazar)
Kurum: YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { ejosat592711, journal = {Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2683}, address = {}, publisher = {Osman SAĞDIÇ}, year = {2019}, volume = {}, pages = {631 - 637}, doi = {10.31590/ejosat.592711}, title = {Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları}, key = {cite}, author = {Karadağ, Ayşe} }
APA Karadağ, A . (2019). Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (16) , 631-637 . DOI: 10.31590/ejosat.592711
MLA Karadağ, A . "Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 631-637 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejosat/issue/45333/592711>
Chicago Karadağ, A . "Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 631-637
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları AU - Ayşe Karadağ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31590/ejosat.592711 DO - 10.31590/ejosat.592711 T2 - Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 631 EP - 637 VL - IS - 16 SN - -2148-2683 M3 - doi: 10.31590/ejosat.592711 UR - https://doi.org/10.31590/ejosat.592711 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları %A Ayşe Karadağ %T Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları %D 2019 %J Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2683 %V %N 16 %R doi: 10.31590/ejosat.592711 %U 10.31590/ejosat.592711
ISNAD Karadağ, Ayşe . "Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi / 16 (Ağustos 2019): 631-637 . https://doi.org/10.31590/ejosat.592711
AMA Karadağ A . Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 631-637.
Vancouver Karadağ A . Türkiye’deki Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Antioksidan Potansiyalleri ve Fenolik Kompozisyonları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 637-631.