Yıl 2019, Cilt , Sayı 17, Sayfalar 556 - 563 2019-12-31

Yetişkin Bireylerin Probiyotik Gıdaları Bilme ve Tüketme Durumları Üzerine Bir Araştırma

Dilek ARDUZLAR KAĞAN [1] , Tuğçe ÖZLÜ [2] , Hande YURTTAŞ [3]


Probiyotikler, yeterli miktarda alındığında konakçı sağlığı üzerine olumlu etkileri olan canlı mikroorganizmalar olarak tanımlanmaktadır. Probiyotiklerle ilgili yapılan kapsamlı çalışmalar, probiyotiklerin hastalıklar üzerindeki tedavi edici etkisi üzerinde yoğunlaşırken, bireylerin probiyotik gıda tüketim durumlarını gösteren fazla sayıda çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu araştırma yetişkin bireylerin probiyotik gıda tüketim durumları ile bu gıdalar hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla İstanbul ilinde yaşayan 18-45 yaş arası 66 kadın ve 44 erkek olmak üzere toplam 110 yetişkin birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından yüz yüze anket uygulanarak probiyotik gıda tüketim durumları ve gıdalar hakkındaki bilgi düzeyleri belirlenmiştir. Katılımcıların %64,5’i probiyotik gıda terimini bildiğini, %73,6’sı probiyotik gıdaları tükettiklerini beyan etmişlerdir. Probiyotik gıda tüketmediğini söyleyen katılımcıların %45,2’si probiyotik gıda terimini bilmedikleri için, %23,8’i ise probiyotik gıdaları pahalı buldukları için tercih etmedikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların cinsiyet, yaş ve sağlık durumu incelendiğinde kadınların erkeklere göre probiyotik gıda kavramını anlamlı şekilde daha fazla bildiği bulunmuştur. Yaş grupları ve sağlık problemi varlığına göre ise probiyotik gıdaların bilinilirliği ve tüketim oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Katılımcıların %30,4’ü probiyotik gıdaların düzenli tüketiminin bağırsak sisteminin düzenlenmesi ve kolon kanserine karşı koruyucu olduğu konusunda ve %52,7’si probiyotik gıdaların düzenli tüketiminin kolesterolün azaltılması ve kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucu olduğu konusunda kararsız kalmışlardır. Bireylerin %64,3’ü ise probiyotik gıdaların düzenli tüketiminin bağışıklık sisteminin aktivasyonunda etkili olduğunu belirtmişlerdir. Sağlığı koruyucu ve geliştirici etkileri olan probiyotikler hakkında toplumda var olan bilgi eksikliği bu besinlerin tüketimini de engellemektedir. Sonuç olarak, probiyotik gıdaların sağlık üzerine olan katkıları daha fazla bireye ulaşmalı ve bu gıdaların tüketim sıklıklarının arttırılması için gerekli müdahaleler planlanmalıdır. 

probiyotik, gıda, beslenme, mikrobiyota, sağlık
  • Al-Nabulsi, A.A., Obiedat, B., Ali, R., Osaili, M.T., Bawadi, H., Abushelaibi, A., et al.(2014). Knowledge of probıotıcs and factors affectıng theır consumptıon by jordanıan college students. International Journal of Probiotics and Prebiotics,9(3),77-86.
  • Altuntaş, Y., Batman, A. (2017). Mikrobiyota ve Metabolik Sendrom. Turk Kardiyol Dern Ars,45(3),286-296.
  • Ambalam, P., Raman, M., Purama, K.R., Doble, M. (2016). Probiotics, prebiotics and colorectal cancer prevention. Best Pract Res Clin Gastroenterol,30(1),119-131.
  • Anukam, K.C.(2006) Knowledge of probiotics by Nigerian clinicians. International Journal of Probiotics and Prebiotics,1(1),57-62.
  • Aydın, M., Açıkgöz, I., Şimşek, B. (2010). Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencilerinin probiyotik ürün tüketimlerinin ve probiyotik kavramının bilinme düzeyinin belirlenmesi. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi,5(2),1-6.
  • Bell, V., Ferrão, J., Fernandes, T. (2017). Nutritional guidelines and fermented food frameworks. Foods,6(8),65.
  • Bjerg, A.T., Kristensen, M., Ritz, C., Holst, J.J., Rasmussen, C., Leser, T.D., et al. (2014). Lactobacillus paracasei subsp paracasei L. casei W8 suppresses energy intake acutely. Appetite,82,111-118.
  • Coşkun, T. (2006). Probiyotikler, prebiyotikler ve sinbiyotikler. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 49(2),128-148.
  • Derin, D.Ö., Keskin, S. (2013). Gıda mühendisliği öğrencilerinin probiyotik ürün tüketim durumlarının belirlenmesi: Ege Üniversitesi örneği. Gıda Dergisi,38(4),215-222.
  • Ejtahed, H.S., Nia, J.M., Rad, A.H., Jafarabadi, M.A., Mofid, V. (2012). Probiotic yogurt improves antioxidant status in type 2 diabetic patients. Nutrition,28(5),539-543.
  • Ejtahed, H.S., Nia, J.M., Rad, A.H., Niafar, M., Asghari-Jafarabadi, M., Mofid, V., et al.(2011). Effect of probiotic yogurt containing Lactobacillus acidophilus and Bifidobacterium lactis on lipid profile in individuals with type 2 diabetes mellitus. J Dairy Sci, 94(7),3288-3294.
  • Gandhi, A., Shah, N.P. (2017). Impact of food unit operations on probiotic microorganisms. In:Sant’Ana AS (Eds). Quantitative Microbiology in Food Processing (p.327-338). West Sussex: John Wiley & Sons.
  • Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği. Resmi Gazete; 29.12.2011. 41 s. Rapor No:28157
  • Grajek, W., Olejnik, A., Sip, A. (2005). Probiotics, prebiotics and antioxidants as functional foods. Acta biochimica polonica,52(3),665–671.
  • Hendijani, F., Akbari, V. (2018). Probiotic supplementation for management of cardiovascular risk factors in adults with type II diabetes: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr.,37(2),532-541.
  • Jeong, H., Lee, C.Y., Chung, D.K.(2016) Probiotic Lactic Acid Bacteria and Skin Health. Food Science and Nutrition,56(14),2331-7.
  • Johnston, B.C., Supina, A.L., Vohra, S. (2006). Probiotics for pediatric antibioticassociated diarrhea: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Can Med Assoc J,175,377–383.
  • Khani, A.H., Jazayeri, S.M., Ebrahimi, E., Younesi-Melerdi, E., Farhadi, A.(2018). The Bifidobacterim bifidum (BIB2) Probiotic Increased Immune System Factors in Men Sprint Athletes. Current Nutrition & Food Science,14(4),324-328.
  • Koçak, H., Kalkan, S. (2014). Üniversite öğrencilerinin probiyotik gıda tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi – bahçe meslek yüksekokulu örneği. DBHAD Uluslararası Hakemli Beslenme Araştırmaları Dergisi,1(1),27-31.
  • Kumar, K.S., Sastry, N., Polaki, H., Mishra1, V. (2015). Colon cancer prevention through probiotics: an overview. Journal of Cancer Science & Therapy,7(2),81-92.
  • Laparra, J.M., Sanz, Y. (2010). Interactions of gut microbiota with functional food components and nutraceuticals. Pharmacol Res,61,219–225.
  • Liu, D.M., Guo, J., Zeng, X.A., Sun, D.W., Brennan, C.S., Zhou, Q.X., et al. (2017). The probiotic role of Lactobacillus plantarum in reducing risks associated with cardiovascular disease. International Journal of Food Science and Technology,52(1),127-136.
  • McCabe, L., Britton, R.A., Parameswaran, N. (2015). Prebiotic and probiotic regulation of bone health: role of the ıntestine and its microbiome. Curr Osteoporos Rep, 13(6),363-371.
  • Milner, J.A. (1999) Functional foods and health promotion. J. Nutrition,129(7),1395-1397.
  • Nabizadehasl, L. Prebiyotik, probiyotik ve sinbiyotiklerin, kısa ve uzun dönemde tokluk ve besin tüketim üzerine etkisi [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara;2018.
  • Nazarii, K.N., Conte, C., Cammarota, G., Haley, A.P., Styriak, I., Gaspar, L., et al. (2016). Probiotics in prevention and treatment of obesity: a critical view. Nutr Metab (Lond),13,1-14.
  • Saez, M.J., Sanchez, C.R., Ojeda, J.R., Diaz, J.P., Gil, A. (2016). Effects of probiotics and synbiotics on obesity, ınsulin resistance syndrome, type 2 diabetes and non-alcoholic fatty liver disease: a review of human clinical trials. Int J Mol Sci, 17(6),1-15.
  • Stanczak, M., Heuberger, R.(2009) Assessment of the knowledge and beliefs regarding probiotic use. American Journal of Health Education,40(4),207-211.
  • Thushara, R.M., Gangadaran, S., Solati, Z., Moghadasian, M.H.(2016) Cardiovascular benefits of probiotics: a review of experimental and clinical studies. Food Funct, 7,632–642.
  • Yabancı, N., Şimşek, I. (2007). Üniversite öğrencilerinin probiyotik ürün tüketim durumları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni,6(6),449-454.
  • Yu, A., Li, L.(2016) The potential role of probiotics in cancer prevention and treatment. Nutr Cancer,68(4),535-544.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8688-9039
Yazar: Dilek ARDUZLAR KAĞAN (Sorumlu Yazar)
Kurum: Bahçeşehir Üniversitesi
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-0139-676X
Yazar: Tuğçe ÖZLÜ
Kurum: Bahçeşehir Üniversitesi
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-9836-2816
Yazar: Hande YURTTAŞ
Kurum: Bahçeşehir Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

APA Arduzlar Kağan, D , Özlü, T , Yurttaş, H . (2019). Yetişkin Bireylerin Probiyotik Gıdaları Bilme ve Tüketme Durumları Üzerine Bir Araştırma . Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (17) , 556-563 . DOI: 10.31590/ejosat.598208