Yıl 2019, Cilt , Sayı 17, Sayfalar 283 - 289 2019-12-31

Diyarbakır İli Kiraz Ağaçlarında Bulunan Zararlı ve Faydalı böcek Türleri ile Bazı Önemli Zararlı Türlerin Doğada Görülme Zamanı

Mehmet KAPLAN [1]


Bu çalışma, 2015-2016 yılları arasında Diyarbakır  ili kiraz alanlarındaki fitofag ve faydalı türler ile bazı önemlilerin doğada görülme zamanı belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Örneklemelerde kiraz bahçelerinde ağaç dallarına yapılan darbe yöntemi yanı sıra türlere özgü eşeysel çekici tuzaklar yanı sıra çukur ve şaraplı besi tuzakları kullanılmıştır.

Çalışma sonuçlarına göre, kiraz bahçelerinde fitofag türlerden 28 böcek ve 1 akar ile genel predatör ve parazitoitlerden olan 14 faydalı böcek türü saptanmıştır. Saptanan zararlı türlerden Archips rosanus L., Rhagoletis cerasi Linnaeus, Tropinota hirta Poda,, Stephanitis pyri Fabricius, Myzus cerasi F., Capnodis tenebrionis L., Scolytus rugulosus Müller ve Tetranychus urticae Koch.’un ekonomik yönden zararlı olduğu gözlenmiştir. Bunun birlikte Coccinella semptempunctata L., Synharmonia conglobata L., Scymnus pallipediformis Gunther, Metasyrphus corollae Fabricius  ve Chrysoperla carnea (Stephens)’nın Diyarbakır ili Kiraz ağaçlarında en fazla görülen yararlı türler olarak belirlenmiştir.

Kiraz zararlıları, Doğal düşmanlar
  • Anonymous, (2016). (http://faostat3.fao.org/faostat-gateway/go/to/download/Q/QC/E).
  • Anonim, (2018). (www.tüik.gov.tr) (Erişim Tarihi: 17.03.2019)
  • Aydoğdu, M., Beyarslan, A. & Yılmaz, T., (2011). Organik Kiraz Bahçelerinde Archips rosana (Linnaeus, 1758) (Lepidoptera: Tortricidae) Üzerinde Gelişen Parazitik Arılar. Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, Kahramanmaraş.
  • Aysu, R., (1955). Yaprak büken "Cocoecia". Bornova Zir. Müe. Ens!. Yay. No.39.
  • Borovınova, M. & Sredkov, I., 2006. Comparison of Integrated and Conventional Plant Protection Of Cherry Orchards. Not. Bot. Hort. Agrobot. Cluj, XXXIVCranshaw, W., (2004). Biological Controls IX. Insect Predators. http://highplainsippm.org
  • Çınar, M., Çimen, İ. & Bolu, H., (2004). Elazığ ve Mardin illeri kiraz ağaçlarında zararlı olan türler, doğal düşmanları ve önemlileri üzerinde gözlemler. Türkiye Entomoloji Dergisi, 28 (3): 213-220
  • Düzgüneş, Z., (1980). Küçük Arthropodların Toplanması, Saklanması ve Mikroskopik Prepatlarının Hazırlanması. Gıda Tarım Hayvancılık Bakanlığı Zirai Mücadele Zirai Kar. Gn. Müdürlüğü Yayınları. Ankara, 778 s.
  • Erol, T. & Yaşar, B., 1996. Van ili elma bahçelerinde bulunan zararlı türler ile doğal düşmanları. Türkiye Entomoloji Dergisi, 20(4)281-293.
  • Ertop, S. & Özpınar, A., (2011), Çanakkale İli kiraz ağaçlarındaki fitofag ve yararlı türler ile bazı önemli zararlıların popülasyon değişimi. . Türkiye Entomoloji Dergisi, 1(2):109-118.
  • Gökmen, N., (1965). Kirazlarda Yaprak BUken (Cacoecia spp.) ve Mücadelesi. Tar. Bak. Zir. Müc. Zir. Kar. Gn. Md. Mes. Neş. Ser. Ç.B.No:3, 12s.
  • Grıgorov, S.P., (1974). Karantina na Restaniata. Zemizdat, Sofya, 346 pp.
  • Kaplan, M. & Yücel, A., (2014). Elazığ İli Çilek Alanlarında Belirlenen Zararlı Böcek ve Akar Türleri, Meyve Bilimi Dergisi ISSN: 2148-0036 Cilt (Sayı) /Vol.(Issue): 1(2) Sayfa/Page: 7-14 , Isparta.
  • Kaplan, M. & Bayhan, E., (2014). Mardin İli Bağ Alanlarında Thripslerle Birlikte bulunan Doğal Düşmanlar . Uluslararası Mezopotamya Tarım Kongresi (imac 2014), 176 s. (22-25 Eylül 2014), Diyarbakır.
  • Kaplan, M., Özgen, İ. & Ayaz, T., (2016). Mardin İli Zeytin Bahçelerinde Zeytin Pamuklubiti [Euphyllura straminea Loginova (Hemiptera: Psyllidae)]’nin Doğal Düşmanları ve Önemli Türlerin Popülasyon Değişimi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi Cilt 20, Sayı 3 (2016), 175-182s.
  • Kaplan, M., (2019). Elazığ İli Kiraz Üretim Alanlarında Kiraz Sineği (Rhagoletis Cerasi L.) (Diptera:Tephritidae)'nin Doğaya Çıkış Zamanı, Populasyon Değişimi ve Bula-şıklık Oranını Belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi Sayı 16, S.363-366.
  • Kaplan, M. & Alaserhat, İ., (2018). Phytophagous and Beneficial Species on Cherry Trees and Time to Being Seen of Some Important Species in Nature in Mardin and Elazig Provinces Turkey. IV. International Congress on Mathematİcs, Engineering & Natural & Health Sciences İn Kiev, Ukraine On August 11-14, 2018.
  • Kaplan M. & Alaserhat, İ., (2019). Investigation, on Mass-Trapping of Arcips rosanus L. (Lepidoptera: Tortricidae), pest of Cherry Trees. Fresenius Enviromental Bulletin, Volume 8-No. 2A/2019 pages: 1308-1311.
  • Kaya, Ü. & Öncüer, C., (1988). Laboratuvarda Üretilen Chrysoperla carnea (Steph.) (Neuroptera: Chrysopidae)’nın Biyolojisine Farklı İki Besinin Etkisi Üzerinde Bir Araştırma. Türkiye Entomoloji Dergisi, 12 (3): 151-159.
  • Kütük, Y. & Güçlü, Ş., (2016). Erzincan ilinde kirazlarda (Prunus avium L.) zarar yapan Aphididae (Hemiptera) türleri ile parazitoit ve predatörlerinin belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni 2016, 56(2): 155 - 163.Nizamoğlu , K., (1957). Türkiye Meyve Ağaçları Zararlıları ve Mücadelesi. Koruma Tarım ilaçlan A.Ş. No:5, 508s.
  • Öncüer, F., (1991). Türkiye Bitki Zararlısı Böceklerin Parazit ve Predatör Kataloğu. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 505, İzmir, 281s.
  • Özbek , S., (1978), Özel Meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yay., Yayın No: 128, Adana
  • Özbek, H., Güçlü, Ş. & Hayat, R., (1996). Kuzeydoğu Tarım Bölgesinde taş çekirdekli meyve ağaçlarında bulunan fitofag ve predatör böcek türleri. Türk Tanm ve Ormancılık Dergisi 20,267-282.
  • Özdem, A., (2001). Orta Anadolu Bölgesinde Kiraz Sinegi [(Rhagoletis cerasi L.) (Diptera: Tephritidae)]’nin Biyolojisi ve Biyoteknik Savasım Yöntemleri Üzerinde Arastırmalar. Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, S. 114, Ankara
  • Özdem, A., Bozkurt, V., Güler, Y. & Özdemir, M., (2017). Afyonkarahisar İli Kiraz Bahçelerinde Zararlı Yaprakbüken [Pandemiscerasana (Hübner, 1786) (Lepidoptera: Tortricidae)]’in Doğal Düşmanlarının Belirlenmesi. İç Anadolu Bölgesi 3. Tarım ve Gıda Kongresi (26-28 Ekim 2017), Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
  • Özdemır, Y. & Özdemir, M., (2002). Orta Anadolu Bölgesinde Archips türlerinde (Lep.:Tortricidae) saptanan Ichneumonidae (Hym.) türleri. Bitki Koruma Bülteni, 2002, 42 (1-4): 1-7.
  • Özder, N., (1999). Tekirdağ ilinde kiraz bahçelerinde bulunan doğal düşmanlar ve bunlardan yumurta parazitoiti Trichogramma cacoeciae March.(Hym.: Trichogrammatidae)'nin yaprak büken türlerinde (Lep.: Tortricidae) doğal etkinliği üzerinde araştırmalar. Türkiye 4. Biyolojik Mücadele Kongresi, 26-29 Ocak 1999.
  • Pıekarska-Bonıecka, H., Wılkanıec, B. & Dolan´Ska-Nıedbała, E., (2008). Parasitoids of Ichneumonidae family (Hymenoptera, Apocrita) limiting abundance of rose tortrix moth Archips rosana (L.) in selected orchards in Wielkopolska. Progress in Plant Protection, 48 (4), 1319-1322.
  • Polat, A. & Tozlu, G., (2010). Erzurum'da Archips rosana (Lin., 1758) (Lep.: Tortricidae)'nın kısa biyolojisi, konukçuları ve parazitoitleri üzerinde araştırmalar. Türk. entom.. derg., 2010,(4):529-542.
  • Tezcan, S. & Okyar, Z., (2004). İzmir ve Manisa İlleri Ekolojik Kiraz Bahçelerinden Toplanan Thyatiridae, Papillionidae, Pieridae, Nymphalidae ve Satyridae (Lepidoptera) Familyalarına Bağlı Türler Üzerinde Bir Değerlendirme. Trakya Univ J Sci, 5(2): 127-133.
  • Ulu, O., (1983). İzmir ve Manisa İlleri Taş Çekirdekli Meyve Ağaçlarında Zarar Yapan Archip' (Cacoecia spp.) (Lepidoptera: Tortricidae) Türleri, Tanımları, Konukçulan, Yayılışlan ve Kısa Biyolojileri Üzerinde Araştırmalar. T.C. Tar. ve Orm. Bak. Zir. Müc. ve Zir. Kar. Gen. Müd., Bornova BöL. Zir. Müc. Arş. Ens. Müd. Araştırma Serisi No: 45,165s, Ankara.
  • Ulusoy, M.R., Vatansever, G. & Uygun, N., (1999). Ulukışla (Niğde) ve Pozantı (Adana) yöresinde kirazlarda zararlı olan türler, doğal düşmanları ve önemlileri üzerindeki gözlemler. Türkiye Entomoloji Dergisi, 23 (2): 111-120.
  • Ülkümen, L., (1973), Bağ-Bahçe Ziraatı. Atatürk Üniversitesi Yayınları No: 275, Ziraat Fakültesi Yayınları No: 128, Ders Kitapları Serisi No: 22, Erzurum.
  • Yoldaş, Z., (1994). İki Farklı Avla Beslenen Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae)’nın Biyolojisi Üzerinde Araştırmalar. Türkiye 3. Biyolojik Mücadele Kongresi Bildirileri (25-28 Ocak 1994), 375-380 s., İzmir.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2495-8075
Yazar: Mehmet KAPLAN (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

APA KAPLAN, M . (2019). Diyarbakır İli Kiraz Ağaçlarında Bulunan Zararlı ve Faydalı böcek Türleri ile Bazı Önemli Zararlı Türlerin Doğada Görülme Zamanı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (17) , 283-289 . DOI: 10.31590/ejosat.622720